30/10/2026
𝐙𝐢𝐧𝐠𝐞𝐯𝐢𝐧𝐠 𝐞𝐧 𝐡𝐞𝐭 𝐩𝐞𝐫𝐬𝐨𝐨𝐧𝐥𝐢𝐣𝐤 𝐰𝐚𝐚𝐫𝐝𝐞𝐧𝐩𝐫𝐨𝐟𝐢𝐞𝐥
Het is een kunst en een uitdaging om een gast in korte tijd echt te leren kennen. In de hospicezorg kan het persoonlijk waardenprofiel daarbij een waardevol hulpmiddel zijn. Door hierover in gesprek te gaan met de gast kan al snel zichtbaar worden wat iemand ten diepste beweegt, wat betekenis geeft en wat in het leven voor hen wezenlijk belangrijk is.
Uit zo’n waardenprofiel komen kernwaarden naar voren die richting kunnen geven aan onze zorg. Bij onze gast van kamer Braam bleken zorgzaamheid en eigen regie centrale waarden. Zijn zorgzaamheid kwam tot uiting in de manier waarop hij zorgde voor zijn drie dwerggoerami’s. Deze ogenschijnlijk kleine handeling weerspiegelde een leven lang verantwoordelijkheid nemen voor anderen in zijn persoonlijke situatie. Hij was gewend waakzaam te zijn en dit was ook zichtbaar in zijn nachtelijke ritme. Dat patroon verdween niet zomaar. Het onderdrukken ervan gaf juist meer onrust en vergrootte het valrisico. Door met hem mee te bewegen in dit ritme, en bijvoorbeeld samen een documentaire over Elvis te kijken, ontstond er rust, contact en betekenis in de nacht.
In zijn waardenprofiel stond ook zijn wens om zijn familie te beschermen tegen verdriet: “Geen verdriet, het is goed zo.” In de praktijk blijkt echter dat afscheid nemen zich niet laat regisseren. Ook het verdriet van zijn familie kon hij niet wegnemen. Dit vraagt van onze zorgverleners, medewerkers en vrijwilligers, dat zij aanwezig blijven in het ongemak, zonder oordeel en zonder direct op te willen lossen. Juist daarin ontstaat ruimte voor veiligheid, rust en zingeving.
Ook muziek kan daarin een belangrijke rol spelen. Zo bracht de voorkeur voor de zangeres Deva Premal bij een andere gast een sfeer van rust en openheid. Haar spirituele muziek ondersteunde ontspanning en emotionele ruimte, juist in de aanloop naar palliatieve sedatie. Het creëerde een omgeving waarin kwetsbaarheid zichtbaar mocht zijn en nabijheid vanzelfsprekend werd.
Het orakel van Delphi zegt: “Ken u zelve.” In de hospicezorg zouden wij daaraan kunnen toevoegen: “Ken uw gast.”
Jeffery Wacanno, verpleegkundige
𝑀𝑒𝑡 𝑡𝑜𝑒𝑠𝑡𝑒𝑚𝑚𝑖𝑛𝑔 𝑣𝑎𝑛 𝑛𝑎𝑎𝑠𝑡𝑒𝑛 𝑤𝑜𝑟𝑑𝑡 𝑑𝑒𝑧𝑒 𝑖𝑛𝑓𝑜 𝑔𝑒𝑑𝑒𝑒𝑙𝑑.
