14/06/2026
14 czerwca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady, ustanowiony przez Sejm RP w rocznicę pierwszego masowego transportu Polaków do KL Auschwitz.
To właśnie 14 czerwca 1940 roku Niemcy przywieźli do Auschwitz 728 polskich więźniów. Polacy stali się pierwszą i najliczniejszą grupą więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Auschwitz.
Musimy jednak pamiętać, że szczególnie na tych terenach masowe aresztowania i deportacje Polaków do obozów rozpoczęły się już 1 września 1939 roku, a nawet wcześniej – 30 i 31 sierpnia, zwłaszcza w nocy z 31 sierpnia na 1 września.
Najbardziej znane są aresztowania ponad 620 osób w Gdańsku, jednak podobny los spotkał także Polaków w Elblągu, Fromborku, Tolkmicku, Braniewie i Ornecie.
Dziesiątki tysięcy Polaków zostało zamordowanych w Piaśnicy i innych miejscach kaźni. Wielu aresztowanych wywieziono do więzienia „Neubau” w Królewcu, gdzie stawali przed pokazowymi procesami Najwyższego Trybunału Prus Wschodnich.
Inni Polacy aresztowani we wrześniu na Warmii i Pomorzu trafili do obozu koncentracyjnego KL Sachsenhausen oraz do utworzonego 2 września 1939 roku KL Stutthof, który funkcjonował najdłużej spośród niemieckich obozów koncentracyjnych – aż do 9 maja 1945 roku. Według dostępnych danych Niemcy zamordowali tam około 65 tysięcy Polaków.
My, mieszkańcy tych ziem, jesteśmy winni ofiarom szczególną pamięć, wdzięczność i modlitwę. Niech ich los pozostanie trwałym świadectwem historii i przestrogą dla przyszłych pokoleń.