Pracownia Psychoterapii Koncept Monika Krawiel

19/09/2026

❤️ Wieczorem organizm potrzebuje wyciszenia. Niektóre nawyki mogą mu to utrudniać.

Późna, obfita kolacja, alkohol przed snem, długie siedzenie przed ekranem, silne emocje czy bardzo intensywny trening tuż przed położeniem się do łóżka mogą pogarszać nocną regenerację.

Dlaczego?

🍔 Późne i ciężkie jedzenie oznacza, że organizm nadal intensywnie trawi wtedy, kiedy powinien przechodzić w tryb odpoczynku.

🍷 Alkohol może sprawić, że zaśniesz szybciej, ale jednocześnie pogarsza jakość snu i może zwiększać nocne tętno.

📱 Telefon i mocne światło wieczorem mogą opóźniać wydzielanie melatoniny i utrudniać naturalne przygotowanie organizmu do snu.

😤 Kłótnia, stres czy silne pobudzenie aktywują układ współczulny. Wzrasta poziom pobudzenia, a sercu trudniej przejść w spokojniejszy rytm.

🏋️ Bardzo intensywny trening tuż przed snem u części osób może utrzymywać organizm w stanie pobudzenia i utrudniać zasypianie.

Nie chodzi o to, że po 19:00 wszystko jest zakazane. Ważniejszy jest sposób, w jaki kończysz dzień i czy dajesz organizmowi czas na przejście z aktywności do odpoczynku.

Czasem kilka prostych zmian wieczorem może poprawić sen i nocną regenerację. ❤️

03/09/2026

Kompetencje w dobie AI

Nie da się już przygotować dzieci do przyszłości, ucząc ich wyłącznie konkretnego zestawu umiejętności. Świat zmienia się zbyt szybko, między innymi pod wpływem AI, mediów społecznościowych i nowych sposobów budowania relacji. Ważniejsza staje się więc zdolność do zauważenia, że dotychczasowy sposób działania przestał być skuteczny, i nauczenia się czegoś nowego. Rzeczy, które warto rozwijać u dzieci:

1. Metapoznanie, czyli umiejętność zastanawiania się nad własnym myśleniem. Zamiast tylko oceniać wynik, warto pytać dziecko: „Jak do tego doszedłeś?”, „Co zadziałało?”, „Co następnym razem zrobisz inaczej?”.

2. Poczucie sprawstwa. Dziecko powinno stopniowo przejmować odpowiedzialność za własne obowiązki i decyzje. Ciągłe przypominanie, wyręczanie i rozwiązywanie za nie problemów może utrudniać rozwój samodzielności.

3. Doświadczanie konsekwencji. Adekwatne do wieku obowiązki uczą planowania, odpowiedzialności i kończenia rozpoczętych działań.

4. Tolerowanie dyskomfortu. Frustracja, odmowa, porażka czy trudność nie zawsze oznaczają krzywdę. Czasami są naturalną częścią uczenia się. Zadaniem rodzica nie jest usunięcie każdego dyskomfortu, lecz rozpoznanie, czy dziecko mierzy się z wyzwaniem, czy z sytuacją rzeczywiście przekraczającą jego możliwości.

5. Uczenie się na błędach. Rodzic, który potrafi powiedzieć „pomyliłem się, muszę zmienić sposób działania”, pokazuje dziecku, że zmiana zdania i strategii jest czymś normalnym.

Główna myśl artykułu: najważniejszą kompetencją przyszłości może być nie konkretna umiejętność, lecz zdolność do ciągłego sprawdzania, czy to, co umiemy i jak działamy, nadal pasuje do zmieniającego się świata.

Każde pokolenie przygotowywało młodych do świata, który dobrze znało. Dziś to już nie jest możliwe. Nastolatki dorastają w rzeczywistości zmienianej przez sztuczną inteligencję, technologie cyfrowe i nowe modele relacji. Jak w tym nowym świecie ich wychowywać i czego uczyć?

28/07/2026

U dziewczynek ADHD często wygląda inaczej niż u chłopców. Zamiast wyraźnej nadruchliwości częściej dominują objawy, które łatwo pomylić z lękiem, perfekcjonizmem, nieśmiałością lub "cechami charakteru". To sprawia, że wiele dziewcząt przez lata pozostaje niezdiagnozowanych.

