Aamakomaya "आमाको माया"

Aamakomaya "आमाको माया" Amakomaya is a project designed to increase the outreach of information related to maternal and child health related issues to rural pregnant women.

प्रविधि र सामुदायिक प्रयासमार्फत नेपालका आमा र बच्चाको स्वास्थ्यमा समर्पित।
🤱 आमा र बच्चाको डिजिटल स्वास्थ्य परामर्श सेवा
💻 📞प्रविधि र सेवाको संयोजन -+977 976-1663394
📱 https://play.google.com/store/apps/details?id=com.amakomaya_version2 The basic aim of the project is to provide educational and motivational contents related to pregnancy to rural populace. The contents will be provided in the form

of video, audio and text format. All the are developed in a standard format and are localized (in Nepali language) so that, rural people with very low or no education can understand it. Different formats of the content allow the target population to acquire more knowledge that triggers behavioral change in them. The project is based on three basic principles. They are:
● Connect
● Inform
● Monitor
The project will develop an android application which will provide video, audio and text content to rural pregnant women and connect them with nearest Government Health Facilities through FCHVs, then to urban based hospital doctors through Health Post for further analysis and suggestions to increase potential for safe motherhood. The pregnant women will be able to register her conceived or due date. She will then be able to get weekly pregnancy related contents relevant to her stage of pregnancy and be well informed about the changes she and her baby in going through. With this access to information, she will be able to monitor her and baby’s health status by herself and by visit to authorized health institutions. The project is an extension of “amakomaya.com”; a web based application that aims to provide pregnancy related contents to rural pregnant women. It was initiated since May, 2012, with the grant of $4000 provided by Internet Society (ISOC) small community grant under Next Generation E-learning Leadership program. The web application was implemented in 10 V.D.C.s of Myagdi, Kaski, Nuwakot and Rasuwa district in Nepal. However, due to insufficient access of computer in the rural community of most of the rural areas, the project couldn’t create the expected outcome. So the previous project decided to disseminate audio and video content in smart phone device by using MicroSD card. This idea has left encouraged result and so the project was motivated to develop Android based application to offer different features and services for pregnant women and other related stakeholders such as FCHV, City hospital doctors (from Teaching Hospital and Patan Hospital in Kathmandu), Rural health workers and Government of Nepal.

TikTok sharing
26/08/2026

TikTok sharing

गर्भ खेर जाने (Miscarriage) किन हुन्छ?
25/08/2026

गर्भ खेर जाने (Miscarriage) किन हुन्छ?

25/08/2026

गर्भ खेर जाने (Miscarriage) किन हुन्छ?

बच्चाको पहिलो भाषा सिकाइ तपाईंबाटै सुरु हुन्छ!
24/08/2026

बच्चाको पहिलो भाषा सिकाइ तपाईंबाटै सुरु हुन्छ!

24/08/2026

बच्चाको पहिलो भाषा सिकाइ तपाईंबाटै सुरु हुन्छ!

21/08/2026

गर्भावस्थामा रक्तअल्पता (Anemia)

गर्भावस्थामा रक्तअल्पता अर्थात् एनेमिया हुन सक्छ। एनेमिया हुँदा शरीर र गर्भमा रहेको शिशुलाई पर्याप्त अक्सिजन पुर्‍याउन आवश्यक स्वस्थ रातो रक्तकोष (Red Blood Cells) कम हुन्छ।

गर्भावस्थामा शिशुको विकासका लागि शरीरमा रगतको मात्रा बढ्छ। पर्याप्त आइरन (Iron), फोलिक एसिड (Folic Acid) वा अन्य पोषक तत्व नपाएमा शरीरले आवश्यक मात्रामा रातो रक्तकोष बनाउन सक्दैन।

गर्भावस्थामा हल्का रक्तअल्पता सामान्य रूपमा देखिन सक्छ। तर आइरन वा भिटामिनको कमी तथा अन्य कारणले गम्भीर रक्तअल्पता पनि हुन सक्छ।

गम्भीर वा उपचार नगरिएको रक्तअल्पताले समय नपुग्दै प्रसव (Preterm Birth) लगायतका जटिलताको जोखिम बढाउन सक्छ।

