Equine Applied Anatomy

13/09/2026

What do you do on a rainy sunday afternoon? Still... the best light = outside, workshop with a view

29/08/2026

Barnmanager Harry loopt los rond en komt ff checken wat ik schrijf🤗

22/08/2026

The horse will tell you if the saddle is right for him😎 Saddle check with Andaluz

22/06/2026

Ik deel m nog maar eens....

Door de hoge luchtvochtigheid ligt de hitte-index vandaag om 10 uur al boven de 150!!

𝓦𝓪𝓷𝓷𝓮𝓮𝓻 𝓲𝓼 𝓱𝓮𝓽 𝓽𝓮 𝔀𝓪𝓻𝓶 𝓿𝓸𝓸𝓻 𝓶𝓲𝓳𝓷 𝓹𝓪𝓪𝓻𝓭?

- Wist je dat bij temperaturen boven de 20’C bij hoge luchtvochtigheid al hittestress/hittebevangenheid kan optreden als je met je paard werkt?

- Dat dat spierschade, koliek, nierfalen tot gevolg kan hebben en soms zelfs fataal is?

- Dat een mens tot 10x meer kan hebben qua temperatuur en luchtvochtigheid?

Onlangs wordt ik vaker gebeld voor paarden die plotsklaps stijf zijn, niet willen bewegen, “niet zichzelf zijn” zonder voorgeschiedenis.
Bij uitvragen blijkt dit vaak ná een grote inspanning geweest te zijn( wedstrijd, strandrit midden op de dag, eerste crosstraining einde van de middag om maar een paar voorbeelden te noemen).
De datum is dan bekend en maar al te vaak blijkt achteraf dat het paard te kampen heeft met de nadelige gevolgen van oververhitting.

Deze “zonnesteek” of hittebevangenheid kan bij ongunstige omstandigheden al optreden na 17 minuten gemiddelde arbeid. De doorbloeding van spieren en organen verminderd dan al.

𝓗𝓸𝓰𝓮𝓻 𝓻𝓲𝓼𝓲𝓬𝓸

Zeer jonge paarden, oudere paarden, te dikke paarden en paarden met onderliggend lijden raken sneller hittebevangen.
Daarnaast spelen conditie, ras, hydratatie maar ook acclimatisatie een rol en niet te vergeten: stress

𝓣𝓱𝓮𝓻𝓶𝓸𝓻𝓮𝓰𝓾𝓵𝓪𝓽𝓲𝓮 𝓫𝓲𝓳 𝔀𝓪𝓻𝓶𝓽𝓮

Een paardenlichaam reguleert zijn temperatuur dmv zweten (70%) en het uitademen van de warmte (30%). Tijdens de arbeid op warme dagen kan een paard wel 7,5 tot 15 liter zweten per uur.
Naast veel vocht verliest het paard daarbij ook veel electrolyten. Het vervelende daarvan is dat bij een groot tekort aan electrolyten de dorstprikkel verminderd terwijl drinken dan juist heel belangrijk is. Bij hoge luchtvochtigheid verdampt het zweet niet goed waardoor het haar verkoelende werk niet kan doen.

𝓜𝓮𝓽𝓮𝓷 𝓲𝓼 𝔀𝓮𝓽𝓮𝓷!!

Hittestress met nadelige gevolgen ontstaat wanneer de temperatuur van het paard naar 40,5 stijgt. Bij 41’C is de temperatuur in de spier al 43’C en vindt onomkeerbare schade plaats. Als deze situatie duurt kunnen ook koliek, nierfalen, en te lage bloeddruk ontstaan. In ernstige gevallen leidt multi-orgaanfalen tot de dood.

𝓗𝓲𝓽𝓽𝓮-𝓲𝓷𝓭𝓮𝔁

Als tool voor het bepalen van de omstandigheden is er de zg. Hitte-indexDeze bestaat uit de temperatuur in Fahrenheit plus de relatieve luchtvochtigheid.

Vandaag bijvoorbeeld: 23’C = 74 F + 42(%) luchtvochtigheid = 116 hitteindex.

Als stelregel wordt genomen dat bij een hitte-index van < 130 nooit een probleem ontstaat.

wordt het al een stuk lastiger voor het paard om zijn temperatuur goed te houden. Richting de 150 is het zeker aan te raden aanpassingen te doen.

> 150: oppassen geblazen!! De mogelijkheden voor het paard om zich op temperatuur te houden worden ernstig beperkt en oververhitting is een reëel gevaar bij inspanning.

