08/04/2026
🔎 “ငါ့ ဒူးဘာကြောင့်နာရတာလဲ???
ဒူးနာတာကို အများဆုံးတွေ့ရတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေကိုနားလည်ထားရင်
👉 ကိုယ့်အခြေအနေကို ကိုယ်တိုင်တောင် ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်။
⸻
1️⃣ ဒူးဆစ်အရိုးနု ပွန်းစားခြင်း ( ဝါ ) အရိုးကျီးပေါင်းဖြစ်ခြင်း ( Osteoarthritis (OA Knee))
👉 ဘာဖြစ်တာလဲ?
ဒူးအဆစ်ထဲမှာရှိတဲ့ cartilage လို့ခေါ်တဲ့ ချောမွေ့တဲ့ အရိုးနုလွှာလေးပျက်စီးသွားတာပါ။
Cartilage ဟာ အဆစ်တွေလှုပ်ရှားတဲ့ အခါ အဆင်ပြေပြေ ချောချောမွေ့မွေ့ လှုပ်ရှားလို့ရအောင် ဒဏ်ခံပစ္စည်း (shock absorber ) အနေနဲ့လုပ်ပေးပါတယ်။ အချိန်ကြာတာနဲ့အမျှအရိုးနုလေးတွေက ပါးလွှာပြီး ကြမ်းတမ်းလာပါတယ်။ အကာအကွယ်ဖြစ်တဲ့ အရိုးနုတွေ ကုန်သွားတဲ့အခါ အရိုးချင်း တိုက်ရိုက်ပွတ်မိပြီး နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေတာပါ။
👉 ဘယ်သူတွေမှာအဖြစ်များလဲ?
* အသက် ၅၀ ကျော်လာသူတွေမှာ ပိုဖြစ်ပါတယ်။
* ဝလွန်းရင် ဒူးက ဝန်ပိတဲ့အတွက် ပိုပြီး ပွန်းစားလွယ်ပါတယ်။
* မိဘမျိုးရိုးမှာ ရှိရင်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။
* အရင်က ဒူးဆစ်ဒဏ်ရာ ရဖူးသူတွေမှာ အဖြစ်များပါတယ်။
* ဒူးကို အမြဲသုံးရတဲ့ အလုပ် (ဥပမာ- ကုန်ထမ်းတာ၊ ထိုင်ထအလုပ်များတာ) လုပ်သူတွေမှာ အဖြစ်များပါတယ်။
👉 လက္ခဏာ
* လမ်းလျှောက်ရင် သို့မဟုတ် လှေကားတက်ရင် ဒူးနာခြင်း။
* အကြာကြီး နားနေပြီးမှ ပြန်ထရင် ဒူးက တောင့်တင်းနေခြင်း။
* ဒူးလှုပ်ရှားတဲ့အခါ အတွင်းကနေ တကျွတ်ကျွတ် မြည်သံကြားရခြင်း (Crepitus)။
* ဒူးဆစ်က ပုံမှန်ထက် ပိုကြီးလာခြင်း သို့မဟုတ် ပုံစံပြောင်းလာခြင်း (ဒူးခွင်လာခြင်း)။
👉 ❗ တဖြေးဖြးပိုဆိုးလာပြီး နောက်ပိုင်းမှာ အဆစ်ပျက်ပြီး ခွဲစိတ်ရန်လိုအပ်တဲ့ အဆင့်အထိရောက်သွားတတ်ပါတယ်။
2️⃣ အရွတ် ဒဏ်ရာရခြင်း (Ligament Injury)
👉 ဘာဖြစ်တာလဲ?
အရိုးတစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကို ချိတ်ဆက်ပေးထားတဲ့ ကျုံ့ဆန့်နိုင်စွမ်းရှိတဲ့ အမျှင်တန်း (Ligament) လေးတွေ ဒဏ်ရာရတာကို ခေါ်တာပါ။ မြန်မာလိုတော့ "အရွတ်ဒဏ်ရာရခြင်း" လို့ အလွယ်ခေါ်ကြပါတယ်။
👉 ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်း
အဓိက အကြောင်းအရင်းတွေကတော့ အဆစ်အမြစ်တွေကို ပုံမှန်လှုပ်ရှားနိုင်တဲ့ အတိုင်းအတာထက် ကျော်လွန်ပြီး ရုတ်တရက် အားနဲ့ ဆွဲဆန့်မိတာ ဒါမှမဟုတ် လိမ်ထွက်သွားတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
အရွတ်ဒဏ်ရာရဲ့ ပြင်းထန်မှုကို အဆင့် (၃) ဆင့် ခွဲခြားနိုင်ပါတယ် -
* Grade 1 (အနည်းငယ် ဒဏ်ရာရခြင်း): အရွတ်လေးတွေ အနည်းငယ် ဆွဲဆန့်ခံရတာပါ။ အဆစ်ကတော့ ခိုင်မြဲနေသေးပေမဲ့ နာကျင်တာ၊ ရောင်တာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။
* Grade 2 (တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြတ်ခြင်း): အရွတ်အမျှင်တန်းအချို့ ပြတ်သွားတာပါ။ အဆစ်က အနည်းငယ် မခိုင်သလို (Instability) ခံစားရတတ်ပါတယ်။
* Grade 3 (လုံးဝပြတ်သွားခြင်း): အရွတ်က နှစ်ပိုင်း လုံးဝပြတ်ထွက်သွားတာပါ။ အဆစ်က လုံးဝမခိုင်တော့ဘဲ လှုပ်ရှားရတာ အလွန်ခက်ခဲသွားပါတယ်။
👉 ဘယ်သူတွေမှာအဖြစ်များလဲ?
* Football / Futsal / Badminton စတဲ့ အားကစားသမားများ တွေမှာအဖြစ်များပါတယ်။
👉 ရောဂါလက္ခဏာများ
* ဒဏ်ရာရရချင်း "ပေါက်" ကနဲ အသံကြားရခြင်း (သို့မဟုတ်) ခံစားရခြင်း။
* ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း။
* ဒဏ်ရာရတဲ့နေရာက ချက်ချင်းဆိုသလို ဖောင်းကြွပြီး ရောင်လာခြင်း။
* အဆစ်ကို အားပြုလို့ မရတော့ခြင်း (ဥပမာ - ခြေထောက်ကို အားပြုပြီး မတ်တပ်ရပ်မရခြင်း)။
👉 ❗ Grade 1 နဲ့ Grade 2 မှာ အနားယူတာ၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာ (Physiotherapy) နဲ့တင် သက်သာနိုင်ပေမဲ့ Grade 3 (လုံးဝပြတ်သွားခြင်း) အဆင့်မှာတော့ လိုအပ်ရင် ခွဲစိတ်ကုသမှု (Ligament Reconstruction) လုပ်ဖို့ လိုအပ်နိုင်ပါတယ်။
⸻
3️⃣ Meniscus Injury ( ဒူးဆစ်ကြားခံ အရိုးနုပျက်စီးခြင်း)
👉 ဘာဖြစ်တာလဲ?
Meniscus Injury ဆိုတာ ဒူးဆစ်အတွင်းက အရိုးနှစ်ခုကြားမှာရှိတဲ့ လခြမ်းပုံစံ အရိုးနုပြား (Meniscus) လေးတွေ ဒဏ်ရာရတာ သို့မဟုတ် ပြတ်တောက်သွားတာကို ခေါ်ပါတယ်။
ဒူးဆစ်တစ်ခုမှာ Meniscus နှစ်ခု (အတွင်းဘက် တစ်ခု၊ အပြင်ဘက် တစ်ခု) ပါဝင်ပြီး သူတို့က ဒူးဆစ်အတွက် အဓိက Shock absorber (ဒဏ်ခံလွှာ) အဖြစ် တာဝန်ယူပေးထားတာပါ။
👉 ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းအရင်းများ
* ရုတ်တရက် လှည့်မိခြင်း (Twisting): ခြေထောက်ကို မြေကြီးပေါ်မှာ အသေထားပြီး ကိုယ်လုံးကို ရုတ်တရက် အားနဲ့ လှည့်လိုက်တဲ့အခါ (ဥပမာ- ဘောလုံးကစားခြင်း၊ တင်းနစ်ကစားခြင်း)။
* အသက်အရွယ်ကြောင့် ပျက်စီးခြင်း (Degenerative Tears): အသက်ရလာတဲ့အခါ အရိုးနုပြားလေးတွေက အားနည်းပြီး ဟောင်းနွမ်းလာတာကြောင့် ခါးကိုင်းတာ ဒါမှမဟုတ် ထိုင်ထလုပ်ရုံနဲ့တင် ပြတ်သွားနိုင်ပါတယ်။
* လေးလံသော အရာများ မခြင်း: ဒူးကို ဝန်ပိစေတဲ့ အလုပ်တွေကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
👉 လက္ခဏာ
* ဒူး “lock” ဖြစ် (မကွေးနိုင် မဆန့်နိုင် ဖြစ်နေခြင်း )
* ဒူးကို လှုပ်ရှားတဲ့အခါမှာ အတွင်းက တစ်ခုခုက ထောက်နေသလိုလို ခုခံနေသလိုလို ခံစားရခြင်း။
* ၂ ရက်၊ ၃ ရက်လောက်ကြာရင် ဒူးက တဖြည်းဖြည်း တင်းပြီး ရောင်လာခြင်း။
* ဒူးမခိုင်ခြင်း (Giving way): လမ်းလျှောက်ရင် ဒူးက ခွေကျသွားမလိုမျိုး မခိုင်သလို ခံစားရခြင်း။
👉 အရေးကြီးချက်
❗ အချိန်ကြာလာတာနဲ့ အမျှ ဒူးတွင်းက အရိုးနု ပျက်စီးလာပြီး အချိန်တိုအတွင်းမှာ ခွဲစိတ်ရတဲ့ အဆင့်ရောက်တတ်ပါတယ်။
⸻
4️⃣ ခုခံအား လွန်ကဲမှုကြောင့်ဖြစ်သော အဆစ်ရောင်ရောဂါ ( Rheumatoid Arthritis (RA))
👉 ဘာဖြစ်တာလဲ?
ကိုယ်ခံအားက ကိုယ့်အဆစ်ကို ပြန်တိုက်ခိုက်တဲ့ ရောဂါပါ။
👉 ဘယ်သူတွေဖြစ်လဲ?
• အမျိုးသမီးတွေ
• သက်လတ်ပိုင်း တွေမှာ ပို အဖြစ်များပါတယ်။
👉 လက္ခဏာ
• ဒူးက တစ်ဖက်တည်းမဟုတ်ပဲ နှစ်ဖက်လုံး နာတတ်ပါတယိ။
• မနက်စောစော အိပ်ယာထချိန်မှာ သို့မဟုတ် အကြာကြီးနားပြီးတဲ့ အချိန်တွေမှာ အဆစ်အမြစ်တွေက တစ်နာရီလောက် တောင့်တင်းနေတတ်ပါတယ်။
• အဆစ်အမြစ်တွေက စူးစူးဝါးဝါးနာတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ကိုက်ခဲနေတာမျိုး ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။
• အဆစ်တွေက ဖောင်းကြွပြီး ရောင်နေတတ်သလို ကိုင်ကြည့်ရင် နွေးနေတတ်ပါတယ်။
👉 အရေးကြီးချက်
❗ စောစီးစွာ ကုသမှုမရှိပါက အရိုးအဆစ်တွေ ပုံပျက်ပြီး ဒူးနာရုံသာမက ဒူးခွင်လာတာ ဒူးတွေစောင်းလာတာ မျိုးဖြစ်တတ်ပါတယ်။
⸻
5️⃣ ဂေါက်ရောဂါ ( Gout )
👉 ဘာဖြစ်တာလဲ?
Uric acid တက်ပြီး ပုံဆောင်ခဲလေးတွေ အဆစ်ထဲ စုပြီး ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာရောင်ရမ်းနာကျင်တတ်တဲ့ ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။
👉 ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းအရင်းများ
• အမျိုးသားများ။
• အသားနီ၊ ပင်လယ်စာနဲ့ ကလီစာ ကြိုက်သူများ
• အရက် (အထူးသဖြင့် ဘီယာ) အသောက်များသူများ။
• အဝလွန်သူများ၊ သွေးတိုး သို့မဟုတ် ဆီးချို ရှိသူများ မှာ အဖြစ်များပါတယ်။
👉 ရောဂါလက္ခဏာများ
• များသောအားဖြင့် ညဘက် ဒါမှမဟုတ် မနက်စောစောပိုင်းမှာ အဆစ်တွေက ဆိုးဆိုးရွားရွား နာလာတတ်ပါတယ်။
• နာတဲ့အဆစ်က သိသိသာသာ နီရဲပြီး ကိုင်ကြည့်ရင် ပူနေတတ်သလို အဝတ်နဲ့ ထိရုံနဲ့တင် မခံမရပ်နိုင်အောင် နာတတ်ပါတယ်။
👉 အရေးကြီးချက်
❗ သေချာ မထိနိးနိုငိရင် မကြာခန ပြန်ပြန်ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အဆစ်တွေ ပုံစံပျက်စီးသွားတတ်ပါတယ်။
👉 ဒူးနာရတာဟာ တစ်မျိုးတည်းမဟုတ်ပဲနဲ့ အကြောင်းအမျိုးမျိုးရှိတဲ့အတွက်
❗ အကြောင်းအရင်းမှားပြီးကောက်ချက်ချမိရင် → ကုသမှုမှားမှာဖြစ်ပါတယ်။
❗ ကုသမှုမှားရင် → ရောဂါက မသက်သာပဲ ပိုပိုဆိုးဝါးသွားတတ်ပါတယ်။ဒါကြောင့် မိမိရဲ့ ဒူးနာရတဲ့အကြောင်းကို သိဖို့က အရေးကြီးဆုံးပါ။
👉 မင်္ဂလာမိုးဆေးခန်းမှာ အတွေ့အကြုံရင့်တဲ့ အကြောအဆစ် ဆရာဝန်ကြီးများနှင့်
👉 ဘယ်အမျိုးအစားဖြစ်နိုင်လဲ + ဘယ်လိုကုသသင့်လဲဆိုတာ သေချာဆွေးနွေးတိုင်ပင်လို့ရနေပါပြီ။
👉 မင်္ဂလာမိုး အရိုးအကြောအဆစ် အထူးကုဆေးခန်း
အမှတ် ၁၁၃၃(က) ၊ သုနန္ဒာလမ်း ၊ မဟာကျန်သစ္စာရှင်ဘုရားကြီး အနီး ၊ မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်။
👉 ဖုန်း : 09 40448 3144 ၊ 09 77 987 999 7
#မင်္ဂလာမိုး အရိုးအကြောအဆစ် အထူးကုဆေးခန်း
#ဒူးနာ
#ခါးနာ
