Yangon Medical Network

Yangon Medical Network Aims to ensure that everyone can access healthcare in a free and equitable manner https://youtube.com/channel/UCf36SDrqeUcT0Jg82iBVi0A

Happy water or Poisonစိိတ်ပျော်ဆေးလား အဆိပ်လားစိတ်ညစ်စရာ၊စိတ်ဓါတ်ကျစရာများသောယနေ့ခေတ်တွင်လူငယ်များအကြားရေပန်းစားလာသည်။စိ...
05/06/2026

Happy water or Poison
စိိတ်ပျော်ဆေးလား အဆိပ်လား

စိတ်ညစ်စရာ၊စိတ်ဓါတ်ကျစရာများသောယနေ့ခေတ်တွင်လူငယ်များအကြားရေပန်းစားလာသည်။
စိတ်ပျော်ဆေး (happy water) ဟူ၍ သင်္ကြန်ပွဲနှင့် ပါတီပွဲများတွင် တရားမဝင်ရောင်းချသုံးစွဲလာကြသည်။

🤔​Happy water ဆိုတာဘာလဲ။
🧑‍⚕️​အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများရှိကလပ်များ၊ဘားများ၊KTV များ၊ပျော်ပွဲရွင်ပွဲများတွင် လူငယ်များ​အကြား​ရေပန်းစား​လာသော​အရာ​ဝတ္ထု​တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဆေးမှုန့်​သို့မဟုတ်​အရည်ပုံစံဖြင့်လာတတ်ပြီး ရေ၊ ဆိုဒါ၊ ကော်လဂျင်သောက်ဆေးများ၊ အရက်၊ဝိုင်၊ကော့တေးနဲ့ ဖျော်ရည်များစသည်ဖြင့်ရောနှောသောက်ကြလေ့ရှိသည်။

🤔​Happy water​မှာ​ဘာတွေပါလဲ။
🧑‍⚕️​တကယ်တော့​ happy water သာပြောနေကြပေမယ့် အဆိပ်​တမျှ​အန္တရာယ်​ရှိပါတယ်။ ကီတမင်း(Ketamine) ၊အက်စ်တစ်စီ(Ecstasy, M**A) ၊မက်ဖ် အမ်ဖီတမင်း(Methamphetamine) ၊ကဖင်း​( Caffeine) နဲ့​ ဒိုင်ယာစီပင် (Diazepam) အစရှိတာတွေပါဝင်ပါတယ်။
💢​ပါဝင်ပစ္စည်းတွေကို ဘယ်လောက်ပမာဏ၊ဘယ်အချိုးအဆနဲ့ရောထားမှန်းမသိတဲ့ အတွက်​ဆိုးကျိုးပေးပုံကလည်းတစ်မျိုးနဲ့ တစ်မျိုး၊ လူတစ်ယောက်​နဲ့​တစ်ယောက်​မတူညီနိုင်ပါ။
💢​ဖျော်စပ်သူနဲ့ ဆေးအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ပမာဏ​များသွားခြင်း၊အဆိပ်သင့်ခြင်း​ပမာဏဖြစ်ခြင်း၊သေစေနိုင်ခြင်းအထိ အန္တရာယ်​ရှိပါသည်။

🤔 Happy water ကြောင့်ဘာတွေဖြစ်နိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️​ပါဝင်သည့် ပစ္စည်း ၊အချိုးအစားပမာဏ၊ရောစပ်သည့်ပစ္စည်း၊ သောက်သုံးမိသည့်ပမာဏ၊ သောက်သုံးသူအသက်အရွယ်၊ ကျားမ​၊နဂိုရောဂါအခံ စသည်​တို့​အပေါ်​မှာ​မူတည်​ပြီး​ အမျိုးမျိုးဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
1)ကီတမင်း (Ketamine) ဆိုသည်မှာ​စစ်မြေပြင်မှာထိခိုက်ဒဏ်ရာရ၊ခြေပြတ်၊လက်ပြတ်ဖြစ်သူတွေကို နာကျင်မှုသက်သာစေရန်နှင့်၊မေ့ဆေးထုံဆေးအဖြစ်အသုံးပြုတဲ့ဆေးဖြစ်ပါသည်။ K​ ဟူ၍ အလွယ်ခေါ်ကြပါသည်။
ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအနေနဲ့ စိတ်ကစင့်ကလျားဖြစ်ခြင်း၊ဂယောင်ချောက်ချားဖြစ်ခြင်း၊စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ခေါင်းနောက်ခြင်း၊မျက်စိအမြင်ဝါးခြင်း၊နှလုံးခုန်​နှုန်း​မြန်ခြင်း၊ သွေး​ပေါင်ချိန်​တက်ခြင်း၊မလှုပ်မရှားနိုင်ဖြစ်ခြင်း၊သတိလစ်ခြင်း၊တက်သွားခြင်း၊အသက်​ဆုံးရှုံး​ခြင်းအထိဖြစ်နိုင်ပါသည်။

2)အက်စ်တစ်စီ(Ecstasy, M**A) ကို​ E ဟူ၍ အလွယ်ခေါ်ကြပါသည်။ စိတ်ကြွ​ရူးသွပ်​ဆေးပြား​ဟူ၍ လူသိများပါသည်။
သုံး​စွဲသူများတွင် တခဏတာပျော်ရွှင်သလိုဖြစ်ခြင်းကြောင့်ဆေးစွဲ ခြင်း၊ စိတ်ကြွ​ခြင်း၊ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း၊ ထင်ရောင်ထင်မှားဖြစ်ခြင်း၊ဒေါသထွက်လွယ်ခြင်း၊ ရူးသွပ်သွားခြင်း၊ပျို့အန်ခြင်း၊ ကိုယ်အပူချိန်တက်ခြင်း၊ရုတ်တရက်​နှလုံးခုန်​ရပ်​သွားခြင်း​၊အသက်​သေဆုံး​ခြင်း​စသည်တို့ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

3)မက်ဖ် အမ်ဖီတမင်း(Methamphetamine) ကို​ ရေခဲ​(Ice) ဟူ၍ခေါ်ဆို​ကြပါသည်။
အိပ်မပျော်ခြင်း၊ စိုးရိမ်လွန်ကဲခြင်း၊အကြမ်းဖက်ခြင်း၊နှလုံး​ခုန်နှုန်းမြန်ခြင်း၊သွေးပေါင်ချိန်တက်ခြင်း၊အသက်ရှုနှုန်းမြန်ခြင်း၊ကိုယ်အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်း၊လေဖြတ်ခြင်း၊ဦးနှောက်သွေးကြောပေါက်ခြင်း၊သတိလစ်တက်သွားခြင်း၊ အသက်​သေဆုံး​ခြင်း​စတာတွေဖြစ်နိုင်ပါသည်။

