22/01/2026
👩🏻⚕️ စိတ်ကျရောဂါဆေးသောက်နေချိန်မှာ ဘာတွေသိထားသင့်လဲ?
🌿Depression လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ကျရောဂါကို ကုသရာမှာ အသုံးပြုတဲ့ (Antidepressant) ဆေးဝါးတွေဟာ ဦးနှောက်ဓာတုပစ္စည်းတွေ (Serotonin, Norepinephrine, Dopamine) ကို ပြန်လည်မျှတအောင် ကူညီပေးပါတယ်
ဒီဆေးဝါးများနဲ့ ကုသခြင်းမှာတော့ ဆေး သောက်ပုံသောက်နည်းက လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီတခေါက်မှာတော့ ဆေးသောက်သုံးနေရတဲ့ သူများအတွက် ဂရုစိုက်ရမယ့်အချက်တွေကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်နော်။
1. နေ့တိုင်း ဖြစ်နိုင်ရင် တစ်ချိန်တည်းမှာ ပုံမှန်သောက်ပါ။
ဆေးကိုပုံမှန်သောက်တာက သွေးထဲမှာ ဆေးပမာဏကို အတက်အကျမရှိဘဲ တည်ငြိမ်စေပါတယ်။
ဥပမာ: Sertraline , Escitalopram တို့လို ဆေးတွေက ရက်သတ္တပတ် အတော်ကြာကြာ ပုံမှန်သောက်မှသာ ဆေးအာနိသင်ပြတာပါ။
အချို့သော ဆေးအမျိုးအစား ( Paroxetin , Venlafaxine ) တွေက တစ်ရက် မသောက်မိတာနဲ့ စိတ်ကျရောဂါ လက္ခဏာများ ပြန်ခံစားရတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ဆေးပြတ်သလို လက္ခဏာမျိုးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
2. ဆေးအာနိသင် ရဖို့ အတွက် စိတ်ရှည်ပါ။
စိတ်ကျရောဂါဆေးအများစုက သိသာတဲ့ တိုးတက်မှုရဖို့ ၂ ပတ်ကနေ ၆ ပတ် လောက် အချိန်ယူရတက်ပါတယ်။
အစပိုင်းမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးလေးတွေ (ပျို့တာ၊ ခေါင်းနည်းနည်းကိုက်တာ) က ပထမအပတ်ပြီးရင် ပျောက်သွားလေ့ရှိတယ်။
အကောင်းဆုံး ရလဒ်အတွက် ဆေးသောက်တာအပြင် စိတ်ကုထုံး (ဥပမာ- Cognitive Behavioral Therapy) ပါ တွဲလုပ်နိုင်ရင် ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။
3.ဆရာဝန်နဲ့ ပုံမှန် ပြန်တွေ့ဖို့ မမေ့ပါနဲ့
ဆရာဝန်နဲ့ ပုံမှန် (၂ ပတ်ကနေ ၄ ပတ်အတွင်း) ပြန်ပြတာက ဆေးပမာဏ ချိန်ညှိဖို့နဲ့၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ထိန်းချုပ်နိုင်ရဲ့လားဆိုတာ သိရအောင်ပဲဖြစ်ပါတယ်။
ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ဆေးကို လျှော့တာ၊ တိုးတာ၊ ရပ်တာတွေ ဘယ်တော့မှ မလုပ်ပါနဲ့ — ဆေးညွှန်းပေးတဲ့ ဆရာဝန်ကို အမြဲတိုင်ပင်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။
4. မသက်မသာဖြစ်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ခံစားမှုပြောင်းလဲတာရှိရင် တိုင်ပင်ပါ
အပျော့စား ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ - ပါးစပ်ခြောက်တာ၊ မူးတာ၊ အနည်းငယ်ပျို့တာ၊ အိပ်မပျော်တာ၊ စိတ်ဂနာမငြိမ်ဖြစ်တာ
ရှားပေမယ့် ဆိုးတဲ့လက္ခဏာများ - ကိုယ့်ကိုယ်ကို သ တ်ေ သ ချင်စိတ်ဝင်တာ ( အမြဲမဟုတ်ပေမဲ့ ဆေးစသောက်သောက် ချင်း အပတ်တွေမှာ ဒီလိုအတွေးတွေ ဝင်လာတက်ပါတယ်)၊ ဒိီလိုစိတ်မျိုးတွေဖြစ်ပေါ်လာတယ် ဆိုရင်တော့ ချက်ချင်း ဆရာဝန်နဲ့ ဆက်သွယ်တာ၊ Su***de prevention Hotline များကို ဆက်သွယ်တာတွေ လုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။
