13/07/2026
Jak wygląda ślad po ugryzieniu kleszcza?
Jak wyciągnąć pajęczaka?
Kleszcze znajdziemy głównie w lasach oraz na łąkach, jednak możemy je spotkać de facto wszędzie. Również na gruntach ornych, w sadach, na pastwiskach, a także na terenach zadrzewionych lub zakrzewionych. Możemy się na nie natknąć też w parkach, gęstych zaroślach oraz na zielonych obrzeżach osiedli mieszkaniowych. To 88,7% powierzchni Polski.
Kleszcze przyciąga:
🦗biały kolor,
🦗ciepło,
🦗zapach kwasu masłowego (obecnego m.in. w pocie)
Kleszcz to robaczek o wielkości ziarnka sezamu (ok 1 - 5 mm). Nie ma skrzydeł. Kiedy napije się krwi swojej ofiary, jego odwłok może urosnąć nawet 10-krotnie. Jest wówczas bardziej kulisty.
Kiedy zauważymy w swoim ciele kleszcza, ważne jest, by jak najszybciej go wyciągnąć. By to zrobić, potrzebna nam będzie pęseta. Alternatywnie można użyć również małych pompek ssących lub plastikowych kleszczołapek dostępnych w aptece.
Delikatnie chwyć kleszcze pęsetą przy samej skórze i pociągnij do góry.
TEGO NIE RÓB:
🦗Nie smaruj kleszcza kremem, olejkiem ani żadnym innym tłuszczem czy benzyną. Kleszcz oddycha tchawkami na odwłoku. Smarując go, zatykasz je. To spowoduje, że kleszcz zwymiotuje do Twojego ciała. Tym samym wzrośnie ryzyko zakażenia chorobami odkleszczowymi.
🦗Nie wykręcaj ani nie wyciskaj kleszcza. Może to skutkować oderwaniem odwłoka od główki, która będzie trudna do wyjęcia.
🦗 Nie ciągnij za odwłok - w ten sposób również część kleszcza może pozostać w skórze.
Ugryzienie przez kleszcza nie jest tożsame z zakażaniem się boreliozą. Aby doszło do choroby, kleszcz, który utkwił w Twojej skórze, musi być zakażony bakterią B. burgdorferii, B. afzeli lub B. garini.
Chcąc mieć pewność, że nie zaraziłeś(-aś) się boreliozą, możesz:
👉 Schować wyciągniętego kleszcza do sterylnego, szczelnego opakowania i przekazać go do badania pod kątem obecności DNA bakterii boreliozy. Skuteczność analizy kleszcza jest dyskusyjna, gdyż wbicie się w skórę zarażonego kleszcza nie oznacza, że bakteria został przekazany również człowiekowi. Pamiętaj, że małe osobniki mogą nie być odpowiednie do przebadania.
👉 Obserwować swoje ciało i sprawdzać, czy w miejscu ukąszenia nie pojawia się rumień (jest on widoczny w 80% przypadków zakażenia).
👉 Zgłosić się na badanie przeciwciał metodą ELISA w celu identyfikacji przeciwciał bakterii - takie badanie na boreliozę można to zrobić jednak dopiero po kilku tygodniach od ugryzienia.
Borelioza to nie jedyne zagrożenie, które wiąże się z ugryzieniem kleszcza. Te pajęczaki są również odpowiedzialne za:
👉Odkleszczowe zapalenie mózgu - chorobę wirusową, która może prowadzić do zmian w centralnym układzie nerwowym. Objawy odkleszczowego zapalenia opon mózgowych to: gorączka, silne bóle głowy, sztywność karku, napady padaczkowe, porażenia nerwów, zaburzenia równowagi.
👉 Ludzką anaplazmozę granulocytarną (HGA) - chorobę dającą niespecyficzne objawy takie jak: gorączka, ból głowy, mięśni, ból brzucha, biegunka, kaszel. W większości przypadków ma jednak przebieg bezobjawowy.
👉 Babeszjozę - chorobę o łagodnym przebiegu dającą objawy grypopodobne. W ciężkim przebiegu choroba może skutkować wystąpieniem anemii hemolitycznej, żółtaczki, niewydolności nerek, a nawet ostrej niewydolności oddechowej.