4)ကဖင်း​( Caffeine)​
ကော်ဖီတွင်အဓိကပါဝင်သောအရာဖြစ်ပါသည်။ လူတစ်ယောက်​နေ့စဉ်​သုံးစွဲသင့်သောပမာဏ​( 400 mg) ထက်ပိုလာပါကစိုးရိမ်လွန်ကဲခြင်း၊အိပ်မပျော်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်ခြင်း၊ သွေး​ပေါင်ချိန်​တက်ခြင်း၊အစာမကြေခြင်း၊ ခြေတုန်လက်တုန်ခြင်း​စတာတွေဖြစ်တတ်ပါသည်။ အခြားအရာများနှင့်ရောနှောသုံးစွဲခြင်းကြောင့် ပို၍ဆိုးကျိုးဖြစ်စေပါသည်။

5) ဒိုင်ယာစီပင် (Diazepam)အပါအဝင်​ Benzodiazepines အုပ်စုတွေကိုစိတ်ငြိမ်ဆေး၊အိပ်ဆေးအဖြစ်လူသိများပြီး ဆရာဝန်​ညွှန်ကြား​ချက် မပါပဲ မရောင်းရသောဆေးဝါးဖြစ်ပါသည်။
ဦးနှောက်အတွင်း တုံ့ပြန်မှု အချက်ပေးစနစ်များကိုနှေးကွေးစေခြင်း၊အသက်ရှု​နှုန်းနှေးကွေးစေခြင်း၊ကြွက်သား​များလေးလံစေခြင်း၊လျှာလေးအာလေးဖြစ်ခြင်း၊ အရက်ဖြင့်တွဲသောက်ခြင်းဖြင့် ရုတ်တရက်​အသက်ရှု ရပ်၍သေဆုံးခြင်းစသည်တို့ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
🚨 Happy water တွင်​ပေါင်းစပ်ပါဝင်နေသောပစ္စည်းများသည် အများပြည်သူ မသောက်သုံးသင့်သော တားမြစ်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့်အပြင် ဆန့်ကျင်ဘက်များ ဥပမာ​ စိတ်ကြွစေသော အက်စ်တစ်စီ(Ecstasy, M**A)နှင့် မက်ဖ် အမ်ဖီတမင်း(Methamphetamine)တို့ကို​စိတ်ထိုင်းမှိုင်းစေလေးလံစေသောကီတမင်း (Ketamine)၊ဒိုင်ယာစီပင် (Diazepam)ကဲ့သို့​သော​အရာ​များ​နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည့်အတွက် ဦးနှောက်အတွင်း လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကမောက်ကမဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
🚨​ထို့အပြင် နှလုံးခုန်နှုန်း၊အသက်ရှုနှုန်းတို့ကို ကမောက်ကမ​ ဖြစ်စေသော ကြောင့် ရုတ်တရက်​အသက်ရှုရပ်ခြင်း၊နှလုံးခုန်ရပ်ခြင်းတို့ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
🚨​ထို့ကြောင့်​အလွန်​အန္တရာယ်​ရှိသော​အဆိပ်သာဖြစ်ပါသည်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ​ရေးကို​လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည်​သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://www.unodc.org/LSS/announcement/Details/0f57ddbe-01dd-481c-af78-0bc494c84a53

ဆရာ၊ ဆရာမ အားလုံးမင်္ဂလာပါ 📖Yangon Medical Network မှ အခုတစ်ခေါက်စီစဥ်ထားသော course ကတော့ "Management of T2DM" ရဲ့ day 3...
04/06/2026

ဆရာ၊ ဆရာမ အားလုံးမင်္ဂလာပါ

📖Yangon Medical Network မှ အခုတစ်ခေါက်စီစဥ်ထားသော course ကတော့ "Management of T2DM" ရဲ့ day 3 ဖြစ်ပါသည်။

🧩 ယခု course သည် two way discussion ဖြင့်ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်သောကြောင့် အောက်ပါ link ရှိ စာအုပ်ကိုဖတ်ထားဖို့လိုပါမည်။

https://drive.google.com/file/d/1bjDbaSEBnYJq5JUa-v7VpqII-_5W9oUA/view?usp=drivesdk

Platform : Zoom

Tentative schedule ကတော့အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။

📌 Day 1 -28.4.2026 (completed)
-Overview of the book and summary of recommendations

📌 Day 2 - 19.5.2026 (completed)
-Defining and diagnosing type 2 diabetes
-Remission of type 2 diabetes
-Preventing progression of type 2 diabetes
-Early onset type 2 diabetes
-Lifestyle interventions for the management of type 2 diabetes
-Weight management interventions for type 2 diabetes

📌 Day3 - 9.6.2026 (ygn time-11 am)
-Assessment of the person with type 2 diabetes
-Glucose monitoring
-Medical management of glycaemia
-Use of technology in type 2 diabetes management

📌 Day4 - TBA
-Complications
-Type 2 diabetes and cardiovascular risk
-Diabetes related neuropathy
-Diabetes related eye disease
-Diabetes related foot care
-Diabetes related chronic kidney disease

📌 Day5 - TBA
-Managing glycaemic emergencies
-Managing multimorbidity in people with type 2 diabetes
-Type 2 diabetes and mental health
-Type 2 diabetes, reproductive health and pregnancy
-Gestational diabetes
-Type 2 diabetes management for older people and residential aged care facilities
-Diabetes and end-of-life care
-Managing risks and other impacts of type 2 diabetes

🩺ဒီ course‌ လေးကိုတက်‌ ရောက်နိုင်ရန်အတွက်အောက်ဖော်ပြပါ Link မှာ Register လုပ်ထားနိုင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။
စာရင်းပေးထားတဲ့ email တွေကိုသာ Zoom link ပေးပို့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Limited Seat ဖြစ်တာမို့ အမြန်လေး register လုပ်ဖို့တော့ လိုမယ်နော်။

https://forms.gle/EpjqQBtaBuzJsBpT8
......................

▶️ယခင် YMN Tele-educationမှ စီစဉ်ပြုလုပ်ထားခဲ့ courseများနှင့် CME များကိုလဲ အောက်ဖော်ပြပါ YMN Tele Education YouTube channel မှာ ပြန်လည်နားထောင်နိုင်ပါတယ်ရှင်။
https://youtube.com/-education5812?si=utMP7FjeROXoHM0l

Medical personal တိုင်း
ပြည်သူလူထု ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်နိုင်စေရန်
ရည်သန်လျှက်
Yangon Medical Network

ငှက်ဖျားနဲ့ ဓာတ်ဆား တည့်လား ?
03/06/2026

ငှက်ဖျားနဲ့ ဓာတ်ဆား တည့်လား ?

