14/05/2026
ADHD (Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Deficytem Uwagi).
Najczęstszymi problemami tego zjawiska są organizacja, planowanie, kontrola impulsów, zarządzanie czasem ale też regulacja emocji, własna skuteczność oraz funkcjonowanie w relacjach. Dzisiaj spojrzymy na to zaburzenie z perspektywy dodatkowej trudności z zaburzeniami współistniejącymi, czyli kiedy w terapii wyzwania się na siebie nakładają. Warto jasno podkreślić, że sama psychoedukacja oraz rozwijanie umiejętności codziennego funkcjonowania to fundament pracy terapeutycznej z ADHD, ale nie zawsze wyczerpuje on cały obraz trudności człowieka. Szczególnie istotną rolę odgrywa tutaj impulsywność oraz trudności w regulacji emocji. To właśnie te komponenty ADHD sprawiają, że inne zaburzenia, zwłaszcza te związane z nastrojem i relacjami mogą przybierać bardziej intensywny, dynamiczny i trudniejszy do opanowania charakter. W połączeniu z zaburzeniem osobowości typu borderline obserwujemy wyraźne nasilenie impulsywności oraz trudności w relacjach interpersonalnych, wynikające zarówno z intensywności przeżywanych emocji (typowej dla borderline), jak i ograniczonej zdolności do hamowania reakcji oraz przewidywania długofalowych konsekwencji działań (charakterystycznej dla ADHD), co sprawia, że pacjent może reagować szybko, silnie i często w sposób, którego później żałuje; podobne nakładanie się objawów widoczne jest w przypadku zespołu stresu pourazowego (PTSD), gdzie problemy z koncentracją, nadmierna czujność, uczucie bezradności, nasilony lęk, unikanie oraz trudności w regulacji emocji mogą przypominać lub wzmacniać obraz ADHD, utrudniając jednoznaczną diagnozę i wymagając szczególnej uważności terapeutycznej jak i diagnostycznej dla specjalistów jak i samego badanego.
U osób z nasiloną dysregulacją emocjonalną może również pojawiać się podejrzenie ADHD, ponieważ takie osoby unikają trudnych stanów emocjonalnych poprzez zachowania impulsywne i natychmiastowo przynoszące ulgę takie jak ryzykowne decyzje, nieprawidłowe wzorce regulacji emocje, niebezpieczne zachowania, uzależnienia czy inne formy ucieczki od napięcia. Źródłem tych zachowań nie zawsze jest deficyt uwagi, lecz trudność w regulacji emocji i tolerowaniu dyskomfortu psychicznego. Podsumowując ADHD w terapii bardzo rzadko jest jedyną trudnością. Często nie tylko współwystępuje z innymi zaburzeniami i utrudnia ich przebieg, nasilając impulsywność czy problemy w regulacji emocji, ale jednocześnie bywa mylone z innymi trudnościami psychicznymi, co dodatkowo komplikuje proces diagnozy i leczenia.
