Хийлт Кроун Эмнэлэг

31/08/2026

31/08/2026

Эмэгтэйчүүдийн дотуур үзлэгээр эстрогений ханалтыг голчлон үтрээ болон умайн хүзүүний салстын эстрогений нөлөөнд орсон байдлаар үнэлдэг. Энэ нь лабораторийн эстрадиолын хэмжээг шууд тогтоож байгаа хэрэг биш.

Үзлэгийн үед дараах шинжүүдийг анхаарна:

1. Үтрээний салстын өнгө – эстроген хангалттай үед салст ягаан өнгөтэй, цусан хангамж сайн байна. Эстроген дутагдвал цайвар, нимгэн харагдана.
2. Салстын зузаан, хуниас – хангалттай үед үтрээний хана зузаан, уян, хуниаслаг (rugae сайн) байна. Дутагдвал нимгэрч, гөлгөр болж хуниас багасна.
3. Чийглэг байдал – эстроген хангалттай үед үтрээ чийглэг, ялгаралт хэвийн байна. Дутагдвал хуурайшина.
4. Салстын эмзэг байдал – эстроген багассан үед салст эмзэг, амархан шалбарч эсвэл цусархаг болж болно.
5. Умайн хүзүүний салс – эстроген ихсэх, ялангуяа овуляцийн орчимд салс тунгалаг, шингэн, сунамтгай болдог.
6. Умайн хүзүүний гадна амсар – овуляцийн үед эстрогений нөлөөгөөр бага зэрэг нээгдэж, салс ихэссэн байж болно.
7. Ерөнхий дүгнэлт – ягаан, зузаан, хуниаслаг, чийглэг салст → эстрогенжилт сайн; харин цайвар, нимгэн, хуурай, гөлгөр, эмзэг салст → эстрогений нөлөө буурсан гэж сэжиглэнэ.

31/08/2026

ЭСТРОГЕН ДААВРЫН ХАНАЛТ ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Эстроген дааврын ханалт гэдэг нь эмэгтэй хүний биед эстроген дааврын нөлөө хангалттай түвшинд байгаа эсэхийг илэрхийлэхэд эмнэлзүйн практикт хэрэглэдэг ойлголт юм. Энэ нь ихэвчлэн нэг лабораторийн үзүүлэлтийн албан ёсны нэр биш, харин эстрогенжсэн байдал (estrogenization)-ыг хэлдэг.

Эстроген хангалттай үед:

* Умайн салст буюу эндометр зузаарч, үржлийн шатанд орно.
* Үтрээний салст зузаан, чийглэг, уян байна.
* Умайн хүзүүний салс ихсэж, овуляци ойртоход тунгалаг, сунамтгай болно.
* Хөх болон нөхөн үржихүйн эрхтний хэвийн үйл ажиллагааг дэмжинэ.
* Сарын тэмдгийн мөчлөг хэвийн явагдахад чухал үүрэгтэй.

Харин эстрогений ханалт багасахад үтрээ хуурайших, салст нимгэрэх, сарын тэмдэг цөөрөх/тасалдах, халуу оргих зэрэг шинж илэрч болно.

Эстрогений ханалтыг цусны эстрадиол (E2), үтрээний салстын байдал, умайн хүзүүний салс, хэт авианаар эндометрийн зузаан болон өндгөвчний фолликулын хөгжлийг хамтатган үнэлж болно.

31/08/2026

Өндгөвчний уйланхай (ovarian cyst) гэдэг нь өндгөвчний дотор эсвэл гадаргуу дээр үүссэн, ихэвчлэн шингэн агуулсан хүүдий хэлбэрийн бүтэц юм. Нөхөн үржихүйн насны эмэгтэйчүүдэд түгээмэл бөгөөд ихэнх нь хоргүй, өөрөө алга болдог.

Үндсэн төрлүүд

Хамгийн түгээмэл нь сарын тэмдгийн мөчлөгтэй холбоотой үйл ажиллагааны уйланхай:

* Фолликулын уйланхай – өндгөн эс агуулсан фолликул хагарч өндгөн эсээ гадагшлуулахгүй, үргэлжлэн томорсноор үүснэ.
* Шар биеийн уйланхай – овуляцийн дараах шар биед шингэн эсвэл цус хуримтлагдан үүснэ.

Мөн эндометриом, дермоид уйланхай (тератом), цистаденом зэрэг сарын мөчлөгөөс шууд хамааралгүй уйланхай байдаг.

