29/09/2026
https://www.facebook.com/share/1EfRsfWZXK/
▌𝗖𝘇𝘆 𝗱ł𝘂𝗴𝗼𝘁𝗲𝗿𝗺𝗶𝗻𝗼𝘄𝗮 𝗽𝘀𝘆𝗰𝗵𝗼𝘁𝗲𝗿𝗮𝗽𝗶𝗮 𝗽𝘀𝘆𝗰𝗵𝗼𝗱𝘆𝗻𝗮𝗺𝗶𝗰𝘇𝗻𝗮 𝗷𝗲𝘀𝘁 𝘀𝗸𝘂𝘁𝗲𝗰𝘇𝗻𝗮 𝘄 𝗹𝗲𝗰𝘇𝗲𝗻𝗶𝘂 𝗱𝗲𝗽𝗿𝗲𝘀𝗷𝗶?
Choć psychoterapia krótkoterminowa jest skuteczną metodą leczenia wielu epizodów depresji, znaczna część pacjentów nie osiąga pełnej remisji lub doświadcza nawrotów. Dotyczy to szczególnie osób z tzw. złożoną depresją – współwystępującą z zaburzeniami osobowości, przewlekłym przebiegiem choroby, trudnościami interpersonalnymi czy wcześniejszymi niepowodzeniami terapeutycznymi. Nowa prerejestrowana metaanaliza i przegląd systematyczny autorstwa Mosera i współpracowników próbuje odpowiedzieć na pytanie, co wiemy o skuteczności długoterminowej psychoterapii psychodynamicznej w leczeniu depresji.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Moser, M., Barrett, A., Woll-Weber, C. F. J., Fonagy, P., Luyten, P., & Campbell, C. (2026).
𝐋𝐨𝐧𝐠-𝐓𝐞𝐫𝐦 𝐏𝐬𝐲𝐜𝐡𝐨𝐝𝐲𝐧𝐚𝐦𝐢𝐜 𝐏𝐬𝐲𝐜𝐡𝐨𝐭𝐡𝐞𝐫𝐚𝐩𝐲 𝐟𝐨𝐫 𝐃𝐞𝐩𝐫𝐞𝐬𝐬𝐢𝐨𝐧: 𝐀 𝐒𝐲𝐬𝐭𝐞𝐦𝐚𝐭𝐢𝐜 𝐑𝐞𝐯𝐢𝐞𝐰 𝐚𝐧𝐝 𝐌𝐞𝐭𝐚-𝐀𝐧𝐚𝐥𝐲𝐬𝐢𝐬 𝐨𝐟 𝐑𝐚𝐧𝐝𝐨𝐦𝐢𝐳𝐞𝐝 𝐂𝐨𝐧𝐭𝐫𝐨𝐥𝐥𝐞𝐝 𝐓𝐫𝐢𝐚𝐥𝐬.
Depression and Anxiety.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Autorzy przeanalizowali 16 randomizowanych badań klinicznych obejmujących 1992 pacjentów, porównujących długoterminową psychoterapię psychodynamiczną (co najmniej 9 miesięcy i minimum 30 sesji) z różnymi formami leczenia, w tym z innymi psychoterapiami opartymi na dowodach, leczeniem standardowym (TAU) oraz farmakoterapią. Zastosowano system GRADE do oceny pewności danych naukowych oraz kryteria EST do oceny siły rekomendacji.
𝗡𝗮𝗷𝘄𝗮ż𝗻𝗶𝗲𝗷𝘀𝘇𝗲 𝘄𝘆𝗻𝗶𝗸𝗶
◼︎ Długoterminowa psychoterapia psychodynamiczna prowadziła do istotnie większego zmniejszenia objawów depresji niż wszystkie analizowane grupy porównawcze łącznie.
◼︎ Korzystne efekty utrzymywały się również po zakończeniu terapii. W badaniach z pomiarami kontrolnymi poprawa była widoczna także po 3–6 oraz 12–18 miesiącach od zakończenia leczenia.
◼︎ Przewaga psychoterapii psychodynamicznej była widoczna nie tylko w porównaniu z leczeniem standardowym, ale także w porównaniu z innymi aktywnymi psychoterapiami, chociaż efekt był mały.
◼︎ Autorzy uznają, że dostępne dane uzasadniają 𝐬𝐢𝐥𝐧𝐚̨ 𝐫𝐞𝐤𝐨𝐦𝐞𝐧𝐝𝐚𝐜𝐣𝐞̨ (strong recommendation) dla długoterminowej psychoterapii psychodynamicznej w leczeniu depresji, choć podkreślają, że obecny stan dowodów nie pozwala jeszcze na najwyższy poziom rekomendacji (very strong recomendation). Nadal potrzebujemy większej liczby badań dotyczących m.in. długoterminowego funkcjonowania pacjentów, kosztów leczenia oraz identyfikacji osób, które odnoszą z tej formy terapii największe korzyści.
𝗠𝗼𝗰𝗻𝗲 𝘀𝘁𝗿𝗼𝗻𝘆
✓ Jest to pierwsza metaanaliza poświęcona wyłącznie skuteczności długoterminowej psychoterapii psychodynamicznej w leczeniu depresji, przygotowana zgodnie ze współczesnymi standardami metodologicznymi.
✓ Autorzy uwzględnili populacje często pomijane w klasycznych badaniach nad depresją – osoby z przewlekłą depresją, współwystępującymi zaburzeniami osobowości oraz bardziej złożonym obrazem klinicznym.
✓ W analizie znalazły się badania dotyczące różnych form długoterminowej psychoterapii psychodynamicznej, m.in. TFP, MBT, psychoanalizy oraz klasycznej psychoterapii psychodynamicznej.
𝗢𝗴𝗿𝗮𝗻𝗶𝗰𝘇𝗲𝗻𝗶𝗮
Badania różniły się charakterystyką pacjentów, przebiegiem terapii oraz rodzajem grup porównawczych. Liczba dostępnych badań nadal pozostaje stosunkowo niewielka, a w wielu obszarach – takich jak funkcjonowanie społeczne, jakość życia czy koszty leczenia – nadal brakuje wystarczających danych.
𝗗𝗹𝗮 𝗽𝗿𝗮𝗸𝘁𝘆𝗸𝗶
Ta metaanaliza stanowi kolejny argument przemawiający za uwzględnianiem długoterminowej psychoterapii psychodynamicznej jako jednej z opcji leczenia depresji. Wiecie pytań jest jednak nadal otwartych, w tym najważniejsze w przypadku psychoterapii: dla kogo, w jakich warunkach i dlaczego ta terapia zadziała najlepiej. Autorzy zwracają uwagę, że odpowiedź na te pytania będzie wymagała analiz opartych na danych indywidualnych pacjentów (IPD meta-analysis), pozwalających lepiej dopasowywać leczenie do potrzeb konkretnych osób.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
tekst: Monika O. Jańczak