Conditions with Flu-Like Symptomsတုပ်​ကွေး​နှင့်​လက္ခဏာ​တူသောရောဂါများမိုးရာသီအစကို တုပ်ကွေးရာသီဟုဆိုကြပါတယ်။ရာသီတုပ်ကွေ...
01/06/2026

Conditions with Flu-Like Symptoms
တုပ်​ကွေး​နှင့်​လက္ခဏာ​တူသောရောဂါများ

မိုးရာသီအစကို တုပ်ကွေးရာသီဟုဆိုကြပါတယ်။
ရာသီတုပ်ကွေးရောဂါသည်​ influenza လို့ခေါ်​တဲ့​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး တစ်မျိုးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ဒါပေမယ့်​အမှန်တကယ်​ Influrenza​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ကူးစက်ခံရခြင်းကြောင့်မဟုတ်ပဲ အခြားသောအခြေအနေများကြောင့် တုပ်ကွေးရောဂါ နဲ့​တူ​သော​လက္ခဏာ​များဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​တုပ်ကွေးရောဂါနှင့် ဆင်တူတဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ။
🧑‍⚕️​ အများအားဖြင့် တုပ်ကွေးရောဂါ မှာ​ဖြစ်တယ်လို့ယူဆကြတဲ့ လက္ခဏာ​တွေက
👉 ဖျားခြင်း
👉 ချမ်းတုန်​ခြင်း
👉 ကိုယ်​လက်ကိုက်ခဲခြင်း
👉 ချောင်းဆိုးခြင်း
👉​ ခေါင်းကိုက်ခြင်း
👉​ လည်ချောင်း​နာခြင်း
👉 နှာစေးခြင်း၊နှာရည်ယိုခြင်း
👉 ဝမ်းပျက်ခြင်း၊ပျို့အန် ခြင်း​(ကလေးများ​တွင်​အများအားဖြင့်ဖြစ်တတ်သည်။)
👉​ လူနုံးပြီး ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း
စတာတွေဖြစ်ပါတယ်။
ရောဂါ​လက္ခဏာ​အားလုံး ဖြစ်တဲ့​လူနာ​ရှားပါးပြီး ၎င်းတို့အထဲမှအချို့သော ရောဂါ​လက္ခဏာ​များဖြစ်ကြပါတယ်။

🤔​တုပ်ကွေးနှင့်တူသော ရောဂါ​လက္ခဏာ တွေကို​ဖြစ်စေသော​အကြောင်း​ရင်း​တွေက​ဘာတွေလဲ။
👉​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး များ
🔺​အသည်းရောင်အသားဝါ​ စီ​ပိုး
🔺​ကိုဗစ် 19
🔺 HIV ရောဂါ​အစပျိုးခြင်း
🔺​Monkey pox ခေါ်​ မျောက်ကျောက်ရောဂါ
🔺 အဆုတ်​ရောင်ခြင်း (Viral pneumonia, RSV )
🔺 ဦးနှောက်အမြှေးပါးရောင်ခြင်း ( viral meningitis)
🔺 ရိုးရိုးအအေးမိခြင်း (Common cold)
👉 ဘက်တီးရီးယားပိုးများ
🔺​ဆီးကြိတ်ရောင်ခြင်း (bacterial prostatitis)
🔺 နားပြည်ယိုခြင်းမှ ဖြစ်သော​ဘက်တီးရီးယားပိုး ဝင်ခြင်း (acute mastoiditis)
🔺 အထက်လန်အောက်လျောဖြစ်ခြင်း (bacterial gastroenteritis)
🔺 ဦးနှောက်အမြှေးပါးရောင်ခြင်း ( bacterial meningitis)
🔺 ဘက်တီးရီးယားပိုး ကြောင့်​ဖြစ်သော​အဆုတ်​ရောင်ခြင်း (bacterial pneumonia)
🔺 ထိပ်ကပ်နာ​(sinusitis)
🔺 ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း (UTI)
🔺 ကာလသားရောဂါ (Syphilis)
👉 တိရစ္ဆာန်​များမှ​တဆင့်ကူးစက်သောရောဂါများ
🔺​ကြက်၊ ငှက်တုပ်ကွေး ( Avian flu)
🔺 ကြောင်ကုတ်ရောဂါ ( Cat Scratch Disease)
🔺​ကြွက်ကျဥ်ငယ်ရေမှ ကူးစက်​သော​ရောဂါ​(Leptospirosis)
🔺 ခွေးရူး​ရောဂါ​ (Rabies)​
🔺 ဇီကာရောဂါ (Zika virus)
🔺 သံလုံးကောင်ရောဂါ ( Roundworm)
🔺 ကြောင်မှတဆင့်ကူးစက်သောရောဂါ (Toxoplasmosis)
👉 အခြား​အကြောင်း​အရာ​များ
🔺​ကာကွယ်ဆေး​ထိုးခြင်း
🔺​ကင်ဆာဆေးများ၏ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
🔺​မိမိကိုယ်ခံအားမှ ပြန်တိုက်သောရောဂါများ ( Autoimmune diseases)
🔺 စိတ်ဖိစီးမှုများ
အစရှိသဖြင့် ရောဂါ​တွေမှာ​တုပ်ကွေးနှင့်တူသော ရောဂါ​လက္ခဏာ​များ တွေ့ရှိရ ပါတယ်။
🧑‍⚕️​သာမန်တုပ်ကွေးရောဂါလက္ခဏာတွေဟာ ကုသသည်ဖြစ်စေ၊ မကုသသည်ဖြစ်စေ ( 7​)​ရက်မှ​ (10) ရက်အတွင်းပြန်ကောင်းသွားတတ်ပါတယ်။
👉​ရာသီ​တုပ်​ကွေး​ကာကွယ်ဆေး​ထိုး​ထား​ခြင်းဖြင့်​တုပ်ကွေးရောဂါ မဖြစ်အောင်၊ဖြစ်​လာပါ​ကလည်း​ရောဂါ​လက္ခဏာ​များ​မ​ပြင်းထန်​အောင်​ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
💢​ဒါပေမယ့်​တုပ်ကွေးရောဂါ​မှန်းသေချာဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။

🤔​ဘယ်​အချိန်မှာ​ဆရာဝန်ပြဖို့လိုလာပြီလဲ။
👉 ရောဂါ​လက္ခဏာ တွေဟာ​ (10)​ရက် ထက်ပိုပြီးကြာနေခြင်း၊
👉 အဖျား​103 ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်ကျော်ခြင်း၊ (3) ရက်ထက်ပိုပြီး ​အဖျားတက်နေခြင်း
👉​ရုတ်တရက်​ပိုဆိုးလာခြင်း၊ အသက်ရှု​ကျပ်​လာခြင်း​
👉 နှုတ်ခမ်း၊လက်သည်းစသည် ပြာနှမ်းလာခြင်း
👉 ကိုယ်ဝန်​ဆောင် ဖြစ်နေခြင်း
👉​ဆီးနည်းသွားခြင်း၊ဆီးမထွက်တော့ခြင်း
👉​နဂိုရောဂါအခံများရှိခြင်း
👉 ခွဲစိတ်ပြီးခါစဖြစ်ခြင်း
👉​တုပ်ကွေးရောဂါ နှင့် မတူသောအခြား​သော​ရောဂါ​လက္ခဏာ​များပါရှိခြင်း
👉 ဂယောင်ချောက်ခြားဖြစ်ခြင်း၊တက်သွားခြင်း
👉​သတိလစ်သွားခြင်း
စတာတွေရှိပါက နီးစပ်​ရာ​ကျန်းမာရေး​ဝန်ထမ်း​များ​နှင့် စနစ်တကျ​ကုသမှု​ခံယူ​သင့်ပါတယ်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ​ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/flu-like-symptoms
https://www.medicalnewstoday.com/articles/flu-like-symptoms -causes