Ямар шинж тэмдэг илэрч болох вэ?

Жижиг уйланхай ихэвчлэн ямар ч зовиургүй. Томрох үед доод хэвлийгээр нэг талдаа өвдөх, хүнд оргих, гэдэс дүүрэх, сарын тэмдгийн өөрчлөлт, бэлгийн хавьтлын үед өвдөх, ойр ойрхон шээх зэрэг шинж илэрч болно.

Яаж оношлох вэ?

Гол оношилгоо нь эмэгтэйчүүдийн хэт авиан шинжилгээ (УЗИ). УЗИ-аар уйланхайн:
хэмжээ, байрлал, ханын бүтэц, доторх агууламж, цул хэсэг байгаа эсэх, цусны урсгал зэргийг үнэлдэг. Шаардлагатай тохиолдолд давтан УЗИ, цусны шинжилгээ болон бусад шинжилгээ хийж болно.

Хэзээ аюултай вэ?

Уйланхай хагарах, цус алдах, эсвэл өндгөвч уйланхайтайгаа хамт мушгирах (ovarian torsion) үед гэнэт маш хүчтэй доод хэвлийн өвдөлт, дотор муухайрах/бөөлжих, бие сулрах зэрэг шинж илэрч болно. Ийм тохиолдолд яаралтай эмнэлэгт үзүүлэх шаардлагатай.

Эмчилгээ нь уйланхайн төрөл, хэмжээ, УЗИ-ийн шинж, нас болон зовиураас шалтгаална. Олон үйл ажиллагааны уйланхай 1–3 сарын мөчлөгийн дотор өөрөө арилдаг тул эхлээд ажиглаж, давтан УЗИ хийх нь элбэг.

31/08/2026

🌿 НЭМЭЛТ ТЭЖЭЭЛИЙГ ЗӨВ ХОСЛУУЛЖ ХЭРЭГЛЭЭРЭЙ! 💊✨

Зарим витамин, эрдэс бодисыг хамт хэрэглэхэд бие махбодод шимэгдэлт, ашиглалтыг дэмжих боломжтой. Харин бүх нэмэлт тэжээлийг дур мэдэн хослуулж болохгүй.

💛 Түгээмэл хослолууд:
🔸 Төмөр + Витамин C
🔸 Витамин D3 + K2
🔸 Магни + B6
🔸 Кальци + Витамин D
🔸 Пробиотик + Пребиотик
🔸 Омега-3 + Витамин E
🔸 Цайр + Зэс
🔸 Фолат + B12
🔸 Витамин C + Коллаген
🔸 Магни + Глицин

⚠️ Анхаарах зүйл: Нэмэлт тэжээлийн хэрэгцээ, тун нь хүн бүрт өөр. Ялангуяа төмөр, кальци, цайр зэрэг эрдсийг шинжилгээ болон мэргэжлийн зөвлөгөөгүйгээр өндөр тунгаар хэрэглэхээс зайлсхий.

💬 Та одоо ямар витамин, нэмэлт тэжээл хэрэглэдэг вэ? Сэтгэгдэлд бичээрэй. 👇

#Витамин #НэмэлтТэжээл #ЗөвХэрэглээ #ЭрүүлМэнд #ВитаминС #Магни #Коллаген #Омега3 #ЭрүүлАмьдрал
Book Lab

