22/06/2026
Hoe vroeg begint de programmering van ons zenuwstelsel eigenlijk?
In mijn vorige blog stelde ik een vraag die bij veel mensen iets in beweging zette:
Wat als er eigenlijk niets mis is met jou?
Wat als jouw stressreacties, onzekerheden of terugkerende patronen geen teken zijn dat je stuk bent... Maar een logisch gevolg van wat jouw systeem onderweg heeft geleerd?
Voor veel mensen voelt dat als een opluchting. Want als er niets mis is met jou, hoef je jezelf niet te repareren.
Dan ontstaat er ruimte voor een andere vraag:
**Hoe ben ik eigenlijk geworden wie ik vandaag ben?**
Want ons zenuwstelsel ontwikkelt zich niet zomaar. Het leert voortdurend.
Vanaf het allereerste begin.
Ons zenuwstelsel leert via relaties.
Wanneer we geboren worden, is ons zenuwstelsel nog volop in ontwikkeling.
We leren onszelf kennen via de mensen om ons heen.
Via een glimlach.
Een geruststellende stem.
Een warme aanraking.
Iemand die er is wanneer we verdrietig, bang of onrustig zijn.
In duizenden kleine momenten leert een kind hoe de wereld voelt.
Veilig,
Onvoorspelbaar.
Ontspannen.
Spannend.
Verbonden.
Alleen.
Deze ervaringen worden niet opgeslagen als herinneringen of verhalen.
Ze worden onderdeel van hoe ons zenuwstelsel de wereld leert begrijpen.
De kracht van kleine ervaringen
Wanneer we het woord trauma horen, denken we vaak aan grote gebeurtenissen.
Maar veel van wat ons vormt, ontstaat juist in de gewone dagelijkse momenten.
In hoe er naar ons werd gekeken.
Hoe er naar ons werd geluisterd.
Hoe er werd gereageerd op onze emoties.
Of we ruimte voelden om onszelf te zijn.
Of we ons welkom voelden met alles wat we voelden en nodig hadden.
Niet omdat ouders perfect moesten zijn.
Dat hoeft helemaal niet.
Kinderen hebben geen perfecte ouders nodig.
Wel voldoende momenten van verbinding, afstemming en emotionele veiligheid.
En juist die dagelijkse ervaringen helpen een kind om vertrouwen op te bouwen in zichzelf, anderen en het leven.
De overtuigingen die onderweg ontstaan
Als kind probeer je voortdurend betekenis te geven aan wat je meemaakt.
Je zoekt verklaringen.
Je probeert de wereld te begrijpen.
En vaak trek je conclusies die op dat moment logisch zijn.
Misschien leerde je dat zelfstandig zijn veel waardering opleverde.
Dan kan er een overtuiging ontstaan als: "Ik moet het zelf doen."*
Misschien voelde je je vooral verbonden wanneer je rekening hield met anderen.
Dan kan zorgzaamheid ongemerkt gekoppeld raken aan jezelf aanpassen.
Misschien ontdekte je dat presteren aandacht opleverde. Dan kan succes verbonden raken met je gevoel van eigenwaarde.
Deze overtuigingen ontstaan meestal niet bewust. Maar ze kleuren wel hoe we later naar onszelf en de wereld kijken.
Waarom patronen zo hardnekkig kunnen zijn
Veel mensen proberen zichzelf te veranderen door anders te denken.
Maar merken dat oude patronen toch steeds terugkomen. En dat is heel begrijpelijk.
Want patronen leven niet alleen in onze gedachten, ze leven ook in ons zenuwstelsel.
Ons systeem kiest namelijk vaak voor wat vertrouwd voelt.
Zelfs wanneer we bewust verlangen naar iets anders.
Daardoor kan het spannend voelen om grenzen te stellen.
Om meer rust toe te laten.
Om jezelf op de eerste plaats te zetten.
Niet omdat je het verkeerd doet.
Maar omdat je systeem tijd nodig heeft om nieuwe ervaringen als veilig te leren herkennen.
Het mooie van ons zenuwstelsel
Ons zenuwstelsel blijft ons hele leven leren.
Dat betekent dat nieuwe ervaringen ook nieuwe mogelijkheden creëren.
Veiligheid kan groeien.
Vertrouwen kan groeien.
Verbinding kan groeien.
Niet door jezelf onder druk te zetten, maar door jezelf beter te leren begrijpen.
Door nieuwsgierig te worden naar de patronen die je hebt ontwikkeld.
En door te erkennen dat veel van die patronen ooit een belangrijke functie hebben gehad.
Misschien verandert daardoor wel de belangrijkste vraag die je jezelf kunt stellen.
Niet: “Waarom doe ik dit?"
Maar: "Wat heeft mijn systeem ooit geleerd dat toen helpend was?"
Want waar begrip ontstaat, ontstaat ruimte.
En waar ruimte ontstaat, kunnen nieuwe keuzes ontstaan.
Een mooie vraag om mee te nemen:
Als je kijkt naar een patroon waar je vandaag tegenaan loopt...
Wat zou dat patroon je kunnen vertellen over wat voor jou ooit belangrijk was?
En nu wordt het nóg interessanter.
Want wat als dit leerproces niet pas begint na de geboorte?
Wat als ons zenuwstelsel al ervaringen oppikt voordat we onze eerste ademhaling nemen?
Welke invloed heeft de periode in de baarmoeder op hoe veilig, ontspannen en verbonden we ons later voelen?
Daar duik ik in mijn volgende blog verder in.
Ik ben benieuwd naar jouw visie.
Denk jij dat onze ontwikkeling pas begint na de geboorte, of zou het kunnen dat ervaringen tijdens de zwangerschap al invloed hebben op ons zenuwstelsel?
Mooie dag gewenst vandaag!
Hartegroet, Ilsemarysol
Leef lichter.Werk vanuit je ware potentieel en dit is dé plek voor bewuste vrouwen, mannen en ondernemers die niet nóg harder willen werken, maar dieper willen zakken. Hier transformeer je stress, oude patronen en overleven naar rust, helderheid en innerlijk leiderschap. Geen losse tools. Geen qui...
