03/07/2026
❤️
Czym jest dotyk afektywny?
Dotyk afektywny to zwykle powolne, delikatne głaskanie skóry, wykonywane z prędkością około 1–10 cm na sekundę.
Taki kontakt aktywuje wyspecjalizowane włókna nerwowe zwane CT, które szczególnie silnie reagują na czuły, społeczny dotyk. Informacje z tych włókien trafiają do obszarów mózgu związanych z emocjami, samoświadomością i relacjami społecznymi, a nie tylko do klasycznych obszarów odpowiedzialnych za percepcję dotykową.
Według badaczki prof. Fotopoulou dotyk pełni znacznie ważniejszą funkcję niż jedynie wywoływanie przyjemności. Pomaga on regulować nasze stany emocjonalne i fizjologiczne. Już od pierwszych dni życia opiekun poprzez przytulanie, noszenie czy głaskanie współreguluje temperaturę ciała, pobudzenie i poczucie bezpieczeństwa dziecka.
Dzięki takim doświadczeniom rozwija się zdolność odczuwania własnego ciała jako „naszego/mojego” oraz podstawowe poczucie bezpieczeństwa w relacjach z innymi ludźmi. Widać to również w trudnych sytuacjach oddziału Intensywnej Opieki Neonatologicznej, gdy afektywny dotyk rodzica wcześniaka często pomaga dziecku się uspokoić i istotnie wpływa na jego rozwój i proces zdrowienia.
W swoich pracach Fotopoulou pokazuje, że dotyk afektywny można rozumieć jako narzędzie regulacji afektywnej, działające na kilku poziomach. Jakie to poziomy?
1) więź i bliskość społeczną.
2) pomaga uspokajać organizm poprzez wpływ na autonomiczny układ nerwowy i procesy homeostatyczne.
3) wpływa na sposób, w jaki nadajemy znaczenie własnym doświadczeniom, kierując uwagę na to, co jest ważne dla dobrostanu i przetrwania.
Badania zespołu Fotopoulou sugerują również, że czuły dotyk może zmieniać sposób postrzegania własnego ciała. Osoby doświadczające przyjemnego, wspierającego dotyku często zgłaszają większe poczucie integralności ciała, lepszy kontakt z własnymi odczuciami oraz większy komfort psychiczny. Te obserwacje mają znaczenie kliniczne m.in. w zaburzeniach odżywiania, zaburzeniach psychosomatycznych czy problemach związanych z obrazem ciała.
W świecie, w którym coraz więcej relacji odbywa się za pośrednictwem ekranów, badania nad dotykiem afektywnym przypominają o czymś fundamentalnym: delikatny uścisk, przytulenie dziecka, pogłaskanie dłoni partnera czy czuły kontakt z bliską osobą nie są jedynie gestami uprzejmości. Stanowią biologiczny i psychologiczny mechanizm wspierający zdrowie, poczucie przynależności oraz dobrostan. Link do artykułu w komentarzu