06/07/2026
Psychoterapia nie polega wyłącznie na zmianie zachowania; dotyczy także akceptacji tego, czego zmienić nie sposób. Pogodzenie się z nieodwracalną stratą wymaga przejścia przez proces żałoby, czasem długotrwały. Żałoba wydaje się naturalnym mechanizmem, który pomaga nam zaadaptować się do najboleśniejszych ran zadanych przez życie. Utrata może dotyczyć osoby, przedmiotu, ukochanego zwierzęcia, a także miejsca lub sposobu życia – np. ojczyzny wraz z jej kulturą i językiem. Może też dotyczyć bezpowrotnego odejścia młodości, dawnego stanu zdrowia, utraty pracy, wcześniejszych oczekiwań czy złudzeń. Żałoba może obejmować również stratę związaną z decyzjami, które w przeważającej mierze przyniosły korzyści – jak rozwód czy zmiana tożsamości płciowej.
W literaturze inspirowanej ruchem psychologii pozytywnej oraz we współczesnych trendach społecznych obserwuje się wzmożone zainteresowanie wartością akceptacji, wdzięczności i przebaczenia – postaw od dawna akcentowanych przez tradycje religijne, lecz często zaniedbywanych w kulturach świeckich. Być może jednym z czynników wzrostu zainteresowania buddyzmem i praktyką uważności (mindfulness) jest powszechna potrzeba skupienia się na tym, co jest, a nie na nieustannej pogoni za tym, co mogłoby być – pogoni promowanej przez ideologie konsumpcjonizmu Zachodu. Mądrość ta jest kluczowa w psychoterapii, której podstawowe wartości często pozostają w sprzeczności z założeniami dominującej kultury komercyjnej. Również w literaturze psychoanalitycznej rośnie zainteresowanie kategorią mądrości oraz takimi zagadnieniami jak przebaczenie. "
Nancy McWilliams, Superwizja Psychoanalityczna, wyd WUJ
strona 99/100
fot Guilherme Stecanella
