22/09/2026
အသည်းရောဂါ ရှိနေသူတွေအနေနဲ့ အသည်းကို ပိုပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်တဲ့ သို့မဟုတ် အသည်းကနေ ကောင်းကောင်း အဆိပ်မထုတ်နိုင်တော့တဲ့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ပိုပြစေနိုင်တဲ့ ဆေးဝါးတွေကို အထူးသတိထား ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။
အသည်းရောဂါများအတွက် အဓိက သတိပြုပြီး ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် ဆေးဝါးအုပ်စုတွေကတော့ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ် -
၁။ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးနှင့်
အရောင်ကျဆေးများ
ပါရာစီတမော (Paracetamol / Acetaminophen): အသည်းရောဂါရှိသူတွေအတွက် အန္တရာယ်အရှိဆုံးဆေးတွေထဲက တစ်ခုပါ။ အသည်းကနေ ပါရာစီတမောကို ချေဖျက်ရတဲ့အတွက် သာမန်ထက် ပမာဏများသွားရင် (သို့မဟုတ်) ဆက်တိုက်သောက်ရင် အသည်း အမြန်ဆုံး ပျက်စီးသွားနိုင်ပါတယ်။ အဖျားပျောက်ဆေး၊ အအေးမိပျောက်ဆေး အတော်များများမှာ ပါရာစီတမော ပါဝင်တတ်လို့ အထူးသတိပြုရပါမယ်။
NSAIDs အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ: ဥပမာ - Ibuprofen, Diclofenac, Mefenamic acid စတဲ့ဆေးတွေဟာ အသည်းရောဂါအပြင် ကျောက်ကပ်ကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အစာအိမ်သွေးယိုစိမ့်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
၂။ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် မှိုသတ်ဆေးအချို့
Amoxicillin-Clavulanate (Augmentin): ဒီပိုးသတ်ဆေးဟာ အသည်းရောင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသားဝါခြင်းကို အဖြစ်များစေတတ်ပါတယ်။
Erythromycin / Azithromycin: အချို့သော ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေးတွေဟာ အသည်းကို ဝန်ပိစေပါတယ်။
မှိုသတ်ဆေးများ (Antifungals): ဥပမာ - Ketoconazole, Fluconazole စတဲ့ မှိုသတ်ဆေးတွေဟာ အသည်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ဆေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ တိုင်းရင်းဆေး၊ အမြစ်ဆေးနှင့် အားဆေးအချို့
တိုင်းရင်းဆေးနှင့် အပင်မြစ်/အရွက်ဆေးများ: ဓာတုဗေဒနည်းအရ သေချာသန့်စင်ထားခြင်းမရှိတဲ့ တိုင်းရင်းဆေးတွေ၊ သစ်ဥသစ်ဖုဆေးတွေမှာ အသည်းကို ပျက်စီးစေတဲ့ အဆိပ်အတောက်တွေ (ဥပမာ- Pyrrolizidine alkaloids) ပါဝင်နေတတ်ပါတယ်။
ဗီတာမင် အေ (Vitamin A) အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း ဗီတာမင် အေ ပမာဏ အများကြီးသောက်သုံးရင် အသည်းမှာ သွားပြီးပုံနေတတ်ပြီး အသည်းခြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
၄။ အခြားအရေးကြီးဆေးဝါးများ
တီဘီ (TB) ဆေးများ: တီဘီရောဂါကုသဆေးတွေဖြစ်တဲ့ Isoniazid, Rifampicin, Pyrazinamide တွေဟာ အသည်းကို အလွန်ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ (တီဘီဆေးသောက်နေရရင် အသည်းလုပ်ငန်းဆောင်တာကို ပုံမှန် သွေးစစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။)
အတက်ကျဆေးအချို့: ဥပမာ - Sodium Valproate, Phenytoin စတဲ့ဆေးတွေဟာ အသည်းအင်ဇိုင်းတွေကို တက်စေပြီး အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။
အသည်းရောဂါ (အသည်းရောင်ခြင်း၊ အသည်းအဆီဖုံးခြင်း၊ အသည်းခြောက်ခြင်း) ရှိနေပြီဆိုရင် မည်သည့် အနောက်တိုင်းဆေး၊ တိုင်းရင်းဆေး သို့မဟုတ် ဗီတာမင်အားဆေးကိုမဆို ဆရာဝန်နဲ့ သေချာတိုင်ပင်ပြီးမှသာ သောက်သုံးသင့်ပါတယ်။ မိမိသဘောဖြင့် ဆေးဆိုင်မှာ အလွယ်တကူ ဝယ်မသောက်ပါနဲ့လို့ အကြုံပြုတိုက်တွန်ချင်ပါတယ်။
အသည်းရောဂါ ရှိနေသူတွေအနေနဲ့ အသည်းကို ပိုပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်တဲ့ သို့မဟုတ် အသည်းကနေ ကောင်းကောင်း အဆိပ်မထုတ်နိုင်တော့တဲ့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ပိုပြစေနိုင်တဲ့ ဆေးဝါးတွေကို အထူးသတိထား ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။
nyeinaye
pharmacy