ЭХ ҮРС эмэгтэйчүүдийн эмнэлэг

24/06/2026

Чихэр огт иддэггүй гээд тайван сууж байна уу? Таны хоолонд нуугдсан 10 далд хор
Би чихэр, ундаа огт хэрэглэдэггүй тул миний бие чихэржиж өтгөрөх (Гликаци) аюулгүй цоо эрүүл гээд тайван сууж байна уу?
Хүнсний үйлдвэрүүд бүтээгдэхүүний хадгалах хугацааг уртасгах, амтыг нь нэмэхийн тулд бидний өдөр тутмын эрүүл гэж боддог кетчуп, салатны соус, талх, амталсан тараг зэрэгт асар их хэмжээний сахар нууж байдаг.
Энэхүү далд сахар нь цусан дахь инсулиныг савлуулан, судасны ханыг нарийсгаж, арьсны коллагеныг устгадаг AGEs (Чихэржсэн үхмэл уураг)-ийг үүсгэдэг бидний залуу насны чимээгүй алуурчин юм.
🍅 1. Кетчуп ба Улаан лоолийн соус:
Амтыг нь зөөлрүүлж, хүчиллэг чанарыг дарахын тулд үйлдвэрүүд асар их сахар нэмдэг. Нэг хоолны халбага кетчупэнд даруй 1 цайны халбага сахар нуугдаж байдаг.
🥣 2. Өглөөний хоол:
"Эрүүл", "Фитнес" гэсэн шошготой өглөөний хоолнууд нь үнэн хэрэгтээ чихрийн сиропоор бүрэгдсэн байдаг тул өглөө уухад инсулиныг огцом савлуулдаг.
3. Жимсний шүүс:
Шинэхэн шахсан ч бай, үйлдвэрийн шүүс нь эслэг (фибер)-гүй тул жимсний сахар болох фруктоз нь элгэнд шууд очиж Элэг өөхлөх процессыг хурдасгадаг.
🍞 4. Талх:
Талхны зөөлөн бүтэц болон хадгалах хугацааг уртасгахын тулд үйлдвэрүүд сахар заавал нэмдэг. Цагаан гурил нь биед ормогцоо глюкоз болон задарч сахарыг өсгөнө.
🥛 5. Амталсан тараг:
Эрүүл гэж боддог жимстэй тарагны нэг аяганд даруй 4-5 цайны халбага сахар нуугдаж байдаг. Энэ нь пробиотикийн ашиг тусыг сахарын хороор устгаж буй хэрэг юм.
🥗 6. Салатны соус:
"Diet" эсвэл "Low-fat" соусууд амтаа нөхөхийн тулд сахар, эрдэнэ шишийн сиропыг хамгийн ихээр агуулдаг.
☕ 7. Кофены амтлагч крем:
Амталсан кремнүүд нь уураг устгагч фруктоз, глюкозоор баялаг байдаг тул өглөөний кофены ач тусыг үгүй хийдэг.
🥜 8. Гранола ба Эрчим хүчний баар:
Эрүүл амьдралын зуршил мэт боловч найрлагадаа нишингийн сахар, өндөр фруктозтой сироп асар их агуулдаг.
⚡ 9. Спортын болон Эрчим хүчний ундаа:
Эрдэс нөхөх нэрээр ундаанаас ч их хэмжээний сахар агуулж, инсулины эсэргүүцлийг хурдасгадаг.
🍔 10. Боловсруулсан соусууд:
Эдгээр соусны бараг тал хувийг цэвэр чихэр, карамель бүрдүүлдэг тул ходоодыг үрэвсүүлж, гликацийг хурдасгана.
🔍 ШОШГО ДЭЭРХ САХАРНЫ "НУУЦ ХУВИЛБАРУУД"-ЫГ ИЛРҮҮЛЭХ НЬ:
Үйлдвэрүүд "Сахаргүй" гэж бичихийн тулд сахарыг дараах химийн нэршлүүдээр нуудаг тул найрлагыг заавал шалгаж хэвшээрэй:
⚠️ Сукроз (Sucrose) - Цэвэр элсэн чихэр
⚠️ Глюкоз / Дектроз (Glucose / Dextrose) - Цусанд шууд шингэх сахар
⚠️ Фруктоз / High Fructose Corn Syrup (HFCS) - Элэг өөхлүүлэгч, уураг задруулагч хортой сироп
⚠️ Мальтоз (Maltose) - Түргэн задардаг соёолжны сахар
⚠️ Нишингийн сахар (Cane Sugar) - Байгалийн мэт харагдуулах далд чихэр
Та одоо л өөртэйгөө тэмцэж, өвчний бүх зангилааг эсийн түвшинд тайлж, залуу насныхаа толигор арьс, өтгөн үсийг буцаан олж авахаар шийдсэн бол дараах алхамыг яг одоо хий.
Copy

