27/11/2018
https://www.facebook.com/100023009314844/posts/348089792634662/
Cervical Cancer (Kanser sa Kwelyo ng Matris)
Ni Dr Willie Ong
Para sa artikulong ito, kinuha ko si Dra. Meredith Garcia, isang espesyalista sa kanser para magbigay ng paliwanag.
Ang CERVICAL CANCER o kanser sa kuwelyo o bukana ng matris ng babae. Halos lahat ng mga kaso nito ay dulot ng sexually transmitted HPV (human papilloma virus) infection. Sa karamihan ng mga kaso, ang HPV infection ay nawawala nang kusa makalipas ang ilang taon. Pero sa ilang pagkakataon ay maaari itong MANATILI nang matagal sa katawan (10 taon o higit pa) at maaaring magdulot ng kanser.
Kasalukuyan ding itinuturing na risk factors ang paninigarilyo, mahinang immune system o resistensya tulad ng sa HIV infection, matagalang paggamit ng oral contraceptive pills (5 taon o higit pa), panganganak nang maraming beses (3 o higit pa), at pagkakaroon ng maraming sexual partners.
Anu-ano ang mga sintomas ng cervical cancer?
– Ang pinakamadalas na senyales ng cervical cancer ay ABNORMAL NA PAGDURUGO mula sa puwerta. Nangangahulugan ito ng pagdurugo na walang kaugnayan sa regular na mens o regla o grabeng dami ng pagdurugo tuwing nireregla. Maaaring magkaroon ng pagdurugo sa pagitan ng mga regla, habang o pagkatapos makipagtalik, o sa anumang pagkakataon pagkatapos mag-menopause.
– Maaari ring magkaroon ng DISCHARGE mula sa puwerta na kadalasang masangsang ang amoy at maaari ring may kasamang dugo. Kadalasan itong kulay brown.
– Maaari ring makaranas ng KIROT sa tuwing nakikipagtalik.
Kung mayroon ka ng mga sintomas na ito, mahalagang MAGPATINGIN KAAGAD sa isang OB-GYN upang masuri ka nang mas masinsinan at matukoy kung ikaw ay may cervical cancer nang MAAGAPAN ito.
Mahalaga rin ang regular na pagsasagawa ng PAP SMEAR upang alamin kung malusog ang iyong cervix at kung mayroon nang maagang palatandaan ng cervical cancer. Ito ay kadalasang ginagawa gamit ang cotton swab upang kumuha ng sample ng mga selyula ng cervix.
Para sa CERVICAL CANCER SCREENING, ito ay inirerekomenda sa mga babaeng edad 21 hanggang 65 taong gulang kada 3 taon. Ayon sa mga pag-aaral, napapababa ng regular na screening sa pamamagitan ng Pap smear ang bilang ng mga kaso ng pagkamatay dahil sa cervical cancer.
Mayroon na ring mga BAKUNA ngayon upang makatulong sa pag-iwas sa HPV infection at kanser. Ayon sa CDC, ito ay kasalukuyang inirerekomenda sa mga batang babae at lalaki na edad 11-12 taon pero maaaring tanggapin ng mga babae hanggang edad 26 taon at ng mga lalaki hanggang edad 21 taon.
Ang pinakamaagang edad na pwede itong tanggapin ng mga bata ay 9 taon. Hindi na ito epektibo sa pag-iwas sa HPV kapag nagsimula nang makipagtalik at nagkaroon na ng HPV infection kaya mayroong mga inirekomendang edad. Gayunpaman, hindi ito kumpletong proteksyon sa lahat ng uri ng HPV kaya mahalaga ang regular na Pap smear, at umiwas sa maraming sexual partners.