ရွေးရခက်🤓
30/05/2026

ရွေးရခက်🤓

Parkinson's diseaseပါကင်ဆန်ရောဂါအကြောင်းသိကောင်းစရာ🤔ပါကင်ဆန်ရောဂါဆိုတာဘာလဲ။🧑‍⚕️​ပါကင်ဆန်ရောဂါဆိုတာ ဦးနှောက်အတွင်း အာရုံ...
29/05/2026

Parkinson's disease
ပါကင်ဆန်ရောဂါအကြောင်းသိကောင်းစရာ

🤔ပါကင်ဆန်ရောဂါဆိုတာဘာလဲ။
🧑‍⚕️​ပါကင်ဆန်ရောဂါဆိုတာ ဦးနှောက်အတွင်း အာရုံကြောများတဖြည်းဖြည်းယိုယွင်းပျက်စီးလာခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်မှာလှုပ်ရှားမှု​ဆိုင်ရာ​ရောဂါ​လက္ခဏာ​များဖြစ်တဲ့ ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ အသက်​ 80 ကျော်တွေမှာအတွေ့ရများပြီး အချို့သောအကြောင်းများကြောင့် လူနည်းစုမှာအသက်ငယ်ငယ်နဲ့ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​ပါကင်ဆန်ရောဂါက ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ။
🧑‍⚕️ ဦးနှောက်အတွင်း မှာရှိတဲ့​ substantia nigra လို့ခေါ်​တဲ့​အစိတ်​အပိုင်း​မှာ​ဒိုပါမင်း(Dopamine) ဟိုမုန်းတွေကိုထုတ်လုပ်ပေးတဲ့ အာရုံကြောဆဲလ် (neurons) တွေရှိပါတယ်။
အဲဒီဆဲလ်တွေက အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ အသက်ကြီး လို့​ပျက်စီးယိုယွင်းခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ဒိုပါမင်းဟိုမုန်းတွေကိုကောင်းစွာ ထုတ်မပေးနိုင်တော့တဲ့အခါမှာ ပါကင်ဆန်ရောဂါဖြစ်လာရပါတယ်။ ဒိုပါမင်းဟိုမုန်းတွေဟာ လူရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်​လှုပ်ရှား​မှုကို​ဦးနှောက်က ထိန်းချုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဥ်မှာပါဝင်ပါတယ်။ တခြားအကြောင်းရင်းတွေကတော့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲခြင်း​ကြောင့်​ (alpha synuclein) လို့ခေါ်​တဲ့​ပရိုတင်းတစ်မျိုးဦးနှောက်အတွင်းမှာ စုပုံလာခြင်း၊ ( Lewy body) အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။

🤔 ပါကင်ဆန်ရောဂါကို​ဘယ်လိုအမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️​ပါကင်ဆန်ရောဂါကို
1)အကြောင်းရင်းအတိအကျမသိသော ပါကင်ဆန်ရောဂါ
(Idiopathic Parkinson's disease)
2)မျိုးရိုးလိုက်သော ပါကင်ဆန်ရောဂါ(Familial, or genetic Parkinson's disease)
ဆိုပြီးနှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။

🤔​ပါကင်ဆန်ရောဂါဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေက ဘာတွေလဲ။
👉​အကြောင်းရင်းအတိအကျမသိသော ပါကင်ဆန်ရောဂါ​(80%သော​ပါကင်ဆန်ရောဂါသည်များတွင်တွေ့ရပါတယ်။)​(Idiopathic Parkinson's disease)
👉 ဦးနှောက်သွေးကြောနှင့်ဆိုင်သောရောဂါများ၊ သွေးကြောပိတ်ခြင်း၊သွေးကြောပေါက်ခြင်း​ (Cerebrovascular disease)
👉 ဆေးများ၏ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကြောင့်ဖြစ်ခြင်း
🔺​အချို့သော စိတ်ရောဂါတွင် သုံးသောဆေးများ (Antipsychotic drugs)
အအန်ပျောက်ဆေး၊ခေါင်းမူးပျောက်ဆေးများ
🔺​အတက်ကျဆေးများ (Tetrabenazine, Sodium valporate)
👉​မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း
🔺​Lewy bodies လို့ခေါ်​တဲ့​ပရိုတင်းအစုအဝေးများဦးနှောက်ထဲတွင်များလာခြင်း
🔺​ဦးနှောက်ကျုံ့လာခြင်း
🔺မွေးရာပါ Huntington's ၊ Wilson's ကဲ့သို့သောရောဂါများ
👉​အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့်ဦးနှောက်အတွင်း​အောက်ဆီဂျင်ဓါတ် ပြတ်လတ်သွားခြင်း​(Anoxic Brain injury)
👉 မှတ်ဉာဏ်ထိခိုက်ချို့ယွင်းသောရောဂါ (Alzheimer's disease)
👉 ပိုးသတ်ဆေး ၊ပေါင်းသတ်ဆေးများနှင့်ထိတွေ့မှုများခြင်း
👉​MPTP (methyl-phenyl-tetrahydropyridine)ပါဝင်သောတရားမဝင်စိတ်ကြွမူးရစ်ဆေးများသုံးစွဲခြင်း
စ​တာတွေ​ကြောင့် ပါကင်ဆန်ရောဂါဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
💢​အကြောင်းရင်းအတိအကျမသိသောပါကင်ဆန်ရောဂါကို အသက်​ (70) ကျော်လူကြီးတွေမှာအတွေ့ရများပေမယ့် မွေးရာပါရောဂါများနှင့် အဆိပ်သင့်ခြင်း ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ပါကင်ဆန်ရောဂါကိုတော့လူငယ်တွေမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
💢​အမျိုးသားတွေဟာ အမျိုးသမီး​တွေထက်ပါကင်ဆန်ရောဂါဖြစ်နိုင်ချေပိုများပါတယ်။