5. ကျန်းမာတဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံကို ကြိုးစားပြီးနေထိုင်ကြည့်ပါ။
အချိန်မှန်အိပ်တာ၊ အစာ အာဟာရ မျှတအောင်စားတာနဲ့ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာတွေက စိတ်အခြေအနေကို ပိုကောင်းမွန်စေပါတယ်။
ကော်ဖီ/လက်ဖက်ရည် (ကဖင်း)၊ ဆေးလိပ် (နီကိုတင်း) ဒါမှမဟုတ် အရက်တွေကို အလွန်အကျွံ မသောက်မိစေပါနဲ့ ။
6. ဆေးသောက်ရင်း စိတ်ခံစားမှု အခြေအနေကောင်းသွားပြီ ဆိုရင်တောင် သတ်မှတ်ထားတဲ့အတိုင်း ဆေးကို ဆက်သောက်ပါ
မိမိနေလို့အဆင်ပြေပြီဆိုပြီး သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကာလအတိုင်း မသောက်ပဲ မိမိသဘောနဲ့ ဆေးရပ်လိုက်ရင် ရောဂါ လက္ခဏာတွေ ပြန်ခံစားရလာနိုင်ပါတယ်။
7. ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ခြင်းမရှိဘဲ သမားရိုးကျ တိုင်းရင်းဆေးများ၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်တွေ မသောက်ပါနဲ့
St. John’s Wort လို အချို့ဆေးဖက်ဝင်အပင်တွေက စိတ်ကျရောဂါဆေးနဲ့ တွဲသောက်ရင် Serotonin ဓာတ်ကို အန္တရာယ် ဖြစ်လောက်အောင် များလာစေနိုင်ပါတယ် — ဒါကို Serotonin Syndrome လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဘာအားဆေး၊ ဘာအပင်ထွက်ဆေး သောက်နေတယ်ဆိုတာ ဆရာဝန်ကို အမြဲပြောပြပါ။
8. လူမှုရေး အမြင်ကြောင့် ဆေးမရပ်လိုက်ပါနဲ့
စိတ်ကျရောဂါဆေးသောက်တယ်ဆိုတာ စိတ်ဓာတ်ပျော့ညံ့တာ၊အားနည်းတာ မဟုတ်ဘူး — ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါတစ်ခုကို ပညာရှင်အကူအညီနဲ့ ကုသနေတာပါ။
စိတ်ကျရောဂါဆိုတာ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး ချို့ယွင်းချက် မဟုတ်ဘဲ ဦးနှောက်ဓာတုနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါတစ်ခုပါ။
💬 ဒါတွေဖြစ်ရင် မိမိကုသနေတဲ့ဆရာဝန်ကို ချက်ချင်းဆက်သွယ်ပါ
ကိုယ့်ကိုယ်ကို နာကျင်အောင်လုပ်ချင်တဲ့ စိတ်အတွေးတွေ ဖြစ်ပေါ်လာရင်
အရမ်းကြီး ဂဏာမငြိမ်တာ၊ စိတ်ပူပန်မှုလွန်ကဲတာ
အဖုအပိန့်ထွက်တာ၊ ရောင်ရမ်းတာ၊ အသက်ရှူရခက်တာ (ဓာတ်မတည့်ခြင်း)
အကြောင်းမသိဘဲ ဖျားတာ၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးတာ ၊ဂဏာမငြိမ်သလိုဖြစ်လာရင်တော့ ချက်ချင်းပြန်ပြသင့်ပါတယ်။
🩵 စိတ်ကျရောဂါမှာ ဆေးကုသမှု ခံယူခြင်းဟာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်ဖို့အတွက် ပထမဆုံး ခြေလှမ်းပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဆေးကုသမှု ခံယူနေစဥ်မှာ ဆေးပုံမှန်သောက်ဖို့၊ ဆရာဝန်နဲ့ ပုံမှန်ပြဖို့ Mind Diary မှ အတူတူရှိနေပြီး သတိပေးလိုက်ပါတယ်။
🌱𝑴𝒊𝒏𝒅 𝑫𝒊𝒂𝒓𝒚🌱
𝑴𝒆𝒏𝒕𝒂𝒍 𝑯𝒆𝒂𝒍𝒕𝒉 𝑪𝒍𝒊𝒏𝒊𝒄
📌𝑯𝒂𝒗𝒆 𝒒𝒖𝒆𝒔𝒕𝒊𝒐𝒏𝒔 𝒂𝒃𝒐𝒖𝒕 𝑴𝒊𝒏𝒅 𝑫𝒊𝒂𝒓𝒚’𝒔 𝒔𝒆𝒓𝒗𝒊𝒄𝒆𝒔
☎️𝑫𝑴 𝒖𝒔 𝒇𝒐𝒓 𝒎𝒐𝒓𝒆 𝒊𝒏𝒇𝒐𝒓𝒎𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏—𝒘𝒆’𝒓𝒆 𝒉𝒆𝒓𝒆 𝒕𝒐 𝒉𝒆𝒍𝒑🌱
#စိတ်ကျရောဂါ