31/08/2026

НЯЛХ ХҮҮХЭД
👏Та залхууралгүй заавал уншаарай та лав уншсандаа баярлана даа 👏
📌Хүүхэд уйлж байна гэдэг ямар нэг зүйл хэрэгтэй болохоор л тэр. Уйлж байгаад авахуулна гэдэг бодол үүсэх хэмжээнд нярайн тархи хөгжөөгүй байдаг гэнэ. Шантаажлах ойлголт тэгэхээр байхгүй нь ээ хөөрхийд.
📌Нялх хүүхэд эхийн хэвлийд олон сар нэгэн хэвээр байж байгаад төрсний дараа шинэ орчинд дасах хэрэгтэй болдог нь аргагүй айдас, цочролд хүргэдэг. Бид гэнэт харь гаригт сэрээд гараараа явдаг, хөлөөрөө барьдаг, өөр эрхтнээр амьсгалдаг болчихвол яаж сандрах уу тийм л хэмжээнд хүүхдэд өөрчлөлт хүндээр тусдаг гэнэ.
Иймд танил орчин болох эцэг эхийн дуу хоолой, үнэр зэргээс гадна хайр энхрийлэл нэн чухал
📌Арай гэж орчиндоо дасаж байтал хөгжлийн үе шат ар араасаа цувардаг гэнэ. Нялх хүүхэд 14 сар хүртлээ хөгжлийн найман үе шатаар дамжиж, шат бүрд шинэ чадвар эзэмшдэг гэнэ. Бүрэлзэж хардаг байсан нь тод болох, энэ өрөөнд л амьдрал оршдог гэдэгт дассан байсан бол хаалганы цаана бас амьдрал явагдаад байгааг мэдэрч, ялгаж салгаж эхлэх, энэ бүх шинэ ололт, мэдээлэл нь түүнийг бас л учраа олохгүй уйлахад хүргэдэг. Та өглөө босоод л гэнэт холын зүйлийг тод хардаг, буйл дотор нүүдэл суудал явагдаад л шинээр шүд гарах гээд байвал яах уу?
Иймд уйлах бүрд нь авч тайвшруулж байх нь их чухал ажээ. Судалгаагаар, уйлах бүрдээ тайвшрал авч байсан хүүхдийн тархинд хожим өөртөө итгэлтэй, тууштай хүн болох эхлэл тавигддагийг баталсан байна.
Түүнчлэн
💊нялх хүүхдийн хумсыг эхний гурван сар хумсны хутгаар авдаггүй, цуурах аюултай,

💊эх нь гадил жимс идвэл хүүхдийн бөгс улайдаг,

💊бор хоолонд оруулж эхлэхдээ давс хийдэггүй, учир нь давс жижигхэн бөөрнийх нь шингэнийг хоослочихдог,

💊шилэн хүзүүн дээр нь дарж хүүхэд даарсан эсэхийг үздэг

💊тасалгаан дотор зулайг битүүлж малгай өмсүүлдэггүй, учир нь хүүхэд халуун хүйтнээ өөрөө зулайгаараа тохируулж байдаг

Одоо хүүхэд тань уйлаад, аашлаад ирвэл хөгжлийн нэг үе шат эхэлжээ гэж мэддэг болсон. Тийм үе дуусахад заавал нэг шинэ чадвартай болсон байна. Мөлхдөг, суудаг болох, гартаа байх зүйлээ сэгсэрдэг болох, шүд гарах, холоос хараад таних, цоож дуугарахад хаалга руу харах гэх мэт. Хэрэв яахаа мэдэхгүй сандардаг байсан бол хүүхэд нь ийм шалтгаанаар уйлаад байдгийг мэдсэн юм чинь одооноос сайн тайвшруулаад, нялх үрээ хөгжлийн үе шатаа давахад нь тусалж, хайр энхрийллээр дүүрэн байлгаарай.💕💕

