30/06/2026
Tja... De grootste mythe in het voetbal: "Een penaltyserie kun je niet trainen." NL sportpsycholoog Yannick Balk aan het woord: https://www.nlsportpsycholoog.nl/blog/de-grootste-mythe-in-het-voetbal-een-penalty-kun-je-niet-trainen-168
"Je kunt de druk van een WK-wedstrijd niet nabootsen."
Het is misschien wel de meest gehoorde uitspraak wanneer een ploeg een strafschoppenserie verliest. Het klinkt logisch. De miljoenen kijkers, de wetenschap dat één trap een land kan laten juichen of huilen: dat creëer je niet op een trainingsveld.
Maar die conclusie is onjuist. Nee, je kunt niet exact dezelfde druk creëren. Maar dat hoeft ook niet.
De vraag is niet of je de druk kunt nabootsen. De vraag is of je spelers en keepers beter kunt voorbereiden op presteren onder druk. En het antwoord daarop is volmondig: ja.
Onderzoek uit onder andere de sportpsychologie laat zien dat prestaties onder druk niet uitsluitend afhangen van technische kwaliteit. Ze worden bepaald door de mate waarin iemand zijn aandacht, spanning, emoties en besluitvorming kan reguleren wanneer de inzet hoog is. Dat zijn vaardigheden. En vaardigheden kun je trainen.
Sterker nog: juist omdat penalty's zo voorspelbaar zijn, zijn ze uitstekend te trainen.
Voor de penaltynemer begint dat met het ontwikkelen van een vaste routine. Iedere strafschop verloopt volgens hetzelfde script: ademhaling, focuspunt, visualisatie, aanloop en uitvoering. Die routine moet zo vaak zijn geoefend dat deze ook onder enorme spanning automatisch blijft functioneren.
Daarnaast kan de druk tijdens trainingen bewust worden opgevoerd. Teamgenoten die toekijken, competitieve elementen, consequenties aan missen verbinden, vermoeidheid vooraf, tijdsdruk en afleiding door geluid. Geen van deze elementen is gelijk aan een WK-wedstrijd, maar samen zorgen ze ervoor dat spelers leren omgaan met oplopende spanning in plaats van erdoor verrast te worden.
Ook de keeper kan veel meer trainen dan vaak wordt gedacht: ... lees verder BLOG