07/06/2026

Ялгааг нь мэдчихье 🥰

04/06/2026

Бидний нүдэнд харагдахгүй аюул бол өдөр тутмын хэрэглээ болсон ХУВАНЦАР- микропластик маш жижиг пластик амьсгал, арьс, хоол хүнс, агаараар дамжин биед орж хамгийн эхэнд ДАРХЛАА, ДААВАР, ТАРХинд өөрчлөлт үүсгэж улмаар бид өвчлөлд өртөх эрсдэл ихэсдэг. Мөн даавар гормоны өөрчлөлтөөс болж сэтгэлзүйн доголдол үүсдэг.

Үүнийг хүн бүр мэддэг ч үл тоосоор л байгаа нь өнөөдөр маш олон өвчин, эмгэг олон төрлийн асуудал дагуулж байна!

Эрүүл мэнд - Эх дэлхийдээ ээлтэй алхам хийж эхлээрэй👇🏻

02/06/2026

Толгой өвдөх 9 байрлал ба юуг илтгэдэг вэ?

1. Магнай хэсгээр өвдөх

* Стрессээс үүдэлтэй толгой өвдөлт
* Дайвар хөндийн (синус) даралт ихсэх

2. Шанаа хэсгээр өвдөх

* Булчингийн чангаралтай толгой өвдөлт
* Шингэний дутагдал
* Шүд хавирах зуршил

3. Нүдний ард өвдөх

* Нүдний ачаалал
* Нүдний даралт ихсэх (глауком)
* Кофеины хэрэглээг огцом зогсоох

4. Толгойн оройгоор өвдөх

* Булчингийн чангарал
* Шингэний дутагдал
* Буруу суулт, байрлал

5. Дагз хэсгээр өвдөх

* Үе мөчний үрэвсэл
* Буруу суулт
* Мэдрэлийн дарагдал

6. Хамар, хацрын орчим өвдөх

* Дайвар хөндийн үрэвсэл
* Харшил
* Ханиад, томуу

7. Толгойн нэг тал өвдөх

* Мигрень
* Бөөгнөрсөн толгой өвдөлт (Cluster headache)

8. Эрүүгээр өвдөх

* Эрүүний үеийн эмгэг (TMJ)
* Шүд хавирах
* Дайвар хөндийн үрэвсэл

9. Хүзүү болон толгойн суурь хэсгээр өвдөх

* Хүзүүнээс шалтгаалсан толгой өвдөлт
* Булчингийн чангарал
* Үе мөчний үрэвсэл

📌 Анхаар: Толгой өвдөх байрлал нь зөвхөн боломжит шалтгааныг илтгэнэ. Хүчтэй, удаан үргэлжилсэн, эсвэл гэнэт эхэлсэн толгой өвдөлт илэрвэл эмчид яаралтай хандаарай.

