15/05/2026
नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित कार्य विभाजन नियमावली २०८३ बमोजिम स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयको जिम्मेवारीहरू निम्नुअनुसार रहेका छन्:
१. स्वास्थ्य तथा पोषण सम्बन्धी नीति, कानून र मापदण्ड।
२. राष्ट्रिय स्तरमा प्रवद्र्धनात्मक, प्रतिकारात्मक, उपचारात्मक, पुनस्र्थापनात्मक र निवारण सम्बन्धी स्वास्थ्य नीति, कानून र मापदण्ड।
३. स्वास्थ्य सम्बन्धी प्राज्ञिक, व्यावसायिक र पेशागत संघ संस्था सम्बन्धी नीति, कानून र मापदण्ड।
४. राष्ट्रिय तथा केन्द्रीय अस्पताल, स्वास्थ्य प्रतिष्ठानहरूको स्थापना, सञ्चालन र नियमन।
५. नर्सिङ होम लगायतका स्वास्थ्य संस्था स्थापना तथा सञ्चालन सम्बन्धी नीति, कानून, मापदण्ड र नियमन।
६. अस्पताल एवम् स्वास्थ्य संस्थाको प्रत्यायन।
७. विशिष्ट सेवा प्रदायक अस्पताल सम्बन्धी नीति, कानून, मापदण्ड र नियमन।
८. औषधि, स्वास्थ्य सामग्री तथा स्वास्थ्य प्रविधिको उत्पादन र विकास, सञ्चय, बिक्री वितरण, अन्तिम विसर्जन सम्बन्धी गुणस्तर, मापदण्ड र नियमन।
९. आयुर्वेदिक, युनानी, आम्ची, होमियोप्याथिक, प्राकृतिक चिकित्सा लगायतका परम्परागत स्वास्थ्य उपचार सेवा सम्बन्धी नीति, कानून र मापदण्ड।
१०. सर्ने र नसर्ने रोग रोकथाम तथा नियन्त्रण सम्बन्धी नीति तथा मापदण्ड।
११. अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य नियमन।
१२. स्वास्थ्य बीमा तथा सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा।
१३. स्वास्थ्य तथा जनसंख्या क्षेत्रको मानव स्रोत विकास र व्यवस्थापन।
१४. स्वास्थ्य सेवा तथा वस्तुको शुल्क सम्बन्धी नीति, कानून, मापदण्ड र नियमन।
१५. औषधि निगरानी र नियमन।
१६. औषधि खरिद तथा आपूर्ति व्यवस्था सम्बन्धी नीति, कानून, मापदण्ड र नियमन।
१७. अति आवश्यक स्वास्थ्य सामग्री (खोप र परिवार नियोजनका साधन) आपूर्ति तथा व्यवस्थापन।
१८. स्वास्थ्य विज्ञान सम्बन्धी अध्ययन र अनुसन्धान सम्बन्धी मापदण्ड।
१९. जडीबुटी, जान्तव र खनिज (हर्बल, एनिमल र मिनरल) को औषधीय अनुसन्धान।
२०. स्वास्थ्य सूचना प्रणाली व्यवस्थापन र स्वास्थ्य लेखा पद्धति।
२१. राष्ट्रिय एवम् अन्तर्राष्ट्रिय चासोका जनस्वास्थ्य समस्याको निगरानी।
२२. आधारभूत स्वास्थ्य सेवा र क्षेत्रको मापदण्ड।
२३. विभिन्न तहमा आवश्यक पर्ने स्वास्थ्य सेवाको राष्ट्रिय प्रोटोकल।
२४. राष्ट्रिय रिफरेन्स प्रयोगशाला र परीक्षण केन्द्रको स्थापना, सञ्चालन र नियमन।
२५. स्वास्थ्य पर्यटन प्रवद्र्धन सम्बन्धी समन्वय।
२६. जनस्वास्थ्य सम्बन्धी आपतकालीन अवस्था, स्वास्थ्य क्षेत्रमा विपद् र महामारी व्यवस्थापन।
२७. आपतकालीन अवस्थाका लागि औषधि तथा औषधिजन्य सामग्रीको मौज्दात (बफर स्टक) व्यवस्थापन।
२८. आकस्मिक स्वास्थ्य सेवा प्रवाह तथा रिफरल पद्धतिको विकास।
२९. जनसंख्या, बसाइसराइ, परिवार नियोजन, मातृशिशु कल्याण, प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धी राष्ट्रिय नीति, कानून र मापदण्ड।
३०. राष्ट्रिय स्तरमा जनसंख्या सम्बन्धी अध्ययन, अनुसन्धान एवम् प्रक्षेपण सूचना प्रणाली।
३१. बसाइसराइ सर्वेक्षण तथा स्थिति विश्लेषण।
३२. सरसफाइ तथा स्वच्छता सम्बन्धी नीति, कानून, मापदण्ड तथा कार्यक्रमहरू।
३३. खाद्य स्वच्छता सम्बन्धी नीति, कानून, मापदण्ड र नियमन।
३४. खाद्य क्वारेन्टाइन, खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण सम्बन्धी कार्यहरू।
३५. मन्त्रालय सम्बन्धी राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थासँग सन्धि, सम्झौता, सम्पर्क र समन्वय।
३६. मन्त्रालय सम्बन्धी सार्वजनिक संस्थान, प्राधिकरण, समिति, प्रतिष्ठान, कम्पनी आदिको सञ्चालन र नियमन।
३७. नेपाल स्वास्थ्य सेवाको सञ्चालन।
