Bohemen uitvaarten

11/06/2026

Antwoorden op vragen die jij niet stelt

07/06/2026

02/06/2026

De hond die niet misstond

Op de dag van de uitvaart werd een hond meegenomen. “We willen heel graag dat de hond meegaat, kan dat?” was de vraag.

“Vanzelfsprekend,” was het antwoord. “De hond mag zeker mee. Dat kan gewoon.”

Is het een hulphond? Een huil-hond, een troost-tekkel of een Stabij? Nee, dat is het allemaal niet. Geen geleidehond of een trauma-terriër? Nee, dat is het allemaal niet. Ook geen rouw-rottweiler, begrafenis-beagel of crematie-kees.

Nee hoor, het is gewoon een hond. Honden passen zo bij ons en bij oma. Vooral bij oma zijn honden niet weg te denken. Dus tijdens haar afscheid ook niet. Daarom gaat de hond nu ook gewoon mee.

Laten we er aandacht aan geven en er de tijd voor nemen, dan maken we het waardevol.

Bas Smit
Bohemen Uitvaarten

29/05/2026

Antwoorden op vragen die jij niet stelt.

26/05/2026

Neem de tijd voor afscheid

De aangegeven tijd voor condoleren was voorbij en gehaast kwam iemand binnenstormen. “Hang rustig uw jas op”, zei ik. “Kom even op adem. Daarna is er … …” Maar voor ik mijn zin kon afmaken, kreeg ik een snauw dat het niet goed te vinden was en dat het lopendebandwerk is.

Ik vatte het bijna persoonlijk op, tot ik doorhad wat er aan de hand was. Deze persoon was wat gestrest omdat het wenselijk is om op tijd te komen en leefde in de veronderstelling de planning die we hanteerden aan de vooroordelen van de uitvaartwereld voldeed.

Dus ik probeerde te kalmeren en zei: “Neem de tijd, we hebben geen haast.” Tussen condoleren en het starten van het afscheid wordt een korte tijd gepland. Ruimte voor uitloop en een moment dat de familie nog even naar het toilet kan. Dat geeft rust.

“Dan kunt u zo meteen de familie condoleren en daarna een moment afscheid nemen als u wilt”, zei ik. “Daar is gewoon de tijd voor.” Door de ruime planning kon alles is alle rust en we konden ook nog precies op de afgesproken tijd starten met het afscheid.

“De dienst mag niet te lang duren”, zei de familie, maximaal drie kwartier. Dus er was een uur gepland, met een kwartier uitlooptijd erachter. De gehele afscheidsceremonie duurde een uur. Er was nog iemand die zich had gemeld en ook graag wat wilde zeggen, dat kon dus ook gewoon.

We sluiten af met even een kopje koffie, iedereen één bakkie voor ze weer gaan. Dus een half uurtje? Na een uur gingen de eerste mensen weg. Het met elkaar in gesprek zijn na afloop is een belangrijk onderdeel van het afscheid. De familie was dan ook maar wat blij dat er was voorgesteld om ruim de tijd te nemen in de koffiekamer.

Laten we er aandacht aan geven en de tijd voor nemen, zo maken we het waardevol.

Bas Smit
Bohemen Uitvaarten

22/05/2026

Antwoorden op vragen die niet gesteld zijn

09/05/2026

Roem met een zonnebloem

Vandaag moesten de jongens afscheid nemen van hun lieve moeder. Eigenlijk zijn het gewoon mannen. Maar vandaag zijn het weer even jongens, haar jongens.

Ze was meer dan alleen hun moeder. Dat kunnen we op twee manieren uitleggen. Zij was meer dan ALLEEN hun moeder. Ze was dus veel meer. Ze was ook een tweede moeder voor veel anderen. Ze was dus meer dan alleen HUN moeder.

De zonnebloem was haar bloem en belangrijk voor haar. Daarnaast staat de zonnebloem ook symbool staan voor haar. Het staat voor levenslust, toewijding en positiviteit. Omdat zonnebloemen altijd naar het licht draaien.

Iedereen was gevraagd een losse zonnebloem voor haar mee te nemen. Er stonden wel meer dan honderd bloemen om haar heen. Het was een prachtig gezicht.

Een vriend van de jongens had iets moois bedacht. Hij had kleine zonnebloemetjes gekocht. Die droegen al die vrienden als kleine trotse broche voor hun tweede moeder. Om de jongens vandaag te steunen.

Wat mooi dat mensen dit soort details toevoegen aan een warm en bijzonder afscheid.