🧠 Толгой өвдөж байгаа байрлал тань юуг хэлж байна вэ?
Толгойн аль хэсэг өвдөж байгаагаас шалтгаалан боломжит шалтгааныг таамаглаж болно. Гэхдээ өөрөө оношлох биш, эрүүл мэнддээ анхаарч шаардлагатай үед мэргэжлийн эмчид үзүүлээрэй. 💙

#ЭрүүлМэнд #ТолгойӨвдөлт #Мигрень #Синус #ЭрүүлАмьдрал #МэдээлэлТүгээе

01/06/2026

Баярын мэнд🥰

28/05/2026

“Даралтны эмийг зөв уух нь эмнээсээ дутахгүй чухал 💊🫀
Хэзээ, яаж уухаа мэдэхгүй бол даралт савлах, хүндрэх эрсдэлтэй.
Түгээмэл хэрэглэдэг даралтны эмүүдийг ангилж, уух цаг ба анхаарах зүйлсийг орууллаа 👇

✔ Эмээ тогтмол цагт уух
✔ Дур мэдэн нэмэх/хасахгүй байх
✔ Даралтаа тогтмол хянах
✔ Эмчийн зааврыг дагах

Хадгалаад аваарай — хэрэг болох мэдээлэл шүү 😊”

25/05/2026

25/05/2026

Өвдөгний үеийн элэгдлийг зөв алхалтын хэв маягаар удаашруулж болохыг шинэ судалгаа харууллаа.
40-өөс дээш насны хүмүүсийн бараг 4 хүн тутмын 1 нь өвдөгний остеоартрит буюу үеийн элэгдэлтэй амьдарч байна. Энэ өвчин нь үеийг хамгаалдаг мөгөөрсийг аажмаар нимгэлж, өвдөлт, хөшилт, хөдөлгөөний хүндрэл үүсгэдэг. Одоогийн байдлаар гэмтсэн мөгөөрсийг бүрэн сэргээх эмчилгээ байхгүй бөгөөд ихэнх эмчилгээ зөвхөн өвдөлт намдаахад чиглэдэг.
Гэвч шинэ клиник судалгаа маш сонирхолтой, эмгүй аргыг танилцуулжээ.
🔬 Ютагийн Их Сургууль, Нью-Йоркийн Их Сургууль, Стэнфордын Их Сургуулийн судлаачид өвдөгний үеийн элэгдэлтэй хүмүүст алхах үедээ хөлийн өнцгөө бага зэрэг өөрчлөх алхалтын дахин сургалт хийсэн байна.
📌 Хамгийн чухал нь энэ өөрчлөлт хүн бүрт өөр байсан:
➡️ Зарим хүмүүст өлмийгөө бага зэрэг дотогш чиглүүлэх
➡️ Заримд нь гадагш чиглүүлэх нь илүү үр дүнтэй байжээ.
❗ Буруу өнцөг сонговол өвдөгт ирэх ачаалал нэмэгдэж болзошгүй тул заавал мэргэжлийн үнэлгээ шаардлагатай.
📈 Нэг жилийн дараах үр дүн:
✅ Өвдөлт нь ибупрофен зэрэг эмтэй дүйцэхүйц хэмжээнд буурсан
✅ MRI шинжилгээгээр мөгөөрсний доройтол удааширсан
✅ Ямар ч эм, мэс засал, аппарат хэрэглээгүй.
🏃‍♂️ Оролцогчид:
• 6 долоо хоногийн турш treadmill дээр чичиргээт санал асуулга ашиглан алхалтын сургалт хийсэн.
• Дараа нь өдөр бүр 20 минут шинэ хэв маягаар алхсан байна.
Энэ судалгаа нь зөв алхалтын биомеханик өөрчлөлт өвдөгний үеийг хамгаалж болохыг харуулж байна.
⚠️ Анхааруулга:
Энэ бол өөрөө туршиж хийх дасгал биш. Хөлийн өнцгийг буруу өөрчлөх нь үеийн ачааллыг нэмэгдүүлж болзошгүй. Иймээс физик эмчилгээний мэргэжилтэн эсвэл biomechanics-ийн мэргэжилтнээс зөвлөгөө авах хэрэгтэй.