गर्भावस्थामा हुने रक्तअल्पताका प्रमुख प्रकार
१. आइरनको कमीबाट हुने रक्तअल्पता

यो गर्भावस्थामा रक्तअल्पताको सबैभन्दा सामान्य कारण हो।

आइरन पर्याप्त नहुँदा शरीरले पर्याप्त हिमोग्लोबिन बनाउन सक्दैन। हिमोग्लोबिनले फोक्सोबाट शरीरका विभिन्न भागमा अक्सिजन पुर्‍याउँछ।

२. फोलेटको कमीबाट हुने रक्तअल्पता

फोलेट एक प्रकारको B भिटामिन हो, जसले स्वस्थ रातो रक्तकोषसहित नयाँ कोषहरू बनाउन मद्दत गर्छ।

गर्भावस्थामा फोलेटको आवश्यकता बढ्छ। पर्याप्त फोलेट नपाउँदा स्वस्थ रातो रक्तकोष पर्याप्त बन्न सक्दैन।

फोलेटको कमीले शिशुमा न्युरल ट्युब डिफेक्ट (जस्तै Spina Bifida) तथा कम जन्म तौलको जोखिम बढाउन सक्छ।

Folic Acid फोलेटको सप्लिमेन्टको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

३. भिटामिन B12 को कमी

शरीरलाई स्वस्थ रातो रक्तकोष बनाउन भिटामिन B12 आवश्यक हुन्छ।

मासु, कुखुराको मासु, दूधजन्य पदार्थ र अण्डा नखाने महिलामा B12 को कमी हुने जोखिम बढी हुन सक्छ। B12 को कमीले पनि शिशुमा न्युरल ट्युब डिफेक्टको जोखिम बढाउन सक्छ र समय नपुग्दै प्रसवको जोखिमसँग सम्बन्धित हुन सक्छ।

प्रसवको समयमा वा प्रसवपछि धेरै रगत बगेमा पनि रक्तअल्पता हुन सक्छ।

रक्तअल्पताको जोखिम बढी हुने अवस्था

सबै गर्भवतीमा रक्तअल्पता हुन सक्ने सम्भावना हुन्छ, किनकि गर्भावस्थामा आइरन र फोलिक एसिडको आवश्यकता बढ्छ।

जोखिम अझ बढी हुन सक्छ यदि:

जुम्ल्याहा वा एकभन्दा बढी शिशु गर्भमा छन्।
दुई गर्भावस्थाबीचको अन्तर धेरै कम छ।
गर्भावस्थामा धेरै बान्ता हुन्छ।
किशोरावस्थामै गर्भवती भएको अवस्था।
आइरनयुक्त खाना पर्याप्त नखाने।
गर्भधारणअघि नै रक्तअल्पता भएको।
गर्भावस्थामा रक्तअल्पताका लक्षण
छाला, ओठ वा नङ फिक्का देखिनु
धेरै थकान वा कमजोरी महसुस हुनु
चक्कर लाग्नु
सास फेर्न गाह्रो हुनु
मुटुको धड्कन छिटो हुनु
ध्यान केन्द्रित गर्न गाह्रो हुनु

सुरुवाती अवस्थामा रक्तअल्पता हुँदा कुनै स्पष्ट लक्षण नदेखिन पनि सक्छ। यीमध्ये केही लक्षण सामान्य गर्भावस्थामा पनि देखिन सक्छन्।

त्यसैले नियमित ANC जाँच र आवश्यक रक्त परीक्षण गराउनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

रक्तअल्पताले पार्न सक्ने असर

गम्भीर वा उपचार नगरिएको आइरनको कमीबाट हुने रक्तअल्पताले:

समय नपुग्दै बच्चा जन्मिने जोखिम बढाउन सक्छ।
बच्चाको जन्म तौल कम हुन सक्छ।
प्रसवका क्रममा धेरै रगत बगेमा रक्त चढाउनुपर्ने जोखिम बढ्न सक्छ।
प्रसवपछि डिप्रेसनको जोखिम बढ्न सक्छ।
शिशुमा रक्तअल्पता हुन सक्छ।
बच्चाको विकासमा समस्या आउन सक्छ।

फोलेटको कमीको उपचार नगरिएमा:

समय नपुग्दै प्रसव
कम जन्म तौल
मस्तिष्क वा मेरुदण्डसँग सम्बन्धित जन्मजात समस्या, जस्तै न्युरल ट्युब डिफेक्ट

को जोखिम बढ्न सक्छ।

भिटामिन B12 को कमीले पनि न्युरल ट्युब डिफेक्टको जोखिम बढाउन सक्छ।

रक्तअल्पता कसरी जाँच गरिन्छ?

