Pani od Narkotyków - Maria Banaszak

Pani od Narkotyków - Maria Banaszak Doktor nauk społ., specjalistka psychoterapii uzależnień, popularyzatorka nauki i autorka. Pełnomocniczka Zarządu Głównego Monar ds.

badań i rozwoju, terapeutka Ośrodka Monar w Głoskowie oraz doradca naukowy PredictWatch (aplikacja Nałogometr)

Czy wiecie, że dostępność narkotyków, z jaką mamy dziś do czynienia, ma swój początek w latach 90.? 🕰️Wcześniej polska s...
26/08/2026

Czy wiecie, że dostępność narkotyków, z jaką mamy dziś do czynienia, ma swój początek w latach 90.? 🕰️

Wcześniej polska scena narkotykowa związana była niemal wyłącznie z używaniem leków lub tzw. kompotu, czyli polskiej heroiny, wytwarzanej "domowym sposobem" z maków wysokoopiatowych (których uprawa nie była jeszcze wtedy w Polsce zakazana). Produkowano ją na własny użytek, a czarny rynek narkotykowy praktycznie wtedy nie istniał.

Otwarcie granic po 1989 roku otworzyło Polskę nie tylko na wolny rynek, ale też na narkotyki z całego świata.
Zaczęły do nas docierać kolejne elementy kultury "wolnego świata". Niestety nie tylko te związane z muzyką, sztuką czy filozofią, ale również stylami odużania się. Na rynku pojawiły się m.in. L*D lub haszysz (naszą rodzimą marihuanę znaliśmy już wcześniej, ale haszysz był nowością).

Pojawiła się również polska mafia, a z nią zorganizowany handel narkotykami.

1991 rok był również przełomowy pod innym względem - Polska zaczęła produkować - i na wiele lat stała się światowym (!) niechlubnym liderem w produkcji amfetaminy.

W odróżnieniu od heroiny, amfetamina pozornie nie powodowała natychmiastowego wypadnięcia z pełnionych ról społecznych. Była tania i łatwo dostępna.

To, co w tej historii uderza, to mechanizm, który się wtedy uruchomił. Użytkownicy nowych substancji zaczęli uważać się za swoistą „elitę" i przeganiali z podwórek heroinistów, dopuszczając się wobec nich agresji. Koło uzależnienia, wykluczenia i przemocy zatoczyło się od nowa – tylko z nowymi aktorami w głównych rolach 🔄

Dziś, w przeciwieństwie do tamtych czasów, dostęp do praktycznie każdej substancji jest nieograniczony. Nie trzeba znać nikogo, nie trzeba szukać – wystarczy jeden telefon czy kliknięcie.

Do tego - w związku z wysoką neurotoksycznością, zazwyczaj nieznanym składem i nieprzewidywalnym działaniem - nowe, sybtetyczne substancje psychoaktywne, są coraz bardziej niebezpieczne 🧠☠️

O tym, jak rynek narkotykowy zmieniał się w Polsce na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat, opowiedziałam szerzej w książce „Hajland. Jak ćpają nasze dzieci", której, jak wiecie, jestem współautorką 📖 Link do zakupu książki znajdziecie poniżej 🔗

https://www.ceneo.pl/130103547

18 sierpnia miałam przyjemność poprowadzić trzy warsztaty w ramach dni poprzedzających Międzynarodową Konferencję Naukow...
24/08/2026

18 sierpnia miałam przyjemność poprowadzić trzy warsztaty w ramach dni poprzedzających Międzynarodową Konferencję Naukową „Uzależnienia behawioralne" w Wyższej Szkole Biznesu – National Louis University w Nowym Sączu 🎤

Drugi dzień z czterech dni warsztatowych był w całości poświęcony uzależnieniom behawioralnym. Poprowadzone przeze mnie warsztaty miały tytuł: „Między przyjemnością a przymusem. Zrozumieć naturę uzależnień behawioralnych" 🧠

Rozmawialiśmy m.in. o tym:
🤔 gdzie kończy się zwykła przyjemność, a zaczyna mechanizm przymusu?
🤔 dlaczego ta granica jest znacznie cieńsza, niż nam się wydaje?
🤔 w jaki sposób i dlaczego niektóre rytuały mogą stać się sposobem radzenia sobie z problemami i zaspakajania wybranych potrzeb?
🤔 czym różni się uzależnienie od kompulsji?
🤔 doświadczyliśmy w praktyce potęgi działania mechanizmu zmiennej nagrody?
🤔 wyjaśniliśmy sobie rolę działania ukladu nagrody;
🤔 poćwiczyliśmy podstawy pracy osobami cierpiącymi na uzaleznienia behawioralne.