30/08/2026

Эмч нарт зориулав.
Резус үл тохироо-Аллоиммунизаци
Хүнд 4 цусны бүлэг байдаг. Цусны бүлгийг 2 аргаар тодорхойлдог. 1-рт АВО бүлэг, (O, А, В, АВ) гэсэн 4 бүлэг бий. 2-рт резус хүчин зүйл гэдэг нь хүний улаан эсийн гадаргуу дээр байрлах антиген (өвөрмөц уураг) юм. Анх 1937 онд резус сөрөг цусны бүлгийг нээж, 1946 онд резус эсрэгтөрөгчийн D, C/c, E/e гэсэн 3 том генийг илрүүлсэн. Нийт хүн амын дийлэнх нь (85%) резус С, D, E антиген агуулсан байдаг бол 15 хувь антиген байдаггүй үүнийг резус сөрөг цус гэнэ. Одоогоор хүний улаан эсийн гадаргуу дээр агуулагдаж байгаа 270 гаруй эсрэгтөрөгчийг нээгээд байна. ОУ-н Цус Сэлбэлтийн Нийгэмлэгээс (International Society Blood Transfusion) 26 бүлэг болгон ангилсан байдаг. Резус бүлэгт 50 гаруй эсрэгтөрөгч байдгаас эх барихын салбарт С, с, D, E, e эсрэгтөрөгч чухал үүрэгтэй.
Жирэмсэн үеийн аллоиммунизаци гэдэг нь ургийн улаан эс эсвэл ялтас эсийн эсрэгтөрөгч (антиген)-ийн эсрэг эхийн биемахбодиос ялгарах эсрэг бие (антитело) үүсэлтээр тодорхойлогдоно. Ургийн улаан эсийн аль нэгэн эсрэгтөрөгч эхийн цусны урсгалд нэвтрэн ормогц эхэд түүний эсрэг эсрэгбие үүсэхийг үл тохироо гэнэ. Улаан эсийн эсрэгтөрөгчийн эсрэг эсрэг бие үүсэх дархлааны урвал (үл тохироо) 10000 амьд төрөлтөнд 25 орчим тохиолдож, ихэнхи нь резус D эсрэгтөрөгчийн эсрэг эсрэгбие үүснэ.
Удамшлын байдлаас хамааран жирэмсэн үед резусын мэдрэгжих байдал өөр өөр байна. RhD эерэг нөхөртэй жирэмсний зөвхөн 50%-д л эсрэг бие үүснэ, хэрэв нөхөр RhD сөрөг бол эсрэг бие үүсэхгүй.
Резус тогтолцооны хямрал нь хамгийн түгээмэл тохиолддог цус задрах эмгэгийн нэг шалтгаан юм.
Резус үл тохироо үүсэх шалтгаан:
Резус тогтолцоо нь нэг хромосомын дотор зэрэгцэн орших хоёр генээр кодлогддог. Нэг ген эсрэгбиеийн С/с ба Е/е полипептидыг резус эсрэг биеийн D полипептидыг тус тус кодлоно. Жижиг d болон сөрөг "D" эсрэг биетүүд хамт тодорхойлогдох ёсгүй. Том "С" эсрэгбиеийн аллель нь жижиг "с", том "Е" эсрэг биеийн аллель нь жижиг "е" юм. Эсрэг биеийн илрэл ихэвчлэн доминант байх ба эдгээр сөрөг фенотипийн хүлээн авагч аллелийн нэг нь гомозигот эсвэл ген нь алга болсон байдаг. Практикт зөвхөн "анти-D" ба "анти-с" ураг нярайд цус задрах эмгэг үүсгэдгийг тогтоогоод байна. Анти-D нь хамгийн элбэг тохиолдоно.
Шалтгаан:
Ураг нярайн цус задрах эмгэг нь резус үл тохирооны үр дүнд үүсдэг ба 3 үе шаттаар явагдана.
1.Резус сөрөг эх, эцгээс удамшсан резус эерэг фенотиптой урагтай байх.
2.Ургийн эсүүд хариу урвал өгөхүйц хэмжээгээр эхийн цусны эргэлтэнд орох.
3.Эхийн эсрэг бие ихсээг дамжин, ургийн улаан эсийн дархлааг хямраах шалтгаан болно. Резусын хүчин зүйлийн эмгэг эхний жирэмслэлтэнд сөргөөр нөлөөлдөггүй ба анхдагч хариу урвал ихэвчлэн сул IgM эсрэг биеэр явагдана. Харин ихсээр дамждаггүй. Цаашид IgG эсрэг биеүд ялгарч эдгээр нь ихсээр дамждаг. Резус эсрэг биеүд жирэмсний 30 долоо хоногтойд сайн илэрнэ.
Эхээс ургийн цусны эргэлтэнд IgG эсрэг биеүүд дамжихад дахин мэдрэгшлийн урвал явагддаг. Эдгээр эсрэг биетүүдийн тоо хэмжээ их байх нь ургийн цус задрах эмгэг үүсгэх магадлалыг нэмэгдүүлнэ. Ийм тохиолдолд цус сэлбэхгүй бол ураг хүнд хэлбэрийн цус багадлын улмаас эндэж болно. Иймээс резус сөрөг үед эсрэг биеийг хянаж эрсдлийг үнэлнэ.
