25/10/2018
OSTROGA PIĘTOWA
Czym jest? Dlaczego boli? I jak możemy z nią walczyć? 🤔🤔🤔
Tytułem wstępu ⬇
✅Ostroga piętowa (ang. heel spur), to potoczna nazwa zapalenia przyczepu ROZCIĘGNA PODESZWOWEGO (czyli grubego pasma tkanki łącznej rozpiętej między guzem piętowym, a palcami stopy), na skutek toczącego się stanu zapalnego i właśnie owo „zapalenie” okolicy przyczepu bliższego rozcięgna oraz tkanek je otaczających jest przyczyną uporczywych dolegliwości bólowych, a nie de facto wyrośle kostne (często widoczne w obrazie rtg)❗
Zanim jednak przejdziemy do omówienia mechanizmu powstawania ostrogi, pamiętajmy również o tym, że występowanie PRZEWLEKŁEGO bólu pięty, może być także związane z dolegliwościami lub zaburzonym funkcjonowaniem układu kostnego, jak:
➡ złamanie kości piętowej, jałowa martwica guza kości piętowej czy paluch koślawy;
➡ nerwowego (uwięźniecie lub kompresja: I gałęzi nerwu podeszwowego bocznego – tzw. n. Baxtera, nerwów podeszwowych przyśrodkowych lub też gałęzi nerwu piszczelowego zaopatrującej odwodziciel palca V);
➡ zaburzeniami w obrębie tkanek miękkich (jak np. uszkodzenie lub zapalenie rozcięgna podeszwowego), a także dotyczyć zespołu cieśni kanału stępu etc.;
A wracając do naszej ostrogi:
✅Chcąc zlikwidować PRZYCZYNĘ tworzenia się jej, a nie wyłącznie OBJAW, jakim jest ból myślę, że warto zadać sobie przynajmniej dwa podstawowe pytania:
➡ Czym w ogóle jest rozcięgno podeszwowe i dlaczego akurat tam boli najbardziej❓
➡ Dlaczego przyczep rozcięgna podeszwowego wchodzi w stan zapalny, doprowadzając tym samym do tzw. kalcyfikacji (zwapnienia)❓
Moi drodzy, biorąc pod uwagę wszystkie etapy procesu zapalnego wraz z poszczególnymi fazami gojenia się tkanek, jeśli chcielibyśmy opierając się o fizjologiczne procesy jakimi rządzi się nasze ciało przełożyć to na wyjaśnienie skąd ten uporczywy ból w pięcie, to sprawa się troszkę komplikuje, bo…to nie sama ostroga jest winowajcą ❗
A przynajmniej nie głównym 🙂
📌 FAKT
Tylko niewielki procent osób u których na zdjęciach RTG zauważono ostrogi będzie odczuwała dolegliwości bólowe, a de facto samo zdjęcie było robione z zupełnie innego powodu niż ból pięty❗
✅ Badania wskazują na to, że to nie wyrośl kostna (ostroga) wywołuje ból, a wzmożone napięcie oraz powtarzające się mikrourazy rozcięgna;
📌 FAKT
Ostroga piętowa NIE JEST dolegliwością dziedziczoną z pokolenia na pokolenie 👨👩👧👧
Do czynników, które mają wpływ na wytworzenie się ostrogi zaliczamy m.in.:
➡ nadwagę;
➡ niewyleczoną kontuzję stopy;
➡ intensywne treningi bez przygotowania i rozgrzewki;
➡ skrócenie mięśni łydki;
➡ niedopasowane obuwie;
➡ praca stojąca;
i inne;
📌 FAKT
Nasze mięśnie łydki, jak brzuchaty i płaszczkowaty muszą współpracować z mięśniami podeszwy stopy oraz samym rozcięgnem❗
Dodam, że wręcz cudownie by było, gdyby ta ich współpraca odbywała się w harmonii i wzajemnym poszanowaniu 🙂
a jeśli tak nie jest, to:
✅ analizując nasze ciało w czasie chodu, wszystkie struktury, które mają swoje przyczepy na kości piętowej (stanowiącej centrum osi obrotu w fazie obciążenia), chcąc czy nie - będą ulegały naprężeniom.
➡ PRZYKŁAD🤔
Jeśli dojdzie do zaburzenia pracy taśmy mięśniowo-powięziowej tylnej, która np. ulegnie z jakiegoś powodu skróceniu, wówczas zaburzy się praca mięśnia trójgłowego łydki + układu podeszwy stopy, a co za tym idzie
🆘pięta ustawi się w nieprawidłowej pozycji 😲
Taka sytuacja, jeśli trwa w nieskończoność (a my lekceważymy sygnały, jakie wysyła nam nasze ciało, krzycząc do nas: „heeej! Ciągnie cię w łydce! Boli cię pod kolanem! Zrób coś z tym ale już!) i „przechodzimy” pewien ból, który "pojawia się i znika", to dojdzie do przeciążeń z powodu których nasze tkanki miękkie będą wręcz zmuszone do zmiany swojego trybu pracy, żeby dostosować się do nowych ale o wiele gorszych warunków ❗🙄
✅ Rozcięgno podeszwowe zaczyna harować w pocie czoła (a niestety ubogo jest ukrwione), wykazując tym samym silne przeciążenia na guzie piętowym.
I tak oto powstaje stan zapalny.
➡ W prawidłowych warunkach rozcięgno podeszwowe zapewnia napięcie i wzmocnienie łuków stopy. Jest stabilizatorem i swoistym „tłumikiem” wstrząsów. Dzięki swojej unikatowej budowie zapewnia nam amortyzację wszelakich uderzeń.
➡ Sumujące się mikrourazy, mikrozerwania włókien rozcięgna doprowadzą do uwolnienia mediatorów stanu zapalnego oraz pobudzenia nocyceptorów odpowiedzialnych za ból.
