17/06/2026
👶 Profilaktyka od pierwszych chwil życia
Myślisz o swoim dziecku już w czasie ciąży. Po urodzeniu otaczasz je troskliwą opieką. Warto pamiętać, że profilaktyka zdrowotna zaczyna się już od pierwszych chwil życia.
W pierwszych dniach po narodzinach noworodek przystosowuje się do życia poza organizmem mamy. Dlatego wszystkie dzieci przechodzą badania przesiewowe oraz otrzymują pierwsze szczepienia ochronne. Dzięki temu można szybko wykryć nieprawidłowości i rozpocząć leczenie.
🍼 Kto jest kim?
Noworodek – dziecko w pierwszych 4 tygodniach życia, urodzone o czasie.
Wcześniak – dziecko urodzone przedwcześnie, między 22. a 37. tygodniem ciąży.
---
🔍 Badania przesiewowe noworodka
Każde nowo narodzone dziecko przechodzi około 30 badań i testów. Ich celem jest wykrycie wad rozwojowych, chorób genetycznych oraz innych zaburzeń zdrowotnych.
Wczesne rozpoznanie choroby pozwala szybciej rozpocząć leczenie i zmniejszyć ryzyko powikłań.
Badania pomagają wykryć m.in.:
✅ Choroby genetyczne:
fenyloketonurię,
wrodzoną niedoczynność tarczycy,
mukowiscydozę,
rdzeniowy zanik mięśni (SMA).
✅ Wady rozwojowe:
badanie pulsoksymetryczne – wykrywa wady serca,
badanie wzroku u wcześniaków,
badanie słuchu w ramach Programu Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu u Noworodków.
---
💉 Szczepienia ratują życie
W pierwszych 24 godzinach życia dziecko otrzymuje szczepienia, jeśli lekarz nie stwierdzi przeciwwskazań medycznych.
Szczepienia przeciwko:
wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B),
gruźlicy.
Dlaczego są tak ważne?
✔️ pomagają rozwinąć odporność dziecka,
✔️ chronią przed ciężkimi chorobami zakaźnymi i ich powikłaniami,
✔️ ratują życie.
---
🩺 Bezpłatne bilanse zdrowia
Przed osiągnięciem pełnoletności dziecko wielokrotnie przechodzi bilanse zdrowia. Są to bezpłatne przeglądy zdrowia wykonywane przez pediatrę, lekarza rodzinnego lub pielęgniarkę.
W pierwszym roku życia bilanse wykonuje się najczęściej:
📅 między 1. a 4. tygodniem życia,
📅 między 2. a 6. miesiącem życia,
📅 w 9. miesiącu życia,
📅 w 12. miesiącu życia.
---
👩⚕️ Pomoc położnej
Położna podstawowej opieki zdrowotnej wspiera rodziców w pierwszych tygodniach życia dziecka.
Podczas wizyt patronażowych:
ocenia stan zdrowia mamy i dziecka,
pomaga w opiece nad noworodkiem,
wspiera karmienie piersią,
odpowiada na pytania rodziców.
Doradza m.in. w zakresie:
techniki kąpieli noworodka,
pielęgnacji skóry,
pielęgnacji pępka.
Nie wahaj się korzystać z jej wiedzy i doświadczenia.
---
🤱 Karmić piersią naprawdę warto
Karmienie piersią jest korzystne zarówno dla dziecka, jak i mamy.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia dziecka. Po tym czasie można stopniowo rozszerzać dietę, kontynuując jednocześnie karmienie piersią – najlepiej do ukończenia przez dziecko 2. roku życia lub dłużej.
Mleko mamy wspiera rozwój:
🧡 układu pokarmowego,
🧠 układu nerwowego,
🛡️ układu odpornościowego.
Dodatkowo karmienie piersią zmniejsza ryzyko zachorowania mamy na raka piersi.
---
👶 Karmienie wcześniaka lub chorego noworodka
Jeśli dziecko urodzi się przedwcześnie lub wymaga leczenia, możecie zostać czasowo rozdzieleni. To naturalne, że mogą pojawić się emocje takie jak:
lęk,
smutek,
żal,
gniew,
bezradność.
W takiej sytuacji warto skorzystać ze wsparcia położnej lub psychologa.
Pamiętaj:
❤️ Wcześniak i chory noworodek bardzo potrzebują obecności rodziców, ich głosu i dotyku.
❤️ Mleko mamy:
jest najlepiej przyswajalnym pokarmem dla wcześniaka,
wspiera odporność i dojrzewanie organizmu,
zmniejsza ryzyko powikłań.
Jeśli nie możesz czasowo karmić dziecka piersią:
✔️ odciągaj pokarm 6–10 razy dziennie,
✔️ staraj się jak najszybciej odciągnąć siarę,
✔️ poproś położną o pomoc, jeśli masz trudności,
✔️ przekazuj każdą ilość siary – jest niezwykle cenna,
✔️ nie zniechęcaj się,
✔️ odciągaj pokarm minimum 8 razy na dobę, również w nocy.
Regularne odciąganie pokarmu pobudza laktację i przygotowuje organizm do późniejszego karmienia piersią.
Przechowywanie pokarmu
🍼 Umyte butelki wyparzaj wrzątkiem lub dezynfekuj.
❄️ Pokarm przechowuj w zamkniętym pojemniku w lodówce.
---
💙 Pamiętaj
Pierwsze dni i tygodnie życia dziecka mają ogromne znaczenie dla jego zdrowia. Badania przesiewowe, szczepienia, bilanse zdrowia, wsparcie położnej oraz karmienie piersią to fundamenty dobrego startu w życie. Dbając o profilaktykę od pierwszych chwil, dajesz swojemu dziecku najlepszy możliwy początek. 👶✨
Akademia NFZ to baza wiedzy o profilaktyce dla całej rodziny. Materiały dla siebie znajdą tu dzieci, kobiety, mężczyźni oraz seniorzy.