📄 Эх сурвалж:
Uhlrich et al., The Lancet Rheumatology
DOI: 10.1016/S2665-9913(25)00151-1

#ӨвдөгнийЭлэгдэл #ШинжлэхУхаан #биохакинг

19/05/2026

Жил бүр хийлгэвэл зохих 12 цусны шинжилгээ
1. B12 ба Фолат
B12 витамин болон фолатын түвшин
2. D Витамин
D витамины хэмжээ
3. Бамбай булчирхайн шинжилгээ
TSH, T3, T4 дааврын үзүүлэлт
4. Кальци
Кальцийн түвшин
5. Төмрийн үзүүлэлт (Төмөр + Ферритин)
Төмрийн нөөц болон ферритиний хэмжээ
6. Өөх тосны шинжилгээ
Холестерин, триглицерид, HDL, LDL
7. HbA1c
Сүүлийн 3 сарын дундаж цусан дахь сахрын хэмжээ
8. Өлөн үеийн инсулин
Инсулины түвшин
9. Бөөр ба элэгний шинжилгээ
Бөөр, элэгний үйл ажиллагаа
10. HS-CRP
Үрэвслийн маркер
11. Цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээ (CBC)
Цусны ерөнхий үзүүлэлтүүд
12. Гомоцистеин
Зүрх судасны эрсдэлийн үзүүлэлт

#ЭрүүлМэнд #ЭрүүлМонголХүн #ЭРҮҮЛЖҮҮЛЭХ

14/05/2026

🧠 ХҮНИЙ БИЕИЙН ГОЛ ДААВРУУДЫН ТАЙЛБАР

1. 🧩 Тархины удирдлагын төв (Гипоталамус)

* Биеийн бүх дотоод шүүрлийн системийг “удирдана”
* Өлсөх, цангах, халуун/хүйтэн, стрессийг хянадаг
* Бусад булчирхайг идэвхжүүлж эсвэл дарангуйлна

⸻

2. 🎯 Өнчин тархи (Pituitary – “Master gland”)

* Бусад булчирхайг удирддаг хамгийн чухал төв

Гол үүргүүд:

* 🧬 Өсөлтийн даавар (GH) → өсөлт, яс, булчин
* 🔥 TSH → бамбай булчирхайг идэвхжүүлнэ
* ⚡ ACTH → стрессийн дааврыг идэвхжүүлнэ
* 🧬 LH/FSH → үржил, нөхөн үржихүй
* 🤱 Пролактин → сүү ялгаруулна

⸻

3. 🦋 Бамбай булчирхай

* Биеийн “энергийн хурд”-ыг тохируулна

Даавар:

* T3, T4 → бодисын солилцоо, дулаан, зүрхний цохилт ↑
* Кальцитонин → кальцийг бууруулна

👉 Хэт идэвхтэй бол: турах, зүрх хурдан
👉 Бага идэвхтэй бол: ядрах, таргалах

⸻

4. 🍬 Нойр булчирхай (Pancreas)

* Цусан дахь сахарыг зохицуулна

Даавар:

* Инсулин → сахар бууруулна (эс рүү оруулна)
* Глюкагон → сахар нэмэгдүүлнэ (энерги гаргана)

👉 Чихрийн шижин нь энэ тэнцвэр алдагдсанаас үүсдэг

⸻

5. ⚡ Бөөрний дээд булчирхай (Adrenal gland)

* Стрессийн төв

Дааврууд:

* Адреналин → яаралтай стресс, зүрх ↑, амьсгал ↑
* Норадреналин → даралт ↑, анхаарал ↑
* Кортизол → удаан стресс, сахар ↑, үрэвсэл ↓
* Альдостерон → ус, давс хадгалж даралт ↑

⸻

6. 🧬 Бэлгийн булчирхай

👩 Өндгөвч

* Эстроген → эмэгтэй шинж, сарын тэмдэг
* Прогестерон → жирэмслэлт хадгална

👨 Төмсөг

* Тестостерон → булчин, үс, эрэгтэй шинж

⸻

7. 🌙 Тархинаас ялгарах тусгай дааврууд

* ADH → ус барина, шээс багасгана
* Окситоцин → төрөлт, хайр, сэтгэл холбоо
* Мелатонин → нойр, өдөр-орны хэмнэл