Ostroga piętowa niestety nie należy do „typowych” urazów. Dlaczego ❓
✅ Guz piętowy posiada tzw. poduszkę tłuszczową, co też czyni z pięty dobrze chronioną twierdzę 🏰
Zanim do naszego mózgu dotrze informacja bólowa, minie parę dobrych tygodni, co jest wystarczającym czasem na wytworzenie się osteofitu (zwapnienia) na pięcie.
Nasz organizm, chcąc się jakoś dostosować do tej niewyobrażalnie niewygodnej dla niego sytuacji, włącza mechanizm kalcyfikacji, czyli proces odkładania się wapnia i co robi?
✅ Zaczyna zwiększać powierzchnię kontaktu, tworząc dodatkowy przyczep na guzie piętowym!
To trochę tak jakby myślał, że zmniejszy ciśnienie w okolicy guza piętowego, jeśli zwiększy powierzchnię, na którą nasze ciało wywiera siłę i dobudowuje i… dobudowuje wpadając tym samym w patologię (choć w rzeczywistości to efekt jego adaptowania się do nowych warunków).
No dobrze… ale co dalej 🤔❓
Kiedyś „przeszło”, a dziś to już chodzić nie można, bo tak bardzo boli!
Dlaczego ❓
➡ Proces wapnienia rzeczywiście na chwilkę zmniejszył ciśnienie ale dodatkowo doprowadził do sytuacji, w której nadbudowana wyrośl kostna zaczyna nieprzyjemnie napierać na wspomnianą wcześniej poduszkę tłuszczową w pięcie, tym samym drażniąc okoliczne tkanki miękkie.
Jak ponownie spróbuje skompensować to sobie nasze ciało ❓
➡ Ano uciekając od bólu!
To jest ten moment, w którym zaczynamy odciążać stopę, tym samym zmniejszając siłę wywieraną na rozcięgno podeszwowe.
⛔ I tu zła wiadomość – jeśli pacjent nie będzie obciążał pięty, to dojdzie do wtórnego wytworzenia się przykurczu mięśnia brzuchatego łydki i wytworzenia kolejnej ostrogi (tym razem górnej) w okolicy przyczepu ścięgna Achillesa.
Można by pokusić się o stwierdzenie, że ostroga piętowa pełni rolę mechanizmu obronnego. Jej pojawienie się zarówno „ostrzega” o zbytnim tonusie rozcięgna podeszwowego, jak również (w niedalekiej przyszłości), będzie jego prowodyrem, dokładając mu dodatkowego napięcia na jego strukturach.
Gdzie i kiedy może pojawić się uporczywy ból❓
Otóż zazwyczaj cierpieć będą:
➡ podeszwowa okolica pięty;
➡ punktowo pod piętą;
➡ cała pięta;
➡ przyśrodkowy brzeg stopy od strony podeszwowej;
Kiedy ❓
➡tuż po przebudzeniu;
➡próbie wstania z łóżka;
➡dłuższej przerwie;
➡w trakcie uprawiania jakiegoś sportu;
Co zatem z leczeniem❓
✅ Musimy zdać sobie sprawę z faktu, że leczenie OBJAWOWE nie rozwiązuje problemu ostatecznie. Szereg zabiegów fizykalnych (jak ultradźwięki, jonoforeza, fonoforeza) są pomocne w fazie nasilenia stanu zapalnego ale dopóki nie zrozumiemy mechanizmu przeciążenia tkanki, tym samym eliminując jego przyczyny, dopóty problem ostrogi piętowej będzie do nas wracał niczym bumerang.
➡ Jakie możliwości daje nam fizjoterapia❓
Sposobów leczenia, jakie oferuje nam fizjoterapia trochę jest, więc wcale nie musi być tak, że jak ostroga, to będziemy skazani na ból do końca życia!
✅ Przede wszystkim należy WYELIMINOWAĆ przyczynę ale żeby to zrobić, to najpierw należałoby ją znaleźć!
Czy to dysbalans mięśniowy, czy zbyt duże napięcia powięziowe w obrębie łydki, zbytnie napięcie i skrócenie rozcięgna podeszwowego, za mało lub jak to zazwyczaj bywa – kompletny brak ćwiczeń rozciągających mięśnie i cały aparat ścięgnisto-więzadłowy… a przecież bez tego nasze ciało nie będzie wydolne i odporne na przeciążenia! 🏋🏊🏃💪
✅ Sposoby „walki” z ostrogą:
➡ Fala uderzeniowa (objawowo!);
➡ Stretching! Zwłaszcza mięśnia trójgłowego łydki, mięśni grupy tylnej uda oraz nasze miejsce bólu – rozcięgno podeszwowe;
➡ Rozluźnianie mięśniowo-powięziowe, czyli forma terapii, która polega m.in. na uwolnieniu i wydłużeniu tkanek adaptacyjnie skróconych, bądź które utraciły swoją zdolność do efektywnego wydłużania;
➡ Masaż Tkanek Głębokich;
➡ Masaż poprzeczny rozcięgna podeszwowego;
➡ Kinesiologytaping (jako dodatek do terapii), co pozwala na utrwalenie wcześniejszego leczenia;
Jeśli borykacie się z uciążliwym bólem pięty, który wręcz uniemożliwia wam normalne funkcjonowanie w ciągu dnia, to naprawdę nie ma na co czekać! Uciekający czas nie jest tu sprzymierzeńcem ❗⏳
Zapraszamy na konsultacje z naszymi Fizjoterapeutami 💪💪💪
I pamiętajcie proszę, że jeśli chodzi o zdrowie, to nie ma dróg na skróty ‼
Dbajcie o siebie i swoich bliskich 🙂