Plant een za**je
Zorg dat je overal iets achterlaat
Iets moois, iets geks
Iets wat nog komen gaat
Een idee, een droom
Een grote lach
Laat het achter
Iedere dag

Laten we er de tijd voor nemen en er aandacht aan geven. Zo maken we het waardevol.

Bas Smit
Bohemen Uitvaarten

07/05/2026

Samenzijn met hartenpijn

Het wordt geen formele dienst met speeches en bloemen. Geen afscheid waar er naar de uitvaart top tien geluisterd wordt. Niet zo’n afscheid waar iedereen in een rij staat om te condoleren. We gaan ons niet aan plichtplegingen en regels houden. Nee, dat gaan we niet doen.

Wát we gaan doen? Het wordt een samenzijn. Het is de bedoeling dat er één sfeervolle ruimte is waar iedereen met elkaar in gesprek kan gaan. Die plek hebben we al uitgekozen. In plaats van een hand schudden en weer door, is er tijd voor iedereen om samen herinneringen op te halen.

Er is een drankje voor iedereen en wat te eten. De hapjes moeten net als bij de feestjes van goede kwaliteit zijn. Het wordt geen feestje, nee dat is het niet. Het is verdrietig, want het is een groot gemis en het verlies doet pijn. Maar we gaan het niet zwaarder maken dan het al is.

Op de achtergrond horen we muziek. Diezelfde muziek waar we altijd naar luisterden. Met voldoende tijd wordt bedoeld dat we niet na een half uur plaats moeten maken voor de volgende. Dat betekent dat we ongehaast met elkaar kunnen samenzijn.
We vullen geen condoleanceregister in. Leuk, zo’n lijst met adressen, dat is mooi voor een ander. Er liggen herinneringskaartjes. Iedereen mag zijn mooiste herinnering aan degene die wij zo missen opschrijven. Dat is ook voor later om nog een keer terug te lezen.

Toen we naar huis gingen, ging de zon net onder. Buiten stonden vuurschalen en alles was sfeervol verlicht. Na het uitdragen stond iedereen in een erehaag tot aan het hek. We liepen er tussendoor. En de gang naar het crematorium? Die was de volgende dag in besloten kring. Daar hebben we na kunnen praten over al die indrukken, steun en lieve woorden van de avond ervoor.

Laten we er de tijd voor nemen en er aandacht aan geven. Zo maken we het waardevol.

Bas Smit
Bohemen Uitvaarten

07/04/2026

Zwarte zaterdag

Wat is nou de beste dag voor een uitvaart? Die is er niet. Ik ben nog nooit wakker geworden met het gevoel dat ik die dag wel graag een uitvaart van een dierbare zou willen hebben.

Er zijn wel dagen die minder geschikt zijn. Als de uitvaart te snel volgt op het overlijden, is er niet voldoende tijd om aandacht aan het afscheid te geven. Wat te snel is, kan per situatie verschillen. De omstandigheden zijn bepalend. Afscheid nemen van iemand die lang ziek is geweest, is heel anders dan wanneer iemand uit het leven wordt gerukt.

Soms denken mensen dat de vijfde dag altijd moet, maar zo is het niet meer. De uitvaart mag niet binnen zesendertig uur plaatsvinden en is uiterlijk de zesde werkdag na de dag van overlijden, de uitzonderingen daargelaten. Dus uiterlijk de achtste dag. Er zit namelijk altijd een weekend tussen en dat zijn geen werkdagen. Wanneer iemand op vrijdag overlijdt of met Pasen, Pinksteren, Kerst of Nieuwjaarsdag, kan dat nog langer zijn.

“Dan doen we zaterdag.” Dat kan soms een goede keuze zijn, maar lang niet altijd. Het argument is meestal: “Dan kan iedereen.” Wie komen er op een uitvaart? Oude en jonge mensen. Als je oud bent, ga je met pensioen en kun je de hele week. Jonge mensen hebben kinderen en die moeten op zaterdag naar voetbal of scouting, en de weekboodschappen moeten nog worden gedaan.

De nazit op zaterdag is vaak korter. Mensen gaan eerder naar huis. Vaak zijn er nog andere verplichtingen. Die nazit is belangrijk: met elkaar in gesprek zijn, dingen van je af praten en banden aanhalen. Daar moet je aandacht aan geven. Opvallend is dat daar op zaterdag minder tijd voor is. Op die doordeweekse dag was er toch al een dag(deel) vrij gepland, dus dan wordt er echt de tijd genomen.

Zullen we er aandacht aan geven en er tijd voor nemen? Dan maken we het waardevol.