𝓢𝔂𝓶𝓹𝓽𝓸𝓶𝓮𝓷 𝓫𝓲𝓳 𝓱𝓲𝓽𝓽𝓮𝓫𝓮𝓿𝓪𝓷𝓰𝓮𝓷𝓱𝓮𝓲𝓭

- extreem ademhalen( pompen/ neusvleugelen/snel) zonder afname
- excessief zweten zonder afname
- hoge hartslag
- uitdroging( de huid “tent”)
- niet willen drinken/ eten
- vermoeid en/of “ teneergeslagenheid”.

𝓦𝓪𝓽 𝓴𝓪𝓷 𝓳𝓮 𝓭𝓸𝓮𝓷?

- Bedenk vantevoren hoe omstandigheden ( hitte-index) zijn en pas de mate van inspanning daarop aan.
Een trailerrit bij hoge temperatuur kan al een probleem zijn. Een wedstrijdterrein met weinig schaduw, heet zand als ondergrond, geen koelmogelijkheden..etc etc. Bereid je voor en kies bewust.

𝓐𝓵𝓼 𝓳𝓲𝓳 𝓱𝓮𝓽 𝔀𝓪𝓻𝓶 𝓱𝓮𝓫𝓽 𝓻𝓮𝓪𝓵𝓲𝓼𝓮𝓮𝓻 𝓳𝓮 𝓭𝓪𝓽 𝓳𝓮 𝓹𝓪𝓪𝓻𝓭 𝓪𝓵 𝓿𝓮𝓮𝓵 𝓶𝓮𝓮𝓻 𝓵𝓪𝓼𝓽 𝓱𝓮𝓮𝓯𝓽

- Meet de temperatuur van je paard; bij 40,5 direct gaan koelen met water. Indien geen verbetering na 20 minuten de veearts bellen!

- zorg voor water en evt. electrolyten; wen je paard aan de smaak daarvan.

𝓢𝓱𝓪𝓻𝓲𝓷𝓰 𝓲𝓼 𝓬𝓪𝓻𝓲𝓷𝓰

Bronnen:

Kang, H. et al. Heat stress in horses: a literature review. Int J Biometeorol. 2023.
Haugen, S. M. Heat Stroke. American Association of Equine Practitioners (AAEP). 2016.
Lindinger, M. I. When the Rider is Hot, the Horse is Hotter. Equine Guelph. 2010.
Martinson, K. et al. Caring for horses during hot weather. University of Minnesota Extension. 2020.
Lindinger, M. I. Sweating, dehydration and electrolyte supplementation: Challengesfortheperformancehorse. EEHNC Congress. 2008.
Mallicote, M. Understanding Anhidrosis. American Association of Equine Practitioners.
Ojima, Y. et al. Effect of Cooling Blanket on the Heat Stress of Horses in Hot and Humid Environments. Animals (Basel). 2022.
Cymbaluk, N. F. & Christison, G. L. Environmental Effects on Thermoregulation and Nutrition of Horses. Vet Clin North Am Equine Pract. 1990.
Maughan, R. J. & Lindinger, M. I. Preparing for and competing in the heat: the human perspective. Equine Vet J Suppl. 1995.
Hintz, H. Digestive Physiology of the Horse. Journal of the South African Vet Soc. 1975.
MacKay, R. J. et al. A review of anhidrosis in horses. Equine Vet Educ. 2015.
Ralston, S. L. Nutritional Requirements of Horses and Other Equids. Merck Vet Manual. 2022. Accessed May 24, 2022.
Pritchard, J.C. et al. Validity of indicators of dehydration in working horses: A longitudinal study of changes in skin tent duration, mucous membrane dryness and drinking behaviour. Equine Vet J. 2010.
Marlin, D. J. et al. Post exercise changes in compartmental body temperature accompanying intermittent cold water cooling in the hyperthermichorse. Equine Vet J. 1998.
Kang, H. et al. The Use of Percutaneous Thermal Sensing Microchips to Measure Body Temperature in Horses during and after Exercise Using Three Different Cool-Down Methods. Animals. 2022.
Takahashi, Y. et al. A Comparison of Five Cooling Methods in Hot and Humid Environments in Thoroughbred Horses. J Equine Vet Sci. 2020.
Lester, G. D. et al. Systemic, Renal and Colonic Effects of Intravenous and Enteral Rehydration in Horses. J Vet Intern Med. 2013.
Turner, J. L. & Barraza, S. Help Your Horse Handle Heat Stress. New Mexico State University, Cooperative Extension Service. 2017.
Morgan, K. et al. The effect of coat clipping on thermoregulation during intense exercise in trotters. Equine Vet J Suppl. 2002.
Geor, R.J. and McCutcheon, L.J. Thermoregulatory Adaptations Associated with Training and Heat Acclimation. Vet Clin North Am Equine Pract. 1998.

