Отгонбаяр хүүхдийн мэдрэлийн эмч

20/09/2026

🧠 Тархины уйланхай

Тархины аль нэг хэсэгт нугасны шингэнээр дүүрсэн хөндийт эзэлхүүнт өөрчөлт үүсэхийг (киста) уйланхай буюу усан хүүдий гэж нэрлэдэг.

Уйланхай нь төрөлхийн болон олдмол гэж байна.

Төрөлхийн уйланхай үүсэх шалтгаан нь:

1. Эхийн жирэмслэлтийн явцад ураг архаг хүчилтөрөгчийн дутагдалд орсон
2. Эх жирэмсний явцад ямар нэг халдвараар өвчилсөн
3. Жирэмсний явцад эх архи тамхи; урагт нөлөөлөх эм хэрэглэсэн
4. Төрөх үеийн тархины гэмтэл

Олдмол уйланхай нь:

1. Тархины гэмтэл
2. Тархины бүрхүүл болон эдийн үрэвсэл
3. Тархины цус харвалт
4. Эхинокок болон бусад паразитаар өвчилсөн
5. Тархины хагалгааны дараа үүсдэг.

Шинж тэмдэг:
Уйланхайн хэмжээ; хаана байрласан; шалтгаанаас хамаарна.

Оношилгоо:
Эхо; КТ; MRT шинжилгээ

Тавилан:
Жижиг хэмжээний уйланхай шинж тэмдэггүй; амь насанд аюулгүй.

Том хэмжээний уйланхай тархины эдийг дарах; томрох тохиолдолд шинж тэмдэг янз бүрээр илрэх ба өвчний явц; тавиланд нөлөөлнө!

Хүндрэл:
Тархи усжих; татах; тархины эдийг дарах; хараа сонсгол муудах; гар хөлд саа саажилт үүсэх; тэнцвэр алдагдах.

🩺🧑‍⚕️Бүүвэй ээж хүүхэд; хүүхдийн мэдрэлийн эмнэлэг; АУ-ны доктор; хүүхдийн мэдрэлийн тэргүүлэх зэргийн эмч П.Отгонбаяр

#хүүхдийнмэдрэл #хүүхдийнэмнэлэг #мэдрэлийнэмнэлэг #хүүхэд #тархиныуйланхай #мэдрэлийнэмч #эмнэлэг

14/09/2026

🧠 ХҮҮХДИЙН ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ХӨГЖЛИЙГ ЯАГААД ХЯНАХ ХЭРЭГТЭЙ ВЭ?

Хүчилтөрөгчийн дутагдлаас шалтгаалсан тархины эмгэгшлийн дунд болон хүнд хэлбэрээр өвчилсөн хүүхдэд хөдөлгөөн болон сэтгэхүйн хөгжлийн хоцрогдол үүсэх эрсдэл өндөр байдаг.

Тиймээс ийм хүүхдийг хүүхдийн мэдрэлийн эмчийн тогтмол хяналтад 3 нас хүртэл байлгахыг зөвлөдөг.

👶 Нярай үед хөдөлгөөний өөрчлөлтийг илрүүлэхэд яагаад хэцүү вэ?

Нярай болон хөхүүл насны хүүхдийн хөдөлгөөн нь нас ахих тусам аажмаар боловсронгуй болдог. Тархины хөдөлгөөний зохицуулалт бүрэн хөгжөөгүй байдаг тул эмгэг өөрчлөлтийг эрт үед нь ялган танихад хүндрэлтэй.

Амьдралын эхний саруудад нугалалтын бүлгийн булчингийн тонус давамгайлж, хөдөлгөөн харьцангуй удаан, болхи байх нь физиологийн онцлогтой.

Харин хүүхдийн тархи хөгжихийн хэрээр:
хөдөлгөөн нэмэгдэж → зохицуулалт сайжирч → илүү нарийн, нийлмэл хөдөлгөөнүүд бий болдог.

Ингэснээр хөдөлгөөний эмгэг өөрчлөлтийг илүү тодорхой үнэлэх боломжтой болно.

🔎 Хөдөлгөөний хөгжлийг үнэлэхдээ юуг анхаардаг вэ?

• Булчингийн тонус
• Шөрмөсний рефлекс
• Нярайн төрөлхийн рефлексүүд
• Биеийн байрлал болон хөдөлгөөний хэв маяг
• Эмгэг хөдөлгөөн
• Хөдөлгөөний хөгжлийн үе шатны дараалал

🧠 Хүүхдийн хөдөлгөөний хөгжил тодорхой дараалалтай

Хүүхэд хөгжлийн явцад:

Толгойгоо өргөх → эргэх → гар дээрээ тулж цээжээ өргөх → мөлхөх → суух → босох → зогсох → алхах

зэрэг хөдөлгөөнийг үе шаттайгаар эзэмшдэг.

Эдгээр хөдөлгөөн нь нярайн төрөлхийн рефлексүүд, биеийн тэнцвэр болон байрлалын зохицуулалттай нягт холбоотой.

Хөгжлийн үе шат бүр өөрийн гэсэн хугацаатай.
Тухайн насанд хүүхдийн хөдөлгөөн хүлээгдэж буй түвшинд хүрэхгүй байх, эсвэл өмнө эзэмшсэн чадвараа алдах тохиолдолд мэргэжлийн эмчийн үнэлгээ шаардлагатай.

❤️ ЭРТ ИЛРҮҮЛЭЛТ = ЭРТ ДЭМЖЛЭГ

Хүүхдийн хөдөлгөөний хөгжилд гарч буй өөрчлөлтийг эрт илрүүлж, шаардлагатай үед сэргээн засах эмчилгээ болон хөгжлийн дэмжлэгийг цаг алдалгүй эхлүүлэх нь чухал.

