30/07/2026
Skoro wakacje i rezerwacje hotelowe to taki „suchar” odnośnie rotacyzmu czyli nieprawidłowej wymowy głoski „Rrrr”. „Proszę nie mów do mnie brzydko!” 🙏Najczęstszą wadą wymowy z jaką dorośli zgłaszają się do gabinetu logopedycznego jest „R”otacyzm (zaraz później sygmatyzm/seplenienie i niepłynność mowy/jąkanie).
Dziś o tym, że ze znienawidzonym przez niektórych reraniem czyli nieprawidłową wymową głoski „R” można sobie poradzić również w dorosłym życiu podczas terapii logopedycznej. Mam prywatne nagrania dzieci, którym udało się wywołać i utrwalić w życiu codziennym głoskę „R”. U najmłodszych schemat nieprawidłowej wymowy nie był przez lata powielany długoterminowo dlatego często szybciej pojawia się normatywne brzmienie. Jednak również moi nastoletni i dorośli pacjenci są doskonałym przykładem tego, że w każdym wieku można zmienić jakość swojej wymowy (wkrótce nagrania efektów). Tymczasem warto zastanowić się co w ogóle taj generalnie powoduje wadliwą wymowę... Musimy zacząć już od samego początku; od przebiegu porodu, sposobu karmienia dziecka, rozszerzania diety, bo często niepodawanie pokarmów twardych przyczynia się także do zaburzenia funkcji prymarnych u dzieci. Przełykanie, pozycja spoczynkowa języka, oddychanie to wszystko są czynniki wpływające na artykulację już od najmłodszych lat… Jeśli dziecko na początku swojej drogi nie uzyska zadowalającej pomocy logopedycznej w późniejszym życiu będzie się zmagało z kompleksami, wyśmiewaniem przez rówieśników, substytucjami słów np.z „R” , jeśli wada dotyczy akurat tej głoski, rezygnacją z kontaktów towarzyskich czy zawodowych. Piszę oczywiście o tej grupie ludzi, którym wada wymowy utrudnia funkcjonowanie w społeczeństwie, bo są tacy, którym to nie przeszkadza a wręcz przeciwnie uważają to za swoją cechę charakterystyczną… O ile jestem w stanie to zrozumieć, bo to osobista sprawa każdego człowieka o tyle nie mogę zgodzić na funkcjonowanie tego schematu w mediach publicznych w kontekście osób zawodowo posługujących się głosem!. Obecnie tak wielu dziennikarzy w radio, telewizji zwłaszcza z „R”otacyzmem podaje nam każdego dnia wiadomości ustalając tym samym normę, że wada wymowy w niczym nie przeszkadza i jest ok. Naprawdę? Dawniej nienaganna dykcja, w tym idealne wymawianie głoski "r", była warunkiem koniecznym do pracy w telewizji czy radio. Rotacyzm był eliminowany na etapie castingów i szkoleń emisyjnych. Nowe media: w erze podcastów, YouTube'a czy TikToka postawiły wszystko na głowie: w mediach tym bardziej społecznościowych, promowana jest większa tolerancja i inkluzywność. W komentarzach często pojawiają się głosy krytyki dotyczące braku profesjonalizmu, jak i wsparcia dla osób przełamujących tabu. Tylko, że akurat „R”otacyzm może wynikać np.ze zbyt krótkiego wędzidełka, złego napięcia mięśniowego języka lub wad zgryzu. Nad tym wszystkim można pracować i uzyskać zadowalający efekt w mowie spontanicznej. W dojrzałym wieku wymaga to systematycznej terapii logopedycznej, ale zwykle wada wymowy jest możliwa do wyeliminowania! Dlaczego mamy zaniżać standardy i godzić się na niechlujstwo wymowy podawane również dzieciom, które uczą się także przez naśladownictwo… Gdzie leży granica pomiędzy lenistwem i ignorancją a tolerancją dla nieprawidłowych wzorców promowanych publicznie? Ciekawa jestem Waszych opinii … Oczywiście moja powodowana jest wrażliwością językową i logopedycznym słuchem, który szanuje dykcje i piękno brzmienia języka polskiego z poszanowaniem różnorodności osobowości w życiu prywatnym. W zawodowym, gdzie wymowa jest środkiem komunikacji warto jednak świecić przykładem w przeciwnym razie dochodzić może do totalnych nieporozumień i wypaczeń. https://www.instagram.com/reel/DW1YQKJEfUJ/?igsh=MWk2ZDA1MHk3Y3NocQ==