24/12/2025

17/12/2025

When my brain craves anti-depressants i watch this little man🦄😍

30/09/2025

❗️𝙒𝙖𝙖𝙧𝙤𝙢 𝙟𝙚 𝙣𝙞𝙚𝙩 𝙢𝙤𝙚𝙩 𝙬𝙖𝙘𝙝𝙩𝙚𝙣 𝙢𝙚𝙩 𝙗𝙚𝙡𝙖𝙨𝙩𝙞𝙣𝙜 𝙩𝙤𝙩 𝙚𝙚𝙣 𝙥𝙖𝙖𝙧𝙙 𝙫𝙤𝙡𝙬𝙖𝙨𝙨𝙚𝙣 𝙞𝙨

Het klinkt logisch en voorzichtig: “wacht met trainen tot je paard volledig is uitgegroeid.” Maar juist dát idee kan averechts werken voor de gezondheid en belastbaarheid van het bewegingsapparaat.

Vaak wordt vanuit het idee van ethisch verantwoord omgaan met onze paarden de fysiologie vergeten, het stelsel als geheel vergeten en de nadruk gelegd op open groeischijven.

Indien je deze mening bent toegedaan maar je wellicht geinteresseerd bent in hoe het nou echt zit met die groeischijven en ontwikkelingsfysiologie of wanneer je je jonge paard duurzaam wil opleiden is dit stuk voor jou.

Nee, dit stuk gaat niet over hoe verantwoord jonge paardencompetitie is, over precies op welke leeftijd je jouw paard moet gaan belasten( immers is er ook nog een mentaal stuk)
Het gaat over de fysieke implicaties van het jong specifiek belasten versus pas op volwassen leeftijd.

Ontwikkelingsfysiologie; do's en don'ts en de waarheid over groeischijven.

Bot, pezen en spieren ontwikkelen zich volgens verschillende biologische “vensters”, waarin ze optimaal reageren op prikkels. Worden die prikkels in de jeugd gemist, dan sluit je belangrijke ontwikkelkansen af die later nooit meer volledig ingehaald kunnen worden.
• Bot is in de jeugd zeer plastisch. Dynamische, gevarieerde belasting zorgt voor een hogere botdichtheid en sterkere architectuur. Wachten tot volwassen leeftijd betekent dat bot nooit de maximale reserve en veerkracht bereikt, waardoor stressfracturen later juist vaker optreden.
• Pezen en ligamenten hebben een korte periode rond de eerste levensjaren waarin collageenvezels en crosslinking zich optimaal organiseren. Wordt in die fase nauwelijks belast, dan blijven ze kwetsbaarder voor overbelasting en blessures wanneer pas op latere leeftijd met serieuze training wordt gestart.
• Spieren zijn levenslang goed trainbaar, maar de coördinatie, vezeltypeverdeling en motorische patronen die in de jeugd worden gevormd, leggen een fundament dat je later niet meer in dezelfde mate kunt creëren.

Kortom: zorgvuldig gedoseerde, vroege belasting (>3 jaar) is geen risico maar een investering in de duurzame gezondheid van het paard. Het gaat niet om zwaar werk of vroeg inrijden, maar om gecontroleerde, gevarieerde beweging en lichte training die bot en pezen “programmeren” en spieren en coördinatie voorbereiden op de belasting die we van ze gaan vragen. Paarden die pas op volwassen leeftijd echt belast worden, missen dat fundament en lopen daardoor bij training en revalidatie aanzienlijk meer risico op blessures én zijn fysiek simpelweg minder belastbaar.

Maar..hoe zit het dan met die open groeischijven?
Precies dat is een spanningsveld; je wil het lichaam van je paard optimaal klaarstomen voor de belasting maar niets beschadigen.

𝙊𝙢𝙜𝙖𝙖𝙣 𝙢𝙚𝙩 𝙤𝙥𝙚𝙣 𝙜𝙧𝙤𝙚𝙞𝙨𝙘𝙝𝙞𝙟𝙫𝙚𝙣 𝙗𝙞𝙟 𝙟𝙤𝙣𝙜𝙚 𝙥𝙖𝙖𝙧𝙙𝙚𝙣

Zolang de groeischijven nog open zijn – bij veel paarden tot 6 à 7 jaar, afhankelijk van het skeletdeel – is het skelet extra kwetsbaar. Het kraakbenige deel van de groeischijf kan slecht tegen torsie (draai- en buigkrachten) en compressie (samendrukkende krachten). Overbelasting in deze fase kan blijvende schade veroorzaken aan de vorm en belastbaarheid van het bot.