🤔​ပါကင်ဆန်ရောဂါရဲ့ ရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေက ဘာတွေလဲ။
👉​မျက်နှာအမူအရာမပြတော့ပဲအရယ်အပြုံးနည်းလာပြီးမျက်နှာသေဖြစ်လာခြင်း
👉​ခါးကုန်းလာခြင်း
👉​စကားပြောတိုးလာ၊မြန်လာ၊မသဲကွဲလာခြင်း
👉​လမ်းစလျှောက်ရခက်ခဲလာခြင်း
👉​လမ်းလျှောက်ရာတွင်လက်လွှဲခြင်းနည်းလာခြင်း
👉​ဟန်ချက်မညီတော့ခြင်း
👉​ခြေလှမ်းတိုလာ၊စိပ်လာပြီး ရှပ်တိုက်လျှောက်လာခြင်း
👉 လက်တုန်လာခြင်း(အစပထမတွင် တစ်ဖက်တည်းဖြစ်တတ်ပြီး ပုတီးစိတ်သလို ပုံစံမျိုးလည်းလက်တစ်ဖက်က လုပ်နေတတ်ပါတယ်။)​
👉​ခြေလက်များ၊အထူးသဖြင့်​လက်များတွင်တောင့်တောင့်ကြီးဖြစ်နေခြင်း
👉​လှုပ်ရှား​မှုနှေးကွေးလာခြင်း၊
👉​လက်ရေးသေးလာခြင်း၊ စာရေးရခက်လာခြင်း
👉​အင်္ကျီကြယ်သီးတပ်ရဖြုတ်ရခက်လာခြင်း
နောက်ဆက်တွဲအခြား​ရောဂါ​လက္ခဏာ​များအနေဖြင့်
👉 စိတ်ကျရောဂါ၊စိတ်ဖိစီးမှု လက္ခဏာ​များ၊
👉​စိတ်ဂယောင်ချောက်ခြားဖြစ်ခြင်း၊ထင်ရောင်ထင်မှားဖြစ်ခြင်း
👉​သတိမေ့တတ်လာခြင်း၊သူငယ်ပြန်သလိုဖြစ်လာခြင်း
👉 မူမမှန်သောအပြုအမူများပြုလုပ်ခြင်း
👉​မှန်ကန်​စွာမတွေးတောနိုင်ခြင်း၊စိတ်ရှုပ်ထွေးလာခြင်း
👉​အိပ်ချိန်မမှန်ခြင်း၊ညဘက်တွင်မအိပ်ပဲ နေ့ဘက်တွင်အိပ်လာခြင်း
👉ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း
👉ဆီးမထိန်းနိုင်ခြင်း၊ ဆီးမကြာခဏသွားခြင်း
👉 ဝမ်းချုပ်ခြင်း
👉 သွေး​ပေါင်ချိန်​တက်လိုက်ကျလိုက်ဖြစ်ခြင်း
👉 သွားရည်ကျခြင်း
👉 အစာမျိုချခက်လာခြင်း
👉 အနံ့မရခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​ပါကင်ဆန်ရောဂါမှန်းဘယ်လိုသိနိုင်မှာလဲ။
🧑‍⚕️​ဆရာဝန်တွေက ရောဂါရာဇဝင်ကိုမေးမြန်းခြင်း၊ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ပါကင်ဆန်ရောဂါဟုတ်မဟုတ် သိနိုင်ပါတယ်။
လိုအပ်ပါ​က​ခေါင်း​ကွန်ပျူတာ​ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်း၊သံလိုက်​ဓါတ်​မှန်​ရိုက်​ခြင်း၊ သွေး​ဖေါက်​စစ်ဆေး​ခြင်းများ​ပြုလုပ် ရပါတယ်။ 🤔 ပါကင်ဆန်ရောဂါက ကုလို့ပျောက်နိုင်သလား။
🧑‍⚕️​လတ်တလော​မှာ​ပါကင်ဆန်ရောဂါရဲ့​ရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေ​ကို​ သက်သာအောင်နဲ့ပိုမဆိုးအောင်ပဲကုသပေးလို့ရပါတယ်။
သောက်ဆေးများအပြင် ဦးနှောက်အတွင်း လှုံ့ဆော်ကုသခြင်း​( Deep brain stimulation) ၊ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းစတာတွေပြုလုပ်လို့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင်​ တချို့လူနာတွေမှာ ဖြစ်​ရတဲ့​နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို ဖယ်ရှားကုသဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ (ဥပမာ​ဦးနှောက်သွေးကြောရောဂါ၊အဆိပ်သင့်ခြင်း)

🤔 ပါကင်ဆန်ရောဂါရှိကြောင်းသိရပါက ဘာလုပ်သင့်သလဲ။
🧑‍⚕️​(MPTP) ကဲ့သို့တရားမဝင်​စိတ်ကြွ​မူးယစ်ဆေးများကိုရှောင်ကြဥ်ခြင်းဖြင့်အသက်ငယ်စဥ်မှာဖြစ်တဲ့ ပါကင်ဆန်ရောဂါမဖြစ်အောင်​ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
💢​ဒါပေမယ့်​မျိုးရိုးဗီဇနဲ့ အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်တဲ့​ပါကင်ဆန်ရောဂါများကိုတော့ မ​ဖြစ်အောင်​ကာကွယ်​လို့မရပါ။
💢​အသက်ကြီးပိုင်းမှာ ဖြစ်တဲ့​ပါကင်ဆန်ရောဂါလက္ခဏာတွေက မသိမသာနဲ့တဖြည်းဖြည်းချင်းဖြစ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ​ကြောင့်​အစောပိုင်းမှာ အခြား​ရောဂါ​များနဲ့​မှားယွင်းတတ်ပါတယ်။
💢​လူနာတစ်ယောက် နဲ့​တစ်ယောက်​ဖြစ်တဲ့​ရောဂါ​လက္ခဏာ​ချင်းလည်းမတူညီတတ်ကြပါ။အများစုမှာ လက်တစ်ဖက် တုန်လာခြင်းနဲ့ စဖြစ်တတ်ပါတယ်။
💢​မကုသပဲထားရင် တဖြည်းဖြည်းပိုဆိုးသွားနိုင်ပါတယ်။
💢ပါကင်ဆန်ရောဂါမှာသောက်ရတဲ့ ဆေးတွေ​က​ပမာဏ​နည်းနည်း​မှစပေးရတာဖြစ်ပြီး ဆရာဝန်တွေက ညွှန်ကြား​မှသာ​ဖြည်းဖြည်းချင်းအတိုးအလျော့ လုပ်ရတာဖြစ်ပါတယ်။
🚫​မိမိသဘောနဲ့မိမိဆေးဖြတ်ခြင်းမလုပ်သင့်ပါ။
🚫​ပါကင်ဆန်ရောဂါကိုပိုဆိုးစေနိုင်သောဆေးများရှိသဖြင့် ဆရာဝန်တွေက မညွှန်ကြားပဲမိမိ​သဘောနဲ့ အခြားဆေးများသောက်ခြင်းမပြုလုပ်သင့်ပါ။
👉​ပါကင်ဆန်ရောဂါသည်လူနာများကိုပြုစုစောင့်ရှောက်ရသူလူနာရှင်များသည်ရောဂါသဘာဝကိုနားလည်သဘောပေါက်ရန်လေ့လာထားသင့်ပြီး စိတ်ရှည်ရန်လည်းလိုအပ်ပါတယ်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ​ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/parkinsons-disease/symptoms-causes/syc-20376055
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8525-parkinsons-disease-an-overview

27/05/2026

မေး။ ။မင်္ဂလာပါ ဆရာမ။ Anxiety Neurosis က စိတ်ခံစားချက်လား ရောဂါလား ရေရေရာရာ သိချင်လို့ ရှင်းပြပေးပါဦး ခင်ဗျ ။

