22/08/2026
LANGDURIG ZIEK? WIE DRAAGT HET RISICO?
Ik ga iets schrijven waarvan ik weet dat het discussie oproept.
Maar volgens mij moeten we die discussie in Nederland dringend voeren.
Is de balans tussen de bescherming van een zieke werknemer en de verantwoordelijkheid en het risico van haar/zijn werkgever nog wel redelijk?
Laat ik duidelijk zijn: wie ziek is, verdient bescherming. Punt. Een werknemer moet bij ziekte niet bang hoeven zijn onmiddellijk zijn inkomen of baan kwijt te raken. Daar mogen we als samenleving trots op zijn.
Maar bescherming mag niet betekenen dat we niet meer kritisch mogen kijken naar wat er in de praktijk gebeurt!
Een werkgever kan maximaal 104 weken verantwoordelijk zijn voor loondoorbetaling bij ziekte. Ondertussen moet het werk doorgaan, moet vervanging worden geregeld en zijn er kosten voor arbodienstverlening, begeleiding en re-integratie.
Vooral voor kleine en middelgrote werkgevers kan één langdurig verzuimdossier buitenproportionele financiële gevolgen hebben.
Maar mijn zorg gaat verder dan geld. Ik ervaar in de praktijk dat de balans tussen werkgever en werknemer soms zoek raakt.
De werknemer bepaalt vanzelfsprekend niet zelf of hij arbeidsongeschikt is; dat medische oordeel hoort bij de bedrijfsarts. Maar de werkgever heeft door o.a. medische privacy (terecht) nauwelijks toegang tot medische informatie en is voor de beoordeling van belastbaarheid en re-integratiemogelijkheden in belangrijke mate afhankelijk van de professionele beoordeling van de bedrijfsarts en arbodienst.
Tegelijkertijd (!) draagt diezelfde werkgever een zeer groot deel van het financiële en organisatorische risico.
Daar zit voor mij een fundamentele spanning.
Werkgevers moeten terecht aan veel verplichtingen voldoen. Zij moeten begeleiden, re-integreren, passend werk aanbieden, dossiers opbouwen en alles doen wat redelijkerwijs mogelijk is om terugkeer naar werk te bevorderen.
Maar daar hoort wat mij betreft een even duidelijke boodschap tegenover te staan:
een werknemer heeft bij ziekte niet alleen rechten, maar ook verantwoordelijkheden, plichten!
Meewerken aan herstel en re-integratie, afspraken nakomen, mogelijkheden serieus onderzoeken en passend werk oppakken wanneer dat mogelijk is, horen eveneens bij goed werknemerschap.
En als ons stelsel bewust de huidige bescherming en ruimte aan de werknemer geeft, stel ik een vraag aan onze politiek:
is het dan nog redelijk om het financiële risico daarvan maximaal twee jaar vrijwel volledig bij één individuele werkgever neer te leggen?
IK VIND VAN NIET.
Misschien moeten we naar een systeem waarin de werkgever gedurende een eerste, duidelijk afgebakende periode volledig verantwoordelijk blijft. Maar wanneer ziekte langdurig wordt, zou het financiële risico geheel of gedeeltelijk moeten worden overgenomen door .........................
En ik vind dat we kritisch moeten durven kijken naar de positie van werknemer, bedrijfsarts en arbodienst, werkgever binnen het gehele verzuimproces. Zijn verantwoordelijkheden werkelijk in evenwicht?
Heeft een ieder mogelijkheden om bij te sturen wanneer re-integratie vastloopt? En zijn er voldoende checks-and-balances wanneer werkgever en werknemer fundamenteel verschillend kijken naar wat nog wél mogelijk is?
Daarover moet steeds een volwassen maatschappelijke discussie gevoerd worden met serieuze realistische consequenties!
Met werknemers én werkgevers, bedrijfsartsen, arbodiensten. Met arbeidsdeskundigen, verzekeraars en juristen. Met werkgeversorganisaties. En nadrukkelijk ook met onze POLITIEK.
Bescherm de werknemer die ziek is. Maar bescherm óók de werkgever tegen een individueel risico dat op enig moment niet meer in verhouding staat tot wat één bedrijf redelijkerwijs mag dragen.
Waar ligt volgens jou die grens?