Sama konferencja, która odbyła się w dniach 21–23 sierpnia, była fantastycznym, interdyscyplinarnym, silnie międzynarodowym wydarzeniem naukowym – przestrzenią do prezentacji badań, wymiany doświadczeń oraz dyskusji między środowiskiem naukowym a praktycznym: psychologami, terapeutami, badaczami, studentami i doktorantami z całego świata 📚

Serdecznie dziękuję organizatorom, w szczególności wspaniałej dr Monika Górowska za zaproszenie, przemiłe ugoszczenie oraz świetne przygotowanie tych dni – każdy szczegół był dopięty na ostatni guzik 🙏

A Wam, uczestnikom moich warsztatów – za obecność, uwagę, zaangażowanie i pytania, które padały. I za to, że nie chcieliście wychodzić z moich warsztatów 😃💜

Głos w głowie, który po jednym potknięciu mówi „i tak się nie uda, więc po co próbować” – znasz go? 🎭To nie jest głos pr...
21/08/2026

Głos w głowie, który po jednym potknięciu mówi „i tak się nie uda, więc po co próbować” – znasz go? 🎭

To nie jest głos prawdy. To wewnętrzny krytyk – mechanizm poznawczy, który po najmniejszym odstępstwie od planu potrafi przekonać nas, że cały wysiłek poszedł na marne. I właśnie to przekonanie, a nie samo potknięcie, najczęściej prowadzi prosto do nawrotu.

W załączonej karuzeli znajdziesz konkretne przykłady zdań tego krytyka – i sprawdzone sposoby, jak z nim rozmawiać, jak mu „odpyskować”, zamiast dawać mu ostatnie słowo 🧠

Głód nałodowy nie musi oznaczać wpadki; a wpadka nie musi oznaczać pełnoobjawowego nawrotu‼️

To, że w głowie pojawiają się nawrotowe myśli, które każą nam wątpić w siebie oraz w sens zmiany i wysiłku, jest normalne.
Kryzysy i momenty zwiątpienia wpisane są w realizację każdego dużego, trudnego i długofalowego celu. A zdrowienie z uzależnienia właśnie takim celem jest ❤️ Ale to, że głos wewnętrznego krytyka się pojawiaja, nie znaczy, że musisz go słuchać i za nim podążać 🚫

Znasz ten głos w swojej głowie? Zapisz ten post – przyda się w trudniejszy dzień 💜

Dziś mija dokładnie 24 lata od tragicznej śmierci Marka Kotańskiego – założyciela MONAR i człowieka, który na zawsze zmi...
19/08/2026

Dziś mija dokładnie 24 lata od tragicznej śmierci Marka Kotańskiego – założyciela MONAR i człowieka, który na zawsze zmienił sposób, w jaki w Polsce mówi się o pomocy osobom uzależnionym 🕊️

Poświęcił życie walcząc o ludzi, których świat spisał już na straty i budując system pomocy nie tylko osobom uzależnionym, ale również chorym, samotnym i znajdującym się w kryzysie bezdomności.

Zginął w wypadku, do którego doszło, gdy Marek zjechał z drogi, aby ominąć i uratować pijanego rowerzystę. Tragiczna ironia losu 💔

Marek Kotański widział człowieka tam, gdzie inni widzieli „przypadek beznadziejny". Miał w sobie energię, upór i odwagę, żeby robić rzeczy, na które nikt inny się nie odważył 🫶

Dziś mam ogromny zaszczyt kierować Ośrodkiem MONAR w Głoskowie 🏡 – pierwszą taką placówką w Polsce, którą Marek założył razem z moją mamą, Elżbietą Zielińską, i grupą bliskich przyjaciół. To miejsce dało początek całemu Stowarzyszeniu MONAR i na zawsze zrewolucjonizowało polski system pomocy osobom uzależnionym i zagrożonym wykluczeniem społecznym 🤝

Na zdjęciu z mojego prywatnego archiwum jestem jeszcze małą dziewczynką – właściwie dorastałam obserwując jego pracę i jego wiarę w ludzi. 24 lata później ta wiara wciąż napędza nas wszystkich, którzy kontynuujemy jego dzieło 💜

