26/02/2025
BABY KUNING
Bayi yang dilahirkan dengan keadaan kuning atau neonatal jaundice berlaku disebabkan oleh pengump**an bilirubin dalam darah. Untuk memahami secara terperinci, kita perlu melihat dari sudut biologi dan fisiologi bagaimana keadaan ini berlaku.
1️⃣ Punca Biologi dan Fisiologi Neonatal Jaundice
☑️ Bilirubin adalah pigmen kekuningan yang terbentuk daripada pemecahan hemoglobin dalam sel darah merah. Dalam bayi baru lahir, terdapat beberapa faktor utama yang menyebabkan peningkatan bilirubin:
A. Pemecahan Sel Darah Merah (Hemolisis) yang Tinggi
➡️ Bayi yang baru lahir mempunyai kadar sel darah merah (eritrosit) yang lebih tinggi berbanding orang dewasa.
➡️ Sel darah merah bayi juga mempunyai jangka hayat lebih pendek (hanya sekitar 70-90 hari, berbanding 120 hari pada orang dewasa).
➡️ Oleh itu, lebih banyak sel darah merah yang mati dalam tempoh singkat, menyebabkan peningkatan bilirubin yang perlu diproses oleh hati.
B. Ketidakmatangan Hati Bayi
➡️ Hati berfungsi untuk menukar bilirubin tak larut air (bilirubin tidak terkonjugasi) kepada bentuk larut air (bilirubin terkonjugasi) supaya ia dapat disingkirkan melalui najis dan air kencing.
➡️ Dalam bayi baru lahir, enzim hati (glucuronyl transferase) yang menukarkan bilirubin kepada bentuk larut air masih belum matang.
➡️ Ini menyebabkan bilirubin tidak terkonjugasi berkumpul dalam darah, mengakibatkan kulit dan mata bayi menjadi kuning.
C. Kitaran Hepatoenterik (Enterohepatic Circulation)
➡️ Bilirubin yang telah dikumuhkan melalui hempedu ke dalam usus boleh diserap semula ke dalam darah.
➡️ Dalam bayi yang sistem penghadamannya masih belum matang, kadar penyerapan semula bilirubin lebih tinggi, menyebabkan tahap bilirubin dalam darah meningkat.
2️⃣ Faktor Penyebab Neonatal Jaundice
Selain faktor fisiologi di atas, terdapat beberapa penyebab lain yang boleh memperburuk jaundis pada bayi:
A. Jaundis Fisiologi (Normal)
☑️ Berlaku pada 2-4 hari pertama selepas kelahiran dan biasanya hilang dalam 7-10 hari.
☑️ Disebabkan oleh ketidakmatangan hati yang belum cukup efisien dalam memproses bilirubin.
B. Jaundis Patologi (Tidak Normal)
☑️ Jaundis yang muncul terlalu awal (sebelum 24 jam kelahiran) atau berlarutan lebih dari 2 minggu mungkin berpunca daripada keadaan berikut:
1. Ketidaksesuaian Kump**an Darah (ABO atau Rh Incompatibility)
➡️ Jika ibu mempunyai darah O dan bayi darah A/B, antibodi ibu boleh memecahkan sel darah merah bayi dengan cepat, menyebabkan peningkatan bilirubin.
➡️ Jika ibu Rh-negatif dan bayi Rh-positif, sistem imun ibu boleh menyerang sel darah bayi, menyebabkan jaundis teruk.
2. Jangkitan (Sepsis Neonatal)
➡️ Jangkitan dalam darah boleh menyebabkan hemolisis sel darah merah lebih cepat dan menjejaskan fungsi hati.
3. Kekurangan Enzim G6PD (Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase Deficiency)
➡️ Bayi dengan kekurangan enzim ini lebih mudah mengalami pemecahan sel darah merah apabila terdedah kepada ubat atau makanan tertentu.
4. Masalah Hati atau Saluran Hempedu
➡️ Penyakit hati kongenital seperti biliary atresia (saluran hempedu tersumbat) boleh menyebabkan bilirubin tidak dapat dikumuhkan, menyebabkan jaundis berpanjangan.
3️⃣ Kesan Bilirubin Berlebihan (Kernicterus)
☑️ Jika tahap bilirubin terlalu tinggi (>20 mg/dL), ia boleh masuk ke dalam otak bayi dan menyebabkan kerosakan otak kekal yang dipanggil kernicterus. Kesan jangka panjang termasuk:
➡️ Kelewatan perkembangan,
➡️ Hilang pendengaran,
➡️ Masalah pergerakan otot (cerebral palsy).
4️⃣ Rawatan dan Pengurusan
☑️ Fototerapi: Cahaya biru membantu menukarkan bilirubin kepada bentuk larut air yang boleh dikumuhkan melalui najis dan air kencing.
☑️ Penyusuan Kerap: Meningkatkan pergerakan usus bayi untuk mengelakkan bilirubin diserap semula.
☑️ Transfusi Tukar Darah: Jika tahap bilirubin terlalu tinggi, darah bayi akan diganti dengan darah penderma untuk mengurangkan bilirubin dengan cepat.
Jaundis neonatal berlaku kerana pemecahan sel darah merah yang tinggi dan ketidakmatangan hati bayi dalam memproses bilirubin.