Бүх резус сөрөг цустай эмэгтэйчүүдэд урьдчилан сэргийлэх байдлаар 1960 оноос D эсрэгтөрөгчийн эсрэг иммуноглобулиныг (Rhogam) хэрэглэж эхэлсэн.
Ингэснээр резус сөрөг цустай бүх жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн зөвхөн 0,1-0,2%-д резус D эсрэгтөрөгчийн эсрэг эсрэг бие үүссэнтэй холбоотой хүндрэл үүсч байна. Гэвч резус D үл тохирооны хүндрэл одоо ч эмч мэргэжилтнүүдийн санааг зовоосон эх барихын хүндрэлтэй асуудлуудын нэг хэвээр байна. Энэ нь анти-D иммуноглобулиныг удирдамжын дагуу хийхгүй байгаа мөн нөгөө талаас анти-D иммуноглобулиныг хийхээс өмнө мэдрэгшил аль эрт үүссэн байх шалтгаануудтай холбоотой байна.
Резус эмгэгт өртөмтгий болгох нөхцөл:
-зулбалт
-жирэмслэлтийг таслах
-төрөхийн өмнөх цусалдалт
-пренатал оношлогоо (ихсийн хорионыг шинжлэх, амниоцентез ба кордоцентез)
-төрөлт
Иммуноглобулин
Анти-D иммуноглобулин нь IgG анти-D (анти-Rh) агуулсан, хүний сийвэнгээс гаргаж авсан ариун уусмал. Энэ бүтээгдэхүүнийг RhD эерэг улаан эсийн эсрэг биеийн өндөр титртэй сийвэнгийн холимгоос бэлдэнэ. Нэг удаагийн 300 мкг тун нь (1мкг=5 ОУН) 15 мл RhD эерэг улаан эсэд, 30 мл RhD эерэг ургийн бүхэл цус үүссэн дархлааны хариу урвалыг дарангуйлахад хангалттай анти-D агуулдаг.
Ихэнх Анти-D иммуноглобулиныг үйлдвэрлэх явц (Cohn - ы хүйтэн этанолын фракцжуулалт дараа нь вирүс цэвэрлэх ультрафильтраци) А ба С гепатит, парвовирүс В12 , ХДХВ үзэх зэрэг вирүсийн хэсгүүдийг зайлуулах өндөр идэвхтэй. Энэ аргаар үйлдвэрлэсэн Анти-D иммуноглобулиныг (HyperRhoS / D , RhoGAM , BayRho ) булчинд тарьж хэрэглэх ёстой. Судсаар тарьсан тохиолдолд бүтээгдэхүүн дэх IgA болон сийвэнгийн бусад уургийн үл мэдэг үлдэгдлүүд анафилакси үүсгэж болно . Харин ион солилцооны хромотографийн изоляциар бэлтгэсэн Анти-D иммуноглобулин (Rhophy lac , WinRho SDF ) илүү цэвэр, булчинд болон судсанд тарьж болно. Булчинд болон судсанд тарих бэлдмэлүүд адилхан үр дүнтэй. Зөвхөн IgG агуулсан бэлдмэлийг судсанд, IgA хамт агуулсан байвал зөвхөн булчинд тарина . Иммуноглобулин нь зөвхөн резус сөрөг цустай , эсрэгбие үүсээгүй эмэгтэйчүүдэд зориулагдсан .
Резус эерэг болон резус сөрөг цустай мэдрэгшсэн эмэгтэйчүүдэд хийхгүй . Урьдчилан сэргийлэх зорилгоор :
- Жирэмсний хугацаа 12 долоо хоногоос бага үед 50 мкг - аар булчинд
- Жирэмсний хугацаа 12 долоо хоногоос дээш үед 300 мкг - аар булчинд
- Төрсөн нярай нь резус эерэг цустай сэргийлэлт хийгдээгүй бол төрсний дараа 300мкг булчинд тарина . Иммуноглобулиний стандарт тун нь 300 мкг .
Иммуноглобулины 10 мкг бүр нь ургийн 1мл цусыг , стандарт тун нь эхийн цусны эргэлтэнд орсон ургийн 30 мл цусыг “саармагжуулж” хамгаалахад хангалттай гэж тооцдог .
Иммуноглобулин тарих заалт :
- Жирэмсний эхний 3 сартайд аяндаа зулбасан эсвэл үр хөндүүлсэн
- Умайн гадуурх жирэмсэн
- Амниоцентез , хорионбиопси , кордоцентез ажилбар хийсэн
- Цулцан хураа
- Жирэмсний 2 ба 3 - р гурван сард цус алдах
- Эх ургийн цус холилдсон хэмээн сэжиглэсэн үед ураг эх дотроо эндэх
- Ургийн гадна эргүүлэг
- Хэвлийн гэмтэл
- Кесар хагалгаа
- Ихэс гардсан
- Ихэс түрүүлэлт , цус гарч ихэс ховхорсон
- Жирэмсний эхний 3 сартайд үтрээгээр цус гарах

30/08/2026

Хэдэн цагт сэрж байгаагаараа эрүүл мэндээ шинжихүй

30/08/2026

Book Lab