16/09/2026
Zonder extra mondhygiënisten loopt de mondzorg vast
NVM-mondhygiënisten roept kabinet en Tweede Kamer op: investeer nu in voldoende mondhygiënisten
De Nederlandse mondzorg staat voor een steeds grotere opgave. De zorgvraag neemt de komende jaren sterk toe, terwijl het aantal beschikbare mondhygiënisten onvoldoende meegroeit. NVM-mondhygiënisten roept het kabinet daarom op om in de plannen en begroting voor 2027 concrete maatregelen op te nemen die de opleidingscapaciteit en daarmee de beschikbaarheid van mondhygiënisten structureel vergroten.
Een gezonde mond is geen luxe, maar een essentieel onderdeel van de algemene gezondheid en kwaliteit van leven. Preventieve mondzorg helpt aandoeningen te voorkomen en ondersteunt mensen om langer gezond en zelfstandig te blijven. Zonder tijdige maatregelen komt de toegankelijkheid van deze zorg echter steeds verder onder druk te staan.
De zorgvraag groeit, de capaciteit blijft achter
De oorzaken van de toenemende zorgvraag zijn duidelijk. Nederland vergrijst en mensen behouden hun eigen tanden en kiezen tot op steeds hogere leeftijd. Hierdoor groeit de behoefte aan preventieve en gespecialiseerde mondzorg. Tegelijkertijd worden zorgvragen complexer, vooral bij ouderen en mensen met meerdere chronische aandoeningen.
Ook het zorggebruik verandert. Steeds meer mensen weten de mondhygiënist rechtstreeks te vinden. Daarnaast zal de verwachte uitstroom van tandartsen door pensionering leiden tot een verdere verschuiving van werkzaamheden naar mondhygiënisten.
Tegelijkertijd worden nieuwe vormen van preventieve zorg ontwikkeld, zoals de inzet van mondzorgcoaches op consultatiebureaus. Ook een eventuele uitbreiding van de mondzorg binnen het basispakket kan de vraag aanzienlijk doen toenemen. Het Capaciteitsorgaan heeft aangegeven dat de benodigde capaciteit in een dergelijk scenario fors kan stijgen.
Het huidige opleidingsvolume sluit onvoldoende aan op deze ontwikkelingen. Bovendien worden de ramingen van het Capaciteitsorgaan niet altijd tijdig en volledig vertaald naar voldoende opleidingsplaatsen. Omdat de verantwoordelijkheden voor opleiding en bekostiging zijn verdeeld over de ministeries van VWS en OCW, is duidelijke en gezamenlijke regie noodzakelijk.
Wie nu niet opleidt, creëert straks wachttijden
Loes Velthoven-Verlinden, voorzitter NVM-mondhygiënisten: “De gevolgen van onvoldoende capaciteit zijn in verschillende regio’s nu al merkbaar. Oplopende tekorten aan mondhygiënisten leiden op termijn tot langere wachttijden, minder ruimte voor preventie en een hogere werkdruk voor zorgprofessionals. Daarmee komt juist de zorg onder druk te staan die gezondheidsproblemen kan voorkomen en de inzet van zwaardere en duurdere zorg kan beperken.”
Oproep aan het kabinet
NVM-mondhygiënisten roept het kabinet op om in de begroting voor 2027:
• de opleidingscapaciteit voor mondhygiënisten structureel te verhogen, zodat deze aansluit op de huidige én toekomstige zorgvraag;
• de ramingen van het Capaciteitsorgaan tijdig en volledig te vertalen naar opleidingsplaatsen;
• bij de capaciteitsplanning rekening te houden met de veranderende zorgvraag, waaronder vergrijzing, het langer behouden van eigen tanden en kiezen, multimorbiditeit en de verdere verschuiving van werkzaamheden binnen de mondzorg;
• de ministeries van VWS en OCW gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor voldoende opleidingscapaciteit en passende bekostiging.
