Rene Louie Gutierrez MD MMHOA

02/05/2026

PAULIT-ULIT NA SORE THROAT? BUKOL SA LEEG?

Hindi lahat ng throat cancer ay dahil sa yosi. May isa pang dahilan — ang HPV.

ANO ANG HPV-RELATED THROAT CANCER?
Ito ay cancer sa lalamunan (tonsils, base of tongue) na dulot ng Human PapillomaVirus—isang virus na naipapasa sa intimate contact, kabilang ang oral s*x.

SINO ANG at RISK?
• May history ng ORAL SEXUAL Exposure
• MULTIPLE SEXUAL PARTNERS
• Edad 30–60
• Mas common sa lalaki
• Hindi kailangang smoker (pero mas delikado kapag naninigarilyo)

MGA SINTOMAS NA HINDI DAPAT BALEWALAIN:
• Bukol sa leeg (unang napapansin)
• Paulit-ulit na sore throat
• Hirap lumunok; parang may nakabara sa lalamunan
• Pananakit ng tenga kahit walang infection
• Paos na boses
• Sugat sa lalamunan na hindi gumagaling

PAANO ITO SINUSURI?
Check-up + ENDOSCOPY + Imaging (CT/MRI) + Biopsy na may HPV testing.

NAGAGAMOT BA ITO?
OO.

Ang HPV-related throat cancer ay mas maganda ang response sa treatment (radiation/chemo/surgery) kumpara sa traditional na cancer na dulot ng yosi.

PAANO MAIIWASAN?
• HPV vaccination (hal. Gardasil 9)
• Responsible s*xual practices
• Iwas yosi at alak
• Regular check-up kung may sintomas

MGA HOAX / MALING PANINIWALA:
“Yosi lang ang cause ng throat cancer”
Hindi. Tumataas na ang kaso ng HPV-related cancer kahit sa non-smokers.

“Pag may HPV ka, siguradong magkaka-cancer ka”
Hindi. Karamihan ng HPV infections ay nawawala kusa.

“Hindi kailangan ng bakuna kung adult na”
Pwede pa rin mag-benefit ang adults—consult your doctor.

“Nakakahiya pag-usapan ang HPV kaya ignore na lang”
Delikado. Maagang detection = mas mataas ang chance gumaling.

MGA DAPAT TANDAAN:
Ang kaalaman ay proteksyon.
Ang bakuna ay pag-iwas.
Ang maagang konsultasyon ay buhay na nasasalba.

01/05/2026

01/05/2026

ANO NGA BA ANG NOISE-INDUCED HEARING LOSS?

Ang Noise-Induced Hearing Loss (NIHL) ay permanenteng pagkabingi na dulot ng malalakas na tunog—maaaring biglaan (putok, pagsabog) o paunti-unti (matagal na exposure).

Ano ang nangyayari sa loob ng tenga?

Nasasira ang mga hair cells sa cochlea na responsable sa pandinig.
Kapag nasira ang mga ito, hindi na muling tutubo
kaya permanente ang hearing loss.

Karaniwang Sanhi

* Malakas na earphones/headphones
* Ingay sa trabaho (construction, pabrika)
* Putok ng baril / paputok
* Concerts / malakas na music
* Makina / motor

Mga Sintomas

* Hirap makarinig ng usapan
* May ugong o ringing (tinnitus)
* Hirap makarinig ng matitinis na tunog (S, F)
* Madalas magtanong ng “Ha?” o “Pakiulit nga”

Karaniwang Resulta sa Hearing Test

May tinatawag na “noise notch” sa 4000 Hz (classic sign ng NIHL)

Pag-iwas (Pinakamahalaga!)

* Sundin ang 60/60 rule
60% volume, max 60 minutes
* Gumamit ng noise-canceling headphones
* Magsuot ng earplugs/earmuffs sa maingay na lugar
* Magpahinga ang tenga (listening breaks)
* Tandaan: “Kung masyadong maingay, nakakasira na ‘yan.”

Gamutan

Walang gamot para maibalik ang sirang hair cells
Pwedeng makatulong:

* Hearing aids
* Tinnitus management
* Regular check-up sa ENT

29/04/2026

ANO NGA BA ANG TINNITUS?

Nakakarinig ka ba ng ugong, sipol, o parang kuliglig sa tenga kahit walang tunog sa paligid?
Maaaring ito ay TINNITUS.

Ano ito?
Ang tinnitus ay pakiramdam na may tunog sa tenga kahit wala naman talagang external na pinanggagalingan.

Karaniwang tunog na naririnig:
• Ugong (buzzing)
• Sipol (ringing)
• Huni (hissing)
• Parang kuliglig (cricket sound)

Ano ang posibleng sanhi?
• Exposure sa malakas na ingay
• Earwax (baradong tenga)
• Impeksyon sa tenga
• Hearing loss (paghina ng pandinig)
• Stress at pagod

Kailan dapat magpatingin?
• Biglang nagsimula
• Tuloy-tuloy o lumalala
• May kasamang hilo o hearing loss
• Nakakaapekto na sa tulog at daily life

Mga Dapat Tandaan:
Hindi sakit ang tinnitus — senyales ito na may kailangang suriin sa tenga o katawan.

Magpatingin sa ENT Specialist para sa tamang diagnosis at lunas ukol sa TINNITUS.

28/04/2026

Chronic Hypertrophic Tonsils (Tonsillar Hypertrophy) ay tumutukoy sa matagalang paglaki ng tonsils (ang dalawang laman sa likod ng lalamunan) dahil sa paulit-ulit na impeksyon o patuloy na pamamaga.

Ano ang nangyayari?

Kapag ang tonsils ay madalas ma-expose sa bacteria o virus, maaari itong:

* Mamaga nang paulit-ulit
* Lumaki (hypertrophy)
* Hindi na bumalik sa normal na laki

Sa paglipas ng panahon, nagiging chronic (pangmatagalan) ang kondisyon.

Mga Karaniwang Sintomas

* Malakas na hilik (snoring)
* Sleep apnea (pansamantalang paghinto ng paghinga habang natutulog)
* Hirap sa paghinga lalo na sa gabi
* Mouth breathing (bibig ang ginagamit sa paghinga)
* Madalas na sore throat o tonsillitis
* Hirap lumunok
* Sa bata: puyat, irritable, hirap mag-concentrate

Sino ang madalas maapektuhan?

* Mas karaniwan sa mga bata, pero maaari rin sa adults
* Mga taong may:
* Madalas na tonsillitis
* Allergies
* Exposure sa irritants (alikabok, usok)

Posibleng Komplikasyon

Kapag hindi nagamot:

* Obstructive Sleep Apnea
* Problema sa paglaki at development (sa bata)
* Chronic mouth breathing → dental at facial changes
* Recurrent infections

Paano ginagamot?

Depende sa severity:

1. Medical Management

Antibiotics (kung may infection)
Anti-inflammatory meds
Allergy control

2. Surgical (Tonsillectomy)

Kung:
* Malaki na at nakakaapekto sa paghinga
* May sleep apnea
* Paulit-ulit ang impeksyon

26/04/2026

ANO ANG TRIGEMINAL NEURALGIA?

Ang Trigeminal Neuralgia ay isang uri ng matinding sakit sa mukha na nanggagaling sa problema ng trigeminal nerve—ang ugat na responsable sa pakiramdam ng mukha.

Ano ang nararamdaman?

* Biglaan, matalim, parang kuryente o tinutusok na sakit
* Karaniwang nasa isang side ng mukha lang
* Tumatagal ng ilang segundo hanggang minuto, pero pwedeng paulit-ulit
* Pwedeng ma-trigger ng:
* Pagnguya
* Pagsasalita
* Paghuhugas ng mukha
* Kahit banayad na paghipo

Bakit ito nangyayari?

Kadalasan, naiipit o naiirita ang trigeminal nerve. Ilan sa mga dahilan:

* Pagdiin ng ugat (blood vessel compression)
* Pagtanda (degeneration ng nerve)
* Ibang kondisyon tulad ng Multiple Sclerosis (mas bihira)

Gaano kasakit?

Isa ito sa pinakamasakit na kondisyon na nararanasan ng tao—minsan tinatawag na “suicide disease” dahil sa tindi ng sakit.

Paano ito ginagamot?

Depende sa severity:

1. Gamot (first line):

* Carbamazepine
* Oxcarbazepine

2. Procedures / Surgery (kung hindi kaya ng gamot):

* Microvascular decompression (aalisin ang pressure sa nerve)
* Radiofrequency ablation
* Gamma knife radiosurgery

Kailan magpatingin?

* Kung may paulit-ulit na matinding sakit sa mukha
* Kung lumalala ang episodes
* Kung hindi na kontrolado ng pain relievers