Do niespecyficznych objawów, które mogą sugerować ADHD, należą:

zmęczenie i poczucie przeciążenia,

zamyślanie się, "odpływanie",

gadatliwość lub przeciwnie, wycofanie,

silna wrażliwość na krytykę i odrzucenie,

chwiejność emocjonalna,

połączony z odkładaniem zadań,

z rozpoczynaniem nawet prostych czynności,

przy jednoczesnych ogromnych staraniach, by wszystko kontrolować,

gubienie rzeczy i zapominanie o drobiazgach,

z organizacją czasu i oceną, ile coś zajmie,

z utrzymaniem przyjaźni mimo dużej potrzeby bliskości,

analizowanie rozmów i własnych błędów,

przebodźcowanie hałasem, tłumem lub nadmiarem obowiązków,

do maskowania trudności i ogromnego wysiłku, by wyglądać na dobrze zorganizowaną.

Często współwystępują także:

lękowe,

,

zaburzenia ,

zaburzenia ,

niska ,

objawy , takie jak bóle głowy czy brzucha bez uchwytnej przyczyny.

Wiele dziewczynek osiąga dobre wyniki w nauce, dlatego otoczenie nie dostrzega problemu. Trudności stają się bardziej widoczne dopiero w liceum, na studiach albo po rozpoczęciu pracy, gdy rosną wymagania dotyczące samodzielnej organizacji i planowania.

Jednym z najbardziej charakterystycznych, choć nadal niedocenianych objawów u dziewcząt jest maskowanie. Dziewczynka może sprawiać wrażenie spokojnej, obowiązkowej i dobrze funkcjonującej, podczas gdy cały jej wysiłek idzie na ukrywanie trudności z koncentracją, organizacją i regulacją emocji.

27/07/2026

Dlaczego dziewczynki i kobiety z ADHD są wciąż niedodiagnozowane w Polsce?

Przez wiele lat ADHD kojarzono głównie z nadpobudliwym chłopcem, który przeszkadza na lekcji, nie może usiedzieć w miejscu i sprawia problemy wychowawcze. Ten obraz wciąż wpływa na sposób myślenia wielu rodziców, nauczycieli, a czasem także specjalistów. Tymczasem u dziewczynek ADHD często wygląda zupełnie inaczej.

Zamiast wyraźnej nadpobudliwości częściej występują trudności z koncentracją, zapominanie, marzycielstwo, przeciążenie bodźcami, problemy z organizacją oraz silna emocjonalność. Takie objawy są łatwo przypisywane cechom charakteru, nieśmiałości, lękowi, depresji albo zwykłemu roztargnieniu. Dziewczynki rzadziej przeszkadzają na lekcjach, dlatego ich trudności mogą pozostawać niezauważone przez wiele lat.

Dodatkowym problemem jest maskowanie objawów. Wiele dziewczynek od najmłodszych lat uczy się obserwować innych, dostosowywać do otoczenia i wkładać ogromny wysiłek w ukrywanie swoich trudności. Osiągają dobre wyniki w nauce kosztem wielkiego napięcia, perfekcjonizmu i wyczerpania. Z zewnątrz wydają się dobrze funkcjonować, choć wewnętrznie codziennie zmagają się z chaosem i poczuciem, że muszą pracować znacznie ciężej niż rówieśnicy.

W Polsce świadomość żeńskiego obrazu ADHD stopniowo rośnie, jednak nadal wiele osób otrzymuje najpierw rozpoznanie zaburzeń lękowych, depresji, zaburzeń osobowości lub zaburzeń odżywiania. Często są to rzeczywiste współwystępujące problemy, ale nie wyjaśniają one przyczyny trudności obecnych od dzieciństwa.

Skutki późnego rozpoznania mogą być poważne. Wiele kobiet przez lata żyje z przekonaniem, że są leniwe, chaotyczne lub niewystarczająco zdolne. Częściej doświadczają obniżonej samooceny, przewlekłego stresu, wypalenia, problemów w relacjach i trudności zawodowych. Dopiero właściwa diagnoza pozwala zrozumieć źródło tych doświadczeń i dobrać skuteczne leczenie oraz terapię.

Dlatego tak ważne jest, aby patrzeć na ADHD szerzej niż tylko przez pryzmat nadpobudliwości. Im większa wiedza na temat różnic między objawami u chłopców i dziewczynek, tym większa szansa na wcześniejsze rozpoznanie i skuteczną pomoc.

Dziewczynki i kobiety częściej prezentują niskoenergetyczną formę A...

20/07/2026