ဖြေ။ ။🧑‍⚕️​Anxiety​ Neurosis​ ဆိုတာအလွယ်ပြောရရင် စိတ်ပူပန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တဲ့​စိတ်ရောဂါတစ်မျိုးပါ။
💢​ဦးနှောက်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာ​( organic disease) မရှိပေမယ့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ ပြဿနာရှိနေပါတယ်။
💢​အရင်က​ Anxiety​ Neurosis လို့ခေါ်ကြပေမယ့် အခုနောက်ပိုင်း​မှာတော့​ Generalized Anxiety Disorder (GAD) ဆိုပြီး​တော့​ခြုံပြီးခေါ်ကြပါတယ်။
💢 Depression ဆိုတဲ့​စိတ်ကျရောဂါ​လို​ Anxiety​ Neurosis​ ဆိုတာ​လဲ​စိတ်ပူပန်မှု လွန်ကဲခြင်းကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရောဂါ​တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကုသမှုလိုအပ်ပါတယ်။
💢​ရောဂါ​လက္ခဏာ တွေက​စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်​တုံ့ပြန်မှုပိုင်းဆိုင်ရာဆိုပြီးရှိပါတယ်။
👉​စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့်
🔺​အလွန်အမင်းစိုးရိမ်ခြင်း
🔺​အန္တရာယ်​ရှိနေသလိုခံစားရခြင်း
🔺​စိတ်စုစည်းနိုင်မှုအားနည်းခြင်း
🔺​ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း
စ​တာတွေ​ဖြစ်တတ်ပြီး
👉​ခန္ဓာကိုယ်​တုံ့ပြန်မှု အနေနဲ့
🔺​အသက်ရှုမြန်ခြင်း
🔺​နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်ခြင်း
🔺​လက်ကပ်ခြေကပ်ဖြစ်ခြင်း
🔺​ကြွက်သား​များတောင့်တင်းနေခြင်း
🔺 အိပ်မပျော်ခြင်း
🔺​ခေါင်းကိုက်ခြင်း
🔺​ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း
🔺​ချွေးစီးပြန်ခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။
💢​ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်းတွေကတော့ ဦးနှောက်အတွင်း​မှ​ neurotransmitter များမညီမျှခြင်း၊မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း၊ပြင်ပပတ်ဝန်းကျင်မှအခြေအနေ လှုံ့ဆော်မှုများ၊စိတ်ဖိစီးမှုများ၊စိတ်ဒဏ်ရာများ၊ နာတာရှည်ရောဂါများစတာတွေကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။
🧑‍⚕️​မပြင်းထန်​ပါက​အတွေးအခေါ်အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာကုသနည်း​ (Cognitive Behavioral Therapy (CBT)) နဲ့​ကုသနိုင်ပြီးလိုအပ်ပါ​က​ဆေးဝါးများနှင့်ပါပေါင်းစပ်ကုသရပါတယ်။ အချို့သော လူနာ​များ​မှာတော့​အလွန်အမင်းစိတ်ပူပန်ရသည့်အကြောင်းရင်းကိုရှာဖွေကုသခြင်း၊နှစ်သိမ့်​ဆွေးနွေး​ပညာပေး​ခြင်းများပြုလုပ်ရပါတယ်။

Rotavirusရိုတ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး🤔ရိုတဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဆိုတာ​ဘာလဲ။ 🧑‍⚕️​ရိုတဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဆိုတာ​ ကမ္ဘာ​တဝှမ်းရှိအသက်​(5) နှ...
25/05/2026

Rotavirus
ရိုတ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး

🤔ရိုတဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဆိုတာ​ဘာလဲ။
🧑‍⚕️​ရိုတဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဆိုတာ​ ကမ္ဘာ​တဝှမ်းရှိအသက်​(5) နှစ်​အောက်​ကလေးတွေမှာ​ဝမ်းပျက်​ဝမ်းလျှော ရောဂါ အဓိကဖြစ်​စေတဲ့​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ လူကြီးအချို့မှာလည်းရောဂါဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​ရိုတ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး က​ဘယ်လိုကူးစက်သလဲ။
🧑‍⚕️​ရိုတ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ဟာ​ကမ္ဘာ​ပေါ်မှာ​အဖြစ်များပြီး​လူနာ​တစ်ယောက်​မှ​အခြားတစ်ယောက်ကို အလွယ်တကူ​ကူးစက်​လွယ်​တဲ့​ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။
👉​မသန့်ရှင်းသည့် အစားအစာနှင့်ရေတို့ကိုစားသုံးမိခြင်း
👉 ရိုတ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်​ခံထားရသောလူနာ၏ မစင်၊ အညစ်အကြေးများကိုတိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများမှ တဆင့်သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေထိတွေ့မိခြင်း
👉​အိမ်သာများမသန့်ရှင်းခြင်း၊လက်ကိုစနစ်တကျမဆေးခြင်းမှ ဖြစ်စေ​ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။

