16/05/2026
Waarom we zo snel invullen – en hoe oude pijn daarin meespreekt
Je krijgt een berichtje
Kort
Neutraal
Je merkt dat het iets met je doet
Je voelt afstand
Afwijzing
Spanning
Onrust
Misschien denk je:
Heb ik iets verkeerd gedaan?
Is diegene boos?
Ik voel dat er iets niet klopt
Maar… weet je dat zeker?
Vaak niet
Wanneer iets onduidelijk voelt
vult ons brein het razendsnel in
En geeft er een betekenis aan
Waarom? Omdat ons zenuwstelsel veiligheid zoekt
Ons systeem wil weten waar het aan toe is
En dus maakt het een verhaal
Niet per se gebaseerd op de werkelijkheid
Maar op eerdere ervaringen
Herkenbaar?
Ons brein voorspelt voortdurend
Ons brein werkt als een soort voorspellingsmachine
Ook wel predictive processing genoemd
Het scant continu:
Wat betekent dit?
Waar ken ik dit van?
Ben ik veilig?
Dus wanneer iemand je even niet aankijkt
minder reageert of afstandelijk lijkt
koppelt je systeem dat razendsnel
aan oude ervaringen
Dit lijkt op toen ik werd genegeerd
Dit voelt als afwijzing
Hier moet ik alert op zijn
En voor je het weet
reageer je niet meer op het moment zelf
maar op iets ouds
dat in jou geraakt wordt
We kijken niet alleen naar de ander — we kijken óók door onze eigen geschiedenis heen
Projectie heet dat
Wat nog niet volledig hebben gevoeld
verwerkt of erkend in onszelf
zien we vaak terug in de ander
Omdat oud zeer dat nog in ons leeft
zich vaak via projectie laat zien
Soms projecteren we afwijzing
Soms controle
Soms verlatenheid
Soms wantrouwen
En hoe dieper oude ervaringen
in ons systeem opgeslagen liggen
hoe sneller we geneigd zijn
om in te vullen
zonder echte afstemming of verificatie
Het brein kiest liever een pijnlijk verhaal dan geen verhaal
Misschien is dat confronterend
maar voor ons zenuwstelsel
voelt onzekerheid vaak onveiliger
dan een pijnlijke conclusie
Dus vullen we in
We denken te weten wat de ander voelt
Wat de ander bedoelt
Waarom iemand iets doet
Terwijl we in werkelijkheid
vaak reageren op onze interpretatie
en niet op feiten
En precies daar ontstaan
zoveel misverstanden
verwijdering
en innerlijke onrust
Een kleine uitnodiging
De volgende keer dat je merkt
dat je iets invult
pauzeer dan eens heel even
en vraag je af:
Is dit wat er werkelijk gebeurt?
Of is dit wat mijn brein, pijn
angst of verleden ervan maakt?
Niet om jezelf weg te relativeren
Maar om ruimte te creëren
tussen trigger en waarheid
Tenslotte
Invullen is menselijk
We doen het allemaal
Maar bewust worden van onze projecties
aannames en oude pijnlagen
opent iets waardevols:
meer rust in je zenuwstelsel
meer helderheid in contact
meer verbinding
met jezelf én met de ander
Misschien ligt volwassen emotionele veiligheid
niet in alles zeker weten…
maar in het vermogen
om aanwezig te blijven
wanneer iets nog niet helemaal duidelijk is
Ik nodig je uit
om de komende week eens bewust waar te nemen
wanneer je iets invult
tijdens een gesprek
stilte
of interactie:
Wat gebeurt er dan in jou?
Welke oude laag wordt misschien geraakt?
En wat verandert er
wanneer je nieuwsgierig blijft
in plaats van direct te concluderen?
Ik hoor je er graag over
Judith