गर्भावस्थाको सुरुवाती ANC जाँचमा सामान्यतया रक्त परीक्षण गरिन्छ।

मुख्य परीक्षणहरू:

Hemoglobin (Hb):
रगतमा अक्सिजन बोक्ने हिमोग्लोबिनको मात्रा जाँच गर्छ।

Hematocrit (Hct):
रगतको नमुनामा रातो रक्तकोषले ओगटेको प्रतिशत मापन गर्छ।

Hb वा Hct सामान्यभन्दा कम भएमा रक्तअल्पताको शंका हुन सक्छ। आवश्यक परेमा आइरनको कमी वा अन्य कारण पत्ता लगाउन थप रक्त परीक्षण गरिन्छ।

सुरुवाती गर्भावस्थामा एनेमिया नदेखिए पनि दोस्रो वा तेस्रो त्रैमासिकमा पुनः रक्त परीक्षण गर्न स्वास्थ्यकर्मीले सल्लाह दिन सक्छन्।

रक्तअल्पताको उपचार

रक्तअल्पता भएमा स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाहअनुसार:

आइरन सप्लिमेन्ट
फोलिक एसिड
आवश्यकताअनुसार भिटामिन B12

दिन सकिन्छ।

साथै आइरन र फोलिक एसिडयुक्त खाना बढाउन सल्लाह दिइन्छ।

उपचारपछि Hb/Hct सुधार भइरहेको छ कि छैन भनेर पुनः रक्त परीक्षण गर्नुपर्ने हुन सक्छ।

गम्भीर वा जटिल रक्तअल्पताको अवस्थामा स्त्रीरोग विशेषज्ञले Hematologist (रक्तसम्बन्धी विशेषज्ञ) कहाँ पठाउन सक्छन्।

रक्तअल्पता रोक्न के खाने?

आइरनयुक्त खाना नियमित रूपमा खानुहोस्:

कम बोसो भएको रातो मासु
कुखुरा तथा माछा
गाढा हरियो सागसब्जी
आइरन मिसाइएको अनाज तथा खाद्य पदार्थ
चना, दाल तथा सोयाबिन/टोफु
बदाम तथा बीउहरू
अण्डा
भिटामिन C पनि महत्त्वपूर्ण छ

भिटामिन C ले शरीरमा आइरन अवशोषण बढाउन मद्दत गर्छ।

भिटामिन C का स्रोत:

सुन्तला तथा अन्य साइट्रस फलफूल
स्ट्रबेरी
किवी
गोलभेडा
भेडे खुर्सानी

उदाहरण: आइरनयुक्त खाना खाँदा सँगै भिटामिन C भएको फलफूल खान सकिन्छ।

फोलेटयुक्त खाना
हरियो सागसब्जी
सुन्तला तथा अन्य साइट्रस फलफूल
सुक्खा गेडागुडी
फोलिक एसिड मिसाइएको रोटी तथा अनाज

डाक्टर/स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाहअनुसार आइरन र फोलिक एसिड भएको Prenatal Vitamin नियमित लिनुहोस्।

शाकाहारी वा पूर्ण शाकाहारी (Vegan) गर्भवतीले भिटामिन B12 सप्लिमेन्ट आवश्यक छ कि छैन भनेर स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गर्नुहोस्।

गर्भावस्थामा पर्याप्त पानी पिउनु किन आवश्यक छ?
20/08/2026

गर्भावस्थामा पर्याप्त पानी पिउनु किन आवश्यक छ?

20/08/2026

गर्भावस्थामा पर्याप्त पानी पिउनु किन आवश्यक छ?

19/08/2026

Pregnancy मा Headache

Pregnancy मा Headache
19/08/2026

Pregnancy मा Headache

Address

Kathmandu, Lazimpat
Kathmandu
00977

Telephone

+97714428090

Website

, , http

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Aamakomaya "आमाको माया" posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Aamakomaya "आमाको माया":

Shortcuts

Share

Category