Waarop letten in de praktijk?
• Geen zware compressie: vermijd langdurig of herhaald dragen van een zware ruiter. Het gewicht wordt direct overgebracht op de wervelkolom en be**en, waar groeischijven relatief laat sluiten.
• Geen torsiekrachten: beperk kleine cirkels, scherp wenden of oefeningen waarbij veel zijwaartse druk op de gewrichten komt.
• Zadelkeuze: boomloze zadels of slecht passende zadels kunnen de druk op de nog kwetsbare rug ongelijk verdelen en daarmee extra risico op compressieschade geven. Een goed passend, ondersteunend zadel is essentieel.
• Korte, lichte belasting: houd het kort en afwisselend. Wissel rechte lijnen met rustig terreinwerk af en bouw voldoende rustmomenten in.

In de afbeeldingen wat handige schema's die één en ander verduidelijken.

Kleine selectie van bronnen:

1. Bone / mechanostat / botadaptatie
• Frost, H. M. Bone’s mechanostat: A 2003 update. Anatomical Record / Wiley. 
• Pivonka, Park, Forwood, e.a. Functional Adaptation of Bone: The Mechanostat and Beyond. (boekhoofdstuk) 
• Firth, E. C. The response of bone, articular cartilage and tendon to exercise. (review) 
• The Effect of Early Training and the Adaptation and Conditioning of Skeletal Tissues (Smith R. K. W. e.a.) 
• Rogers, C. W.; Gee, E. K.; Dittmer, K. E. Growth and Bone Development in the Horse: When Is a Horse Skeletally Mature? (review) 
2. Pees / ligamenten / tendondynamica / adaptatie
• Shojaee, A. et al. Equine tendon mechanical behaviour: Prospects for repair. (recent overzicht) 
• Smith, R. K. W. The influence of ageing and exercise on tendon growth. (review) 
• “The response of bone, articular cartilage and tendon to exercise” (Firth review) — deze behandelt ook tendonadaptatie binnen zijn brede scope. 
3. Jeugdige belasting / vroeg trainen
• Logan, A. A. et al. Training Young Horses: The Science behind the Benefits. (2021) — literatuurreview m.b.t. bot, kraakbeen, pezen bij jonge paarden. 
• Properly Raising Young Horses to Avoid Costly Injuries (extension/publicatie) — toepassing van onderzoek naar jeugdbelasting, lameness-preventie etc. 
• Studies geciteerd in “The Effect of Early Training …” (Smith R. K. W.) over adaptatie van skeletweefsels bij jonge paarden. 
4. Kraakbeen / gewrichten / articular cartilage
• Firth, E. C. The response of bone, articular cartilage and tendon to exercise. (behandelt ook gewrichtskraakbeen) 
• “Equine Articular Cartilage – an overview” (SCi topics) — bespreekt hoe kraakbeen zich aanpast aan belasting in paardengewrichten. 
5. Orthopedische problemen, groeischijven, jeugdziekten
• “Lameness in the Young Horse – Adams and Stashak’s …” — hoofdstuk over groeischijfcellen, ontwikkelingsafwijkingen. 
• Developmental Orthopedic Disease in Foals: An Overview — bespreekt DOD (Developmental Orthopedic Disease), genetica, voeding, groeiprikkels vs schade. 
6. Toegepaste musculoskeletale pathologie bij sportpaarden
• Reis, I. L. et al. Equine Musculoskeletal Pathologies: Clinical Approaches (2024) — behandelopties, soorten letsel, bla. pees, ligament, gewricht. 
• Taguchi, T. Regenerative Medicine for Tendon/Ligament Injuries: de novo equine tendon/ligament neotissue generation. (dissertatie / onderzoek) 
7. Technieken / detectie / methodologie
• Detection of subtle cartilage and bone tissue degeneration in the equine joint using polarisation-sensitive optical coherence tomography (PS-OCT) (Goodwin et al.) — methodologische verbetering voor detectie van vroege degeneratie. 
• Lerebours, Buenzli, Scheiner, Pivonka. A multiscale mechanobiological model of bone remodelling… — modellering van botadaptatie. 
• Lerebours, Buenzli. Towards a cell-based mechanostat theory of bone: … — interpretatie van osteocyten / desensitisatie in adaptatie