Głód nałogowy rzadko przychodzi sam – najczęściej towarzyszy mu konkretna myśl, która brzmi jak absolutna prawda: „muszę...
17/08/2026

Głód nałogowy rzadko przychodzi sam – najczęściej towarzyszy mu konkretna myśl, która brzmi jak absolutna prawda: „muszę to teraz zrobić”, „bez tego nie dam rady”, „i tak nie wytrzymam” 🧠

Problem w tym, że te myśli są automatyczne, nie zawsze prawdziwe – a jednak potrafią całkowicie sterować naszym zachowaniem.

Oto kolejna propozycja z naszej serii metod radzenia sobie z głodem nałogowym: Rzucanie wyzwania myślom 🥊

Dlaczego to działa?

Mózg w trakcie głodu nałogowego produkuje myśli w trybie „wszystko albo nic” – przesadzone, katastroficzne, niepoparte faktami. Kiedy zaczynasz je świadomie kwestionować, odbierasz im automatyczną władzę nad Twoim zachowaniem.

Jak zastosować tę metodę? 🔍

1️⃣ Zauważ myśl – gdy poczujesz głód, zatrzymaj się i nazwij dokładnie to, co mówi Ci głowa: „Muszę to teraz zrobić”, „Bez tego nie wytrzymam”. Sama świadomość, że to myśl, a nie fakt, jest pierwszym krokiem.

2️⃣ Zapytaj: czy to na pewno prawda? – Jakie mam na to dowody? Ile razy w przeszłości ta myśl mnie okłamała, a ja i tak przetrwałem/am bez działania pod jej wpływem?

3️⃣ Poszukaj innej perspektywy – co powiedziałbym/abym bliskiej osobie, która miałaby dokładnie taką myśl? Zwykle jesteśmy dla innych dużo bardziej wyrozumiali niż dla siebie.

4️⃣ Zastąp myśl bardziej wyważoną wersją – np. zamiast „muszę to teraz zrobić” spróbuj: „czuję silną potrzebę, ale to tylko impuls, który zaraz osłabnie”.

To nie jest walka na argumenty, którą trzeba wygrać za każdym razem. To trening – im częściej kwestionujesz te automatyczne myśli, tym słabszą mają nad Tobą władzę 💜

A Ty? Jaka myśl najczęściej pojawia się u Ciebie w trakcie głodu nałogowego? Podziel się w komentarzu – może komuś pomoże zobaczyć, że nie jest sam/a z tą myślą 👇

14/08/2026

Społeczność terapeutyczna to jeden z najstarszych i wciąż jeden z najskuteczniejszych modeli leczenia uzależnień – metoda, na której od dekad opiera się leczenie nie tylko w ośrodkach MONAR, ale też znakomitej większości wszystkich placówek stacjonarnych w Polsce 🏡

Pacjenci mieszkają i pracują razem, a codzienne funkcjonowanie w grupie – obowiązki, zasady, relacje, moderowana dynamika grupy, udzielane informacje zwrotne i funkcje terapeutuczne, które wykonauja – są same w sobie narzędziem terapeutycznym.
Kluczowy element tego systemu?
Pacjenci muszą brać prawdziwą odpowiedzialność za swoją zmianę i zdrowienie 🧠

Personal terapeutyczny prowadzi psychoterapię grupową i indywidualną, odpowiada za psychoedukację oraz moderowanie informacji zwrotnych i procesów dziejących się wewnątrz grupy, ale bez realnego zaangażowania, wysiłku i odpowiedzialności po stronie osób zdrowiejących, nie ma mowy o faktycznej zmianie.

System społeczności jest tak skonstruowany, żeby nowe, konstruktywne zachowania po prostu się „opłacały". Awans w strukturze wiąże się z większymi przywilejami, ale też z większą odpowiedzialnością – a powrót do starych, "narkomańskich" manipulacji i sposobów załatwiania spraw, łatwo tę pozycję zabiera.

Wiem z doświadczenia: gdy nikt nie ma realnej samodzielności, nikt też nie czuje się za nic odpowiedzialny. Tak samo, jeśli decyduje wyłącznie personel – skutek jest identyczny.