🤔​ရိုတ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ရဲ့​ရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေက​ဘာတွေ​လဲ။
🧑‍⚕️ လူကြီးများစုမှာ ရိုတ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံရပေမယ့် ရောဂါ​လက္ခဏာ​မပြတတ်ကြပါ။ တချို့မှာ မပြင်းထန်သော​ဝမ်းပျက်​ဝမ်းလျှော​ရောဂါဖြစ်တတ်ပါတယ်။
👉​ကလေးတွေမှာ​တော့​ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုးနဲ့ထိတွေ့ပြီး 2 ရက်အတွင်းရောဂါလက္ခဏာပြတတ်ပါတယ်။ ရောဂါ​လက္ခဏာ အများစု​ရက်ပိုင်းအတွင်းသက်သာသွားတတ်ပေမယ့် အချို့​လူနာတွေမှာ​တော့​တစ်ပတ်လောက်အထိကြာတတ်ပါတယ်။
ရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေကတော့
🔺​အရည်ဝမ်းများသွားခြင်း
🔺​အန်ခြင်း
🔺​ဖျားခြင်း
🔺​ဗိုက်အောင့်ခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​ဘယ်​အချိန်မှာ​ဆရာဝန်နဲ့ပြဖို့လိုလာပြီလဲ။
အသက်​(5)နှစ်အောက်ကလေးငယ်များတွင်​
🚨​24 နာရီထက်ပို၍ ဝမ်းလျှော​ဝမ်းပျက်​ဖြစ်ခြင်း
🚨​အဖျား​102 ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်ထက်ပိုခြင်း
🚨​အသက်​(3)လ​အောက်ကလေးငယ်များ တွင်​အဖျား​ (100.4) ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်ထက်ပိုခြင်း
🚨​မကြာခဏအန်ခြင်း
🚨​ဗိုက်အရမ်းအောင့်ခြင်း
🚨 ဝမ်းအမဲရောင်သွားခြင်း၊ဝမ်း တွင်​သွေး၊ အချွဲပါဝင်ခြင်း
ပြင်းထန်စွာရေဓါတ်ဆုံးရှုံးသည့်လက္ခဏာများဖြစ်သည့်
🚨 အလွန်အမင်းရေငတ်ခြင်း၊ရေ​မကြာခဏ​တောင်းခြင်း
🚨 ကလေးငယ်​များတွင်​ငိုသော်လည်း မျက်ရည်မထွက်ခြင်း
🚨 မျက်တွင်းချိုင့်လာခြင်း
🚨 ဆီးနည်းသွားခြင်း
🚨​ကလေးငယ်များတွင် ငယ်ထိပ်ချိုင့်လာခြင်း
🚨 အရေပြားကျုံ့ဆန့်အားနည်းလာခြင်း
စ​တာတွေ​ရှိပါက​အရေးကြီးပါတယ်။
💢​ရိုတ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ဝင်ခြင်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ အဖြစ်​ကလေးငယ်များတွင် အူခေါက်ခြင်း (Intussusception) ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
👉​မိခင်နို့တစ်မျိုးတည်းသာတိုက်တဲ့အသက်(3)လ​အောက်ကလေးငယ်တွေမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်မှုနည်းပါတယ်။
💢​အသက်​(3)နှစ်မှ​(5)နှစ်ကြား ကလေးငယ်များတွင် အဖြစ်များပြီး နေ့ကလေးထိန်းကျောင်းများ၊မူကြိုများတွင် အစု လိုက်​ပြုံလိုက်​(outbreak) ဖြစ်ခြင်းမျိုးရှိပါတယ်။
လူကြီးတွေမှာတော့
🚨​2 ရက်ထက်ပို၍အရည်ဝမ်းသွားခြင်း
🚨​24​နာရီ​အတွင်း​ (6)​ကြိမ်ထက်ပို၍ဝမ်းသွားခြင်း
🚨​အဖျား​102​ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်ထက်ပို၍ ဖျားခြင်း
🚨​မကြာခဏအန်ခြင်း
🚨​ပြင်းထန်စွာဗိုက်အောင့်ခြင်း
🚨 ဝမ်းအမဲရောင် သွားခြင်း၊ ဝမ်း​ထဲတွင်​အချွဲနှင့်သွေးစများပါခြင်း
🚨​အလွန်အမင်းရေငတ်ခြင်း
🚨 ဆီးနည်းသွားခြင်း၊ဆီးအရောင်ရင့်ခြင်း
🚨 အလွန်နုံးခွေနေခြင်း
🚨 မိုက်ခနဲဖြစ်ခြင်း၊မူးလဲခြင်း
🚨​မျက်တွင်းချိုင့်ခြင်း၊
🚨 အရေပြားကျုံ့နိုင်ဆန့်နိုင်စွမ်းလျော့နည်းလာခြင်း
စတာတွေရှိလာပါက ဆရာဝန်နှင့်ပြသဖို့လိုအပ်ပါတယ်။

🤔​ရိုတ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ဆိုတာ ဘယ်လိုသိနိုင်မှာလဲ။
🧑‍⚕️​လူနာ​ရဲ့​ဝမ်းနမူနာကို ဓါတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်းဖြင့်သိနိုင်ပါတယ်။

🤔​ရိုတ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​က​ကာကွယ်လို့ရနိုင်သလား။
🧑‍⚕️​ အသက်​( 8​) လအောက်ကလေးများတွင်ကာကွယ်​ဆေးတိုက်ကျွေးခြင်းဖြင့် ကာကွယ်​လို့ရနိုင်ပါတယ်။
🔺​RV5 vaccine ( RotaTeq) အသက်​ 2 လ၊ 4 လ၊ နှင့်​ 6လ တွင်​ (3)ကြိမ်ပါးစပ်မှ တိုက်ခြင်း
🔺​RV1 vaccine (Rotarix) အသက်​2 လ​နှင့်​4 လတို့တွင်​ (2) ကြိမ်ပါးစပ်မှတိုက်ခြင်း
ဒါ့အပြင်
👉 အိမ်သာမှဆင်းတိုင်း၊ကလေးအနှီး၊သေးခံစသည်တို့လဲပြီးတိုင်းလက်ကိုဆပ်ပြာနဲ့ရေတို့ဖြင့် မကြာခဏဆေးကြောခြင်း
👉 အစာသန့်၊ လက်သန့်၊ပတ်ဝန်းကျင်သန့် ၊အိမ်သာသန့် ရှင်းရေး ဆောင်ရွက် ခြင်း
👉​ရေကိုကျိုချက်၍သောက်သုံးခြင်း
👉​အစားအစာ​ကိုကျက်အောင်ချက်ပြီးမှစားသုံးခြင်း
👉​ကလေးငယ်​များ၏ နို့ဗူးများ၊ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကိုစနစ်တကျ ဆေးကြောပြီးမှအသုံးပြုခြင်း
👉​အသက်​(6)လ​အောက်​ကလေးငယ်​များကိုမိခင်နို့တစ်မျိုးတည်းသာတိုက်ကျွေးခြင်း
👉​ရေဓါတ်ဆုံးရှုံးမှုကိုကာမိစေရန် အရည်များများပိုတိုက်ခြင်း
👉​ပြင်းထန်စွာရေဓါတ်ခန်းခြောက်ခြင်း၊နှင့်​အရေးကြီးသောရောဂါလက္ခဏာများရှိလာပါက နီးစပ်​ရာ​ကျန်းမာရေး​ဌာန သို့သွားရောက်ပြီးကုသမှု ခံယူ​ခြင်း​
စ​တာတွေ​ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။

လူတိုင်း ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine
https://www.cdc.gov/rotavirus/about/index.html
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rotavirus/symptoms-causes/syc-20351300

အနို့တွေ မတပ်ရသေးဘူး ဆရာမရေ၊ ရောက်ရောက်ချင်း စက်ကြီးကောက်နှိပ်ပြီးတော့ သူ့ဘာသာ ကောက်ချက်ဆွဲနေတာ
23/05/2026

အနို့တွေ မတပ်ရသေးဘူး ဆရာမရေ၊ ရောက်ရောက်ချင်း စက်ကြီးကောက်နှိပ်ပြီးတော့ သူ့ဘာသာ ကောက်ချက်ဆွဲနေတာ

Ebola virusအီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးလတ်တလော​မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့ရှိမှု မရှိသေးသော်လည်း ကွန်ဂိုနဲ့ ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတို့မှာ ...
22/05/2026

Ebola virus
အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး

လတ်တလော​မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့ရှိမှု မရှိသေးသော်လည်း ကွန်ဂိုနဲ့ ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတို့မှာ တွေ့ရှိရပြီးကူးစက်မှု နှုန်းမြင့်မားသောကြောင့် WHO က​တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး​အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ်သတိပေးကြေငြာထားတဲ့​ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။

