01/04/2026
Wokół przyczyn choroby nowotworowej narosło wiele przekonań, które mogą wpływać na sposób, w jaki pacjenci rozumieją swoją sytuację. Jednym z najczęstszych jest łączenie zachorowania z przeżytym stresem lub trudnymi doświadczeniami życiowymi.
Sprawdźmy, co na ten temat mówi nowa publikacja.
Duża analiza danych indywidualnych z 22 badań (ponad 420 tys. osób) sprawdziła m.in. wsparcie społeczne, doświadczenie straty, status związku, neurotyczność i ogólny dystres.
❗️ Najważniejszy wniosek ❗️
Dla większości nowotworów nie stwierdzono związku między tymi czynnikami a ryzykiem zachorowania. Dotyczy to m.in. raka piersi, prostaty i jelita grubego.
📍Wyjątek:
Niektóre czynniki (niski poziom wsparcia, brak związku, świeża strata) były powiązane z wyższym ryzykiem raka płuca. Jednak po uwzględnieniu znanych czynników zdrowotnych, zwłaszcza palenia, te zależności wyraźnie słabły.
📌Co to oznacza w praktyce?
✳ Sam stres, cechy osobowości czy trudne wydarzenia nie są samodzielnym czynnikiem zwiększającym ryzyko większości nowotworów.
✳ Związek obserwowany przy raku płuca najpewniej częściowo wynika z zachowań zdrowotnych, np. palenia, a nie z samych doświadczeń psychicznych.
Czy to dobre badanie? To jeden z bardziej wiarygodnych typów analiz: bardzo duża próba i długi czas obserwacji, dane indywidualne, a nie tylko podsumowania badań, uwzględnienie wielu czynników zakłócających (np. styl życia)
Ograniczenia: pomiar czynników psychologicznych tylko na początku badania, brak pełnej kontroli wszystkich możliwych zmiennych (np. zmiany stylu życia w czasie)
Podsumowując, trudne doświadczenia wpływają na samopoczucie, ale nie są prostą przyczyną choroby. Nie ma podstaw, aby obarczać siebie odpowiedzialnością. Zamiast szukać winy w przeszłości, warto skupić się na tym, co możliwe tu i teraz: wsparciu, leczeniu, codziennym funkcjonowaniu.
Na koniec, rak to choroba o wielu przyczynach. Obejmują one czynniki biologiczne, środowiskