26/08/2026
ӨНДӨР ХҮЛЭЭЛТИЙН СИНДРОМ
Юу юугүй л бужигнаад хичээл ажлын улирал ирлээ. Дагаад зарим “синдром” хурцаар илэрч магадгүй ээ. Хүүхдээсээ маш сайн сурахыг, амжилт гаргах шилдэг байхыг ил далд хүсэн хүлээдэг эцэг эхчүүдийн зан үйлдэл нь өндөр хүлээлтийн “синдром” үүсгэдэг. Хүүхэд “ Аахн би маш сайн сурч, шилдэг, хамгийн сайн байжыж л, бахархуулах ямар нэгэн зүйл хийж байж л аав ээждээ хайрлагдах юм байна. Би байгаагаараа хайрлагдахгүй үнэлэгдэхгүй. Би шилдэг биш байвал сайн биш бол эцэг эхийнхээ өмнө буруутай…” гэдэг сэтгэл зүй бий болж энэ синдром нь сурлага, ажил, найз нөхөрлөл, хайр сэтгэлийн харилцаанд ч бас халдварлаж “газар авдаг”. Өөрийгөө хайрлах эсэх нь эцэг эх ойр дотны хүмүүс өөрт нь яаж хандаж байснаас шууд шалтгаалдаг.
Би өөрийгөө хайрлаж болно болохгүй, Би амьдралаас таашаал авч чадна чадахгүй гэдэг “зөвшөөрлийг” хүүхэд өөрт нь яаж хандаж өөрт нь түүний тухай юу гэж хэлж байгаагаас хамаарч олгоно бас олгохгүй.
Та одоо дотроо бараг гадралсан байх ийм хүмүүс өөрийгөө маш их шүүмжилдэг бөгөөд алдаа хийхэд өөрийгөө училж чадахгүй, өөртөө хатуу ханддаг өөрийгөө хайрлах нь маш хэцүү зүйл болчдог.
Өөрийн бодит чадвараасаа илүү өндөр хүлээлттэй учир биелэх боломжгүй төлөвлөгөө гаргадаг. Мэдээж бодит биш учраас хүлээлт нь биелэхгүй өөртөө маш их уурлаж, цөхөрч, гутарснаар өөрийн үнэлэмж “шалан дээр” болдог.
Бодит чадвар боломжоо мэдэхгүй, хийсэн зүйлээ үнэлэхгүй “ харалган” байдал нь хийсэн зүйлээ ээ таашаал авах боломжгүй болгож “ чөтгөрийн тойрогт” оруулдаг.
Хэт их ачаалалтай ажиллах, хичээх нь мэдээж өндөр стресс дарамтыг бий болгосноор нойр муудах эрүүл мэнд доройтох … үр дагаварууд үүснэ.
Ахиад л өөрийн үнэлэмжээ олж авахаар бүр илүү “ өөрийнхөө хамгийн сайн хувилбар” болох супер төлөвлөгөө гаргадаг. Энэ нь мэдээж ахиад л “ би чадахгүй бол яанаа” гэдэг айдсыг хамт дагуулдаг учир юм хийхээс эхлэхээс халиширах жийрхэх, хойшлуулах, мартах “ дотоод эсэргүүцэл” буюу сэтгэл зүйн хамгаалах механизм ажиллаж эхлэнэ.
Хүн төгс биш, алдаа гаргах эрхтэй бүүр шаардлагатай. Хийсэн зүйлээ үнэлж харах эсэх шийдвэрийг хүн өөрөө гаргадаг. Сэтгэл зүйн зөвлөгөө нь хүн өөрийгөө бодитоор харж амьдралаасаа ташаал авч сурахад тусалснаар амьдарлын чанарыг сайжруулдаг
Хүүхдээ та зүгээр л таны хүүхэд учраас, ямар ч хичээл зүтгэл гаргаагүй байсан ч хайрладаг гэдгээ үгээр үйлдлээр илэрхийлж байгаарай.