🤔 အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဆိုတာ​ဘာလဲ။
🧑‍⚕️​Orthoebolaviruses မျိုးနွယ်စုဝင်RNA ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး သစ်သီးစားလင်းနို့တွေက အဓိက​သယ်ဆောင်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဖြစ်ပါတယ်။
👉​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အမျိုးအစား​(5)မျိုးရှိသည့်အနက် လူတွေကိုရောဂါဖြစ်စေတတ်သော အမျိုးအစား​မှာ​ (4)မျိုးရှိပြီး​လတ်တလော​ကွန်ဂိုနဲ့ ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတို့မှာ ဖြစ်ပွား​နေသော​ Ebola​ virus မှာ​ Bundibugyo အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။
👉​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ကိုစတင်တွေ့ရှိခဲ့တာက 1976 ခုနှစ်​ထဲက ဖြစ်ပြီး​ကွန်ဂိုနိုင်ငံနဲ့ တောင်ပိုင်းဆူဒန်နိုင်ငံ မှာဖြစ်ပါတယ်။
👉​2014​ နဲ့​ 2016​ ခုနှစ်​တွေမှာတော့ အာဖရိကတိုက် အနောက်​ပိုင်း​မှာ​အစုလိုက်ဖြစ်ပွားမှု (outbreak)​ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

🤔​အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ရဲ့ ရောဂါ လက္ခဏာ တွေက ဘာတွေ​လဲ။
🧑‍⚕️ ရောဂါ​ပျိုးချိန်မှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး နဲ့​ထိတွေ့​ပြီးနောက်​ (2) ရက်မှ​ (21) ရက်အထိဖြစ်ပြီး သေဆုံး​မှုနှုန်းမှာ (25%) မှ​ (90 %) အထိရှိပါတယ်။
အစပိုင်းမှာ တုပ်ကွေးရောဂါ လက္ခဏာ နဲ့​ဆင်တူပါတယ်။
👉​ချမ်းတုန်ခြင်း၊ဖျားခြင်း
👉 အလွန်အမင်းနုံးချိနေခြင်း
👉 အစားအသောက်​ပျက်ခြင်း
👉​ကိုယ်​လက်​ကိုက်ခဲ​ခြင်း​
👉 ခေါင်းကိုက်ခြင်း
👉​လည်ချောင်း​နာခြင်း​
စ​တာတွေ​ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ပြင်းထန်​တဲ့ လက္ခဏာ​တွေကတော့
💢​ဝမ်းအမဲရောင်သွားခြင်း
💢​သွေး​ထွက်​ခြင်း၊သွေးခြေဥခြင်း
💢​ဂယောင်ချောက်ခြားဖြစ်ခြင်း
💢 ဝမ်းပျက်ခြင်း၊ဝမ်းထဲတွင်သွေးစပါခြင်း
💢​အရေပြား​ပေါ်မှာ​အကွက်များ၊အနီစက်များထွက်ခြင်း
💢​မျက်လုံးနီရဲခြင်း
💢​ကော်ဖီ​ရောင်၊အညိုရောင်အန်ခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​ပြင်းထန်​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ရဲ့​နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ တွေက​ဘာတွေလဲ။
🚨​ဦးနှောက်အတွင်း ရောင်ရမ်းခြင်း
🚨​တက်သွားခြင်း၊သတိလစ်သွားခြင်း
🚨 ကျောက်ကပ်​ပျက်စီး​ခြင်း
🚨​သွေးပေါင်ချိန်ပြုတ်ကျ၍ သွေးလန့်ခြင်း
🚨 အသက်​သေဆုံး​ခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး က​ဘယ်လို​ကူးစက်တတ်သလဲ။
🔺​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံရသော လူများ၊တိရစ္ဆာန်​များနှင့်​တိုက်ရိုက်ထိတွေ့​ခြင်း
🔺​ကူးစက်ခံရသော​လူနာ​မှ​ထွက်သည့် ဝမ်း၊ ဆီး၊သလိပ်၊တံတွေး၊ချွေး၊သုတ်ရည်၊ရေမွှာရည်၊ မိခင်နို့ရည် စသည်​တို့ကို​တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းဖြစ်စေ၊ အရာဝတ္ထု ပစ္စည်း​များမှ​တဆင့်ထိတွေ့ခြင်းဖြစ်စေ ကူးစက်ခြင်း
🔺​ရောဂါ​ကြောင့်သေဆုံး​သွားသော​လူနာများကိုကိုင်တွယ်မိခြင်းမှ ကူးစက်ခြင်း
🔺​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ကူးစက်ခံရသူနှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ကူးစက်ခြင်း
စသည်ဖြင့်ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
🚨ကူးစက်ခံရသူသည် ရောဂါ​လက္ခဏာ​စပြသည့်အချိန်မှ စ၍ အခြားသူ များကို​ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
💢​အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဟာ​ကိုဗစ် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး လိုလေထဲမှတဆင့် အသက်ရှု လမ်းကြောင်းမှတဆင့် ကူးစက်ခြင်းမရှိပါ။

🤔​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အတွက်​ကာကွယ်​ဆေး ရှိသလား။
🧑‍⚕️​ရောဂါ​အဖြစ်များတဲ့​ဒေသတွေမှာ အသုံးပြု​ရန်အတွက်​ ကာကွယ်ဆေး ပေါ်ပေါက်ပြီးဖြစ်ပါတယ်။

🤔​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အတွက်​ကုသဆေးရှိသလား။
🧑‍⚕️​ခန္ဓာကိုယ်​အတွင်းပဋိပစ္စည်းများအဖြစ် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကိုပြန်တိုက်သောကုသဆေးများ​ (ဥပမာ​ Ebanga, I maze) ပေါ်ပေါက်ပြီးဖြစ်ပါတယ်။
အများအားဖြင့်​လူတိုင်းအလွယ်တကူရရှိရန်ခက်ခဲပြီး စရိတ်စက​မြင့်မားမှုကြောင့် သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်မားဆဲဖြစ်ပါတယ်။
ထို့​ကြောင့်​ရောဂါဖြစ်ပွားသူများတွင် ရောဂါ​လက္ခဏာ​ကိုကုသသည့်ဆေးများ( supportive care) နှင့် တွဲပေးရန်လိုအပ်ပါတယ်။

🤔​အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခြင်းမခံရအောင်ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
👉​ရောဂါ​ဖြစ်ပွား​နေသော​ဒေသများသို့ ခရီးသွားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉 ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားခြင်း
👉 သစ်သီး​စားလင်းနို့၊စသည်တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့ခြင်း၊၎င်းတို့စားထားသော သစ်သီးများစားသုံးခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉 ရောဂါဖြစ်ပွားသူများကိုပြုစုရာတွင် လက်အိတ်များ၊အကာအကွယ်​များ၊ PPE များဝတ်ဆင်ခြင်း
👉​ရောဂါကြောင့်သေဆုံးသွားသောလူနာများကို ကိုင်တွယ်​ရာတွင်​လည်း​PPE​အကာအကွယ်​များဝတ်ဆင်ခြင်း
စ​တာတွေ​ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15606-ebola-virus-disease
https://www.gov.uk/government/publications/ebola-overview-history-origins-and-transmission/ebola-overview-history-origins-and-transmission
https://www.washingtonpost.com/world/2026/05/19/congo-ebola-deadly-virus-bundibugyo-health-emergency/1e72254c-535d-11f1-9c40-7a0a12d9e745_story.html

Address

Yangon

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Yangon Medical Network posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Yangon Medical Network:

Shortcuts

Share

Category