Wielu naszych pacjentów przez lata uczyło się, że odpowiedzialności się unika albo przerzuca na innych. Zmiana tego nawyku wymaga czasu – i niestety, trzeba się jej nauczyć na własnej skórze, doświadczając konsekwencji swoich wyborów, a nie tylko o nich słuchając 💜

Załączony fragment pochodzi z książki „Hajland. Jak ćpają nasze dzieci", której jestem współautorką 📖 Link do jej zakupu znajdziecie poniżej 🔗

https://www.ceneo.pl/130103547

Dziś obchodzimy Dzień Pracoholika – dobry moment, żeby zapytać siebie: czy przypadkiem praca nie stała się dla mnie spos...
12/08/2026

Dziś obchodzimy Dzień Pracoholika – dobry moment, żeby zapytać siebie: czy przypadkiem praca nie stała się dla mnie sposobem na ucieczkę od trudnych emocji? 💼

Pracoholizm to nadal jedno z najbardziej niedocenianych uzależnień behawioralnych – społecznie akceptowane, a często wręcz nagradzane. Nikt nie patrzy krzywo na kogoś, kto zostaje w pracy do późna albo odpowiada na maile o północy. A dane są niepokojące 📊

Ponad 1 na 10 pracujących Polaków wykazuje objawy pracoholizmu – to ok. 2,5 miliona osób. To nie margines, to realny problem zdrowia psychicznego.

Polacy pracują średnio 38 godzin tygodniowo – to 3 godziny więcej niż średnia unijna, a w porównaniu z Holandią czy Danią różnica sięga nawet 8 godzin tygodniowo.

Tylko 4 na 10 z nas potrafi całkowicie odciąć się od pracy na urlopie – reszta sprawdza maile i telefony nawet wtedy, gdy powinna odpoczywać.

Granica między ambicją a uzależnieniem od pracy bywa naprawdę cienka. Tak jak przy innych nałogach, praca może stać się sposobem na regulowanie emocji, unikanie pustki czy ucieczkę od tego, co dzieje się w domu 🧠

Zauważasz u siebie któryś z tych sygnałów? Zapisz ten post – może przyda Ci się, żeby czasem po prostu zamknąć laptopa 💜

11/08/2026

Rynek narkotyków i nowych substancji psychoaktywnych zmienia się szybciej niż kiedykolwiek – a to oznacza, że lekarze, ratownicy medyczni, psychiatrzy i terapeuci coraz częściej muszą błyskawicznie rozpoznać objawy zatrucia, postawić trafną diagnozę i podjąć właściwe decyzje terapeutyczne 🧠

Dlatego dziś polecam Wam publikację „Narkotyki, dopalacze i człowiek – toksyczne związki. Problemy wywołane zażywaniem substancji psychoaktywnych" wydawnictwa PZWL – kompleksowe opracowanie łączące najnowszą wiedzę naukową z doświadczeniem klinicznym ekspertów toksykologii, powstałe pod redakcją naukową Marka Wiśniewskiego, Wojciecha Waldmana i Marka Wiergowskiego 📚

Znajdziecie w niej m.in.:

👉 mechanizmy działania substancji psychoaktywnych i ich wpływ na organizm,
👉 zasady postępowania w ostrych zatruciach,
👉 prawne, społeczne i epidemiologiczne aspekty problemu,
👉 praktyczne wskazówki: kiedy podejrzewać używanie substancji, jak rozmawiać z pacjentem, jakie badania zlecić.

Całość będzie uzupełniać drugi tom, w którym znajdzie się szczegółowe omówienie poszczególnych grup narkotyków i nowych substancji psychoaktywnych – ich toksyczności, objawów zatrucia i metod leczenia.

To lektura obowiązkowa dla lekarzy, ratowników medycznych, psychiatrów, psychologów i terapeutów uzależnień – każdego, kto chce lepiej rozumieć konsekwencje używania substancji psychoaktywnych i skuteczniej pomagać pacjentom 💜

A przy okazji znowu mam dla Was małą niespodziankę – kod rabatowy na 20% zniżki na całą ofertę sklepu internetowego wydawnictwa PZWL! 🎉 🔑 KOD: pani_od_narkotykow (20% rabatu od cen detalicznych/okładkowych, rabaty nie sumują się). Zapraszam do lektury 📖

Post ma charakter reklamowy. Powstał przy współpracy z PZWL Wydawnictwo Lekarskie

Czy praca terapeuty uzależnień może być jednocześnie formą terapii dla samego terapeuty? 🤔W mojej pracy doktorkiej prowa...
06/08/2026

Czy praca terapeuty uzależnień może być jednocześnie formą terapii dla samego terapeuty? 🤔

W mojej pracy doktorkiej prowadziłam badania nad uwarunkowaniami sukcesu terapeutucznego w leczeniu uzależnień i śledziłam różne ścieżki wychodzenia z nałogu 🏆

Częscią pracy były pogłebione wywiady z osobami, które leczyły się w konkretnych odstępach okresach - w okresie "nowożytnym" od pojawienia się nowych substancji psychoaktywnych, w latach 90' i 2000', oraz w czasach początków polskiej narkomanii opiatowej, czyli nawet ponad 40 lat temu.

Część moich respondentów stanowiły osób, które same przeszły leczenie i dziś pracują jako terapeuci uzależnień – wielu z nich deklarowało, że to właśnie ta praca stanowi dla nich ważny element zabezpieczenia przed nawrotem 🔄

To piękny mechanizm – pomaganie innym staje się jednocześnie sposobem na pilnowanie siebie.

Jednak, jak w każdym przypadku, istnieją też oczywiście pewne zagrożenia.

W moim przekonaniu, osoby z doświadczeniem własnego uzależnienia mogą być świetnymi terapeutami, dodatkowo pokazując swoim przykładem, że sukces jest możliwy 🫶

➡️ Powinny zostać jednak spełnione podstawowe wymagania:
ukończone specjalizacyjne szkolenie w dziedzinie spychoterapii uzależnień (w rekomendowanej placówce szkolącej) i zdany egzamin certyfikacyjny;
przyjęte minimum 2 lata abstynencji przed rozpoczęciem certyfikacji oraz pracy w charakterze terapeuty;
i - jak w przypadku każdego terapeuty - odbyta terapia własna, a następnie regularna superwizja.

A Wy znacie kogoś, dla kogo pomaganie innym stało się też sposobem na zadbanie o siebie? Podzielcie się w komentarzu 💬

Cytat pochodzi z mojej pracy doktorskiej pt. „Przezwyciężyć uzależnienie od substancji psychoaktywnych. Życie po terapii – sukcesy, nawroty, uwarunkowania", którą obroniłam z wyróżnieniem na Uniwersytecie Warszawskim. Link do dysertacji znajdziecie poniżej 🔗

https://repozytorium.uw.edu.pl/server/api/core/bitstreams/1681e406-219e-4cd0-8794-27504482c7c6/content

03/08/2026

Czy da się „zakochać” w sztucznej inteligencji? Brzmi jak scenariusz filmu, ale zdarza się, że staje się on rzeczywistością 🤖

Kiedyś, żeby zdobyć jakąś informację, trzeba było iść do biblioteki, wypełnić druczek i czekać. Ta gratyfikacja była odroczona w czasie. Dziś mamy odpowiedź w ułamku sekundy – a wszędzie tam, gdzie nie musimy czekać, gdzie nie zdążymy się nasycić, zanim pojawi się kolejny bodziec, mogą rozwinąć się mechanizmy nałogowe ⚡

Ciągły, nieprzerwany dostęp do informacji to też sposób na podtrzymywanie kontroli. A kontrola sama w sobie potrafi uzależniać – widzimy to choćby w zaburzeniach odżywiania, gdzie ktoś kontroluje swoje ciało czy głód, albo w kompulsywnej pracy 🔄

Z AI jest jeszcze inaczej. To „partner”, który zawsze rozumie, uczy się naszych oczekiwań i za nimi podąża, odzwierciedla dokładnie to, co chcemy usłyszeć. I właśnie dlatego ludzie potrafią się z nią zaprzyjaźniać, zakochiwać, wchodzić w relację, która – mówiąc wprost – bywa niezdrowa 💬

Nie chodzi o to, żeby odcinać się od technologii. Chodzi o to, żeby zauważyć moment, w którym łatwa, zawsze dostępna relacja z algorytmem zaczyna wygrywać z trudniejszą, ale prawdziwą relacją z drugim człowiekiem 💜

Adres

Stowarzyszenie Monar
Głoskow
08-412

Strona Internetowa

,

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Pani od Narkotyków - Maria Banaszak umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Praktyka

Wyślij wiadomość do Pani od Narkotyków - Maria Banaszak:

Skróty

Udostępnij

Kategoria