08/08/2026
Oś jelitowo-tarczycowa to dwukierunkowa sieć fizjologiczna, w której funkcja bariery jelitowej, skład mikrobioty, wchłanianie mikroskładników odżywczych i homeostaza hormonów tarczycy (TH) są ze sobą ściśle powiązane. Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że zmiany integralności jelit i metabolizmu mikroorganizmów mogą znacząco wpływać na biodostępność TH i ogólnoustrojową regulację hormonalną, podczas gdy same TH aktywnie kształtują strukturę i funkcję jelit. W niniejszym przeglądzie podsumowujemy aktualną wiedzę na temat mechanizmów fizjologicznych leżących u podstaw wzajemnego oddziaływania jelitowo-tarczycowego. Najpierw opisujemy organizację bariery jelitowej, koncentrując się na transporterach nabłonkowych, dynamice połączeń ścisłych, interakcjach między układem odpornościowym a nabłonkiem oraz ich roli w kontrolowaniu przepuszczalności i wchłaniania składników odżywczych. Następnie omawiamy, w jaki sposób TH, poprzez sygnalizację TRα1, regulują różnicowanie nabłonka jelitowego, aktywność komórek macierzystych, utrzymanie bariery oraz wrodzone mechanizmy obronne układu odpornościowego, w tym indukcję jelitowej fosfatazy alkalicznej. Z drugiej strony, badamy, jak jelito przyczynia się do homeostazy TH poprzez modulację absorpcji hormonów, wychwytu za pośrednictwem transporterów, aktywacji i inaktywacji zależnej od dejodynazy, dekoniugacji mikrobiologicznej oraz krążenia jelitowo-wątrobowego. Dokonujemy również przeglądu jelitowego gospodarki jodem i selenem, podkreślając, jak mechanizmy nabłonkowe i mikrobiologiczne wpływają na syntezę TH i metabolizm obwodowy. Na koniec integrujemy te procesy w ramach systemowych, łącząc interakcje jelitowo-tarczycowe z metabolizmem energetycznym, stanem zapalnym i elastycznością metaboliczną. Podsumowując, niniejszy przegląd opisuje oś jelitowo-tarczycową jako kluczowy fizjologiczny interfejs koordynujący funkcje endokrynologiczne i żołądkowo-jelitowe oraz omawia nowe perspektywy dla strategii terapeutycznych ukierunkowanych na zdrowie jelit w celu optymalizacji działania TH.
Acampora L, Restolfer F, De Pierro P, Masulli M, Dentice M, Sarnelli G and Cicatiello AG (2026) The gut-thyroid axis: physiological regulation of barrier function, microbiota, endocrine signaling and the consequences on energy metabolism. Front. Physiol. 17:1753136. doi: 10.3389/fphys.2026.1753136
The gut-thyroid axis is a bidirectional physiological network in which intestinal barrier function, microbiota composition, micronutrient absorption, and Thy...