Хүүхдийн хөгжилд эргэлзэж байвал “томроод өөрөө болно” гэж хүлээлгүй, хүүхдийн мэдрэлийн эмчид хандаарай.

Бүүвэй-Ээж хүүхдийн мэдрэлийн эмнэлэг

☎️ +97699280377

#хүүхдийн #мэдрэлийнэмнэлэг #хүүхдийнэмнэлэг #эмнэлэг #эмч #мэдрэлийэмч

11/08/2026

🧠 “ХҮҮХЭД ЭХИЙН ХЭВЛИЙДЭЭ ХҮЧИЛТӨРӨГЧИЙН ДУТАГДАЛД ОРСОН” ГЭЖ ЮУ ВЭ?

🤰 Ураг эхийн хэвлийд байхдаа хүчилтөрөгчийн дутагдалд орох нь тархины хөгжилд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

📊 ПЕРИНАТАЛЬ ҮЕИЙН ТАРХИНЫ ЭМГЭГИЙН ШАЛТГААН

• 70–80% — эхийн жирэмсний үеийн хүчин зүйлтэй холбоотой
• 10–15% — төрөлтийн үеийн хүчин зүйлтэй холбоотой
• 5–10% — төрсний дараах эхний 7 хоногийн үеийн хүчин зүйлтэй холбоотой

🤰 ЖИРЭМСНИЙ ҮЕ ЯАГААД ЧУХАЛ ВЭ?

Ургийн тархи жирэмсний хугацаанд эрчимтэй хөгждөг. Тиймээс эхийн эрүүл мэнд, хооллолт, амьдралын хэв маяг, сэтгэл санааны байдал нь ургийн тархины хөгжилд чухал нөлөөтэй.

⚠️ УРГИЙН ХҮЧИЛТӨРӨГЧИЙН ДУТАГДАЛД НӨЛӨӨЛЖ БОЛОХ ХҮЧИН ЗҮЙЛС

• Эхийн нас
• Хоол тэжээлийн дутагдал
• Удаан хугацааны стресс
• Архаг өвчин
• Жирэмсний үеийн хүндрэлүүд
• Жирэмсний хожуу үеийн даралт ихсэлт, хордлого
• Архи, тамхины хэрэглээ болон бусад эрсдэлт хүчин зүйлс

💚 ИРЭЭДҮЙН ХҮҮХДЭЭ ХАМГААЛЪЯ

🥗 Шим тэжээлтэй, амин дэмээр баялаг хоол хүнс хэрэглэх
😌 Стрессээ зөв зохицуулах
🚭 Архи, тамхинаас татгалзах
🩺 Эмчийн хяналтад тогтмол хамрагдах
❤️ Өөрийн эрүүл мэнддээ анхаарах

🌱 ЭРҮҮЛ ЭЭЖ → ЭРҮҮЛ ЖИРЭМСЛЭЛТ → ЭРҮҮЛ ХҮҮХДИЙН ХӨГЖИЛ

10/08/2026

🧠Хүүхдийн мэдрэлийн өвчний шалтгаан юу байна?🧬Мэдрэлийн олон эрсдэлт өвчнөөс сэргийлэхийн тулд эцэг эхчүүд юу анхаарах вэ?🩺Шарлалт, тархины уйланхай ямар ...

08/08/2026

30/07/2026

🧠 Хүчилтөрөгч, цус дуталтын тархины эмгэгшлийн үед илрэх эмнэлзүйн шинжүүд #2

⚠️ Таталтын хамшинж

Хүчилтөрөгч, цус дуталтын тархины эмгэгшлийн үед илрэх эмнэлзүйн шинжүүдийг цувралаар хүргэж байна.

👶 Нэг хүртэлх насны хүүхдэд таталтын хамшинж нь насанд хүрэгчидтэй харьцуулахад 5–6 дахин илүү тохиолддог. Энэ нь:

• Уураг тархины бүтэц, үйл ажиллагааны онцлог
• Цус-тархины хоригийн нэвчимтгий чанар өндөр байх
• Бодисын солилцоо тогтворгүй байх
• Тархи амархан хавагнах
• ГАМХ (GABA)-ийн нийлэгжилт хангалтгүй байх зэрэгтэй холбоотой.

Таталт хэрхэн илэрдэг вэ?

🔹 Нярай хүүхдэд

* Ихэвчлэн нүүр, нүдний булчингийн татвалзлаар эхэлж, дараа нь гар, хөл болон биеийн бусад хэсэгт тархдаг. Үүнийг тархмал таталт гэнэ.

🔹 Голомтот таталт

* Нүд, толгой нэг зүг рүү эргэж, тухайн талын гар, хөл чангарч татах байдлаар илэрдэг.

🔹 Нэг хүртэлх насанд

* Ихэвчлэн бага уналтын хэлбэрийн таталт зонхилон тохиолддог.

🔹 Өндөр халуурах, хүчтэй уйлах үед

* Халууралтын болон амьсгал түгжихтэй холбоотой таталт илэрч болох бөгөөд ихэвчлэн тархмал хүчдэлт-чичирхийлэх хэлбэрээр явагддаг.

❗ Анхаарах нь

Таталт олон дахин давтагдах тусам хүүхдийн:
🧩 Сэтгэхүйн хөгжил
🏃 Хөдөлгөөний хөгжил
🗣️ Хэл ярианы хөгжилд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй.

Ялангуяа хөхүүл насанд таталт удаа дараа тохиолдвол оюун ухааны хөгжлийн хоцрогдол үүсэх эрсдэл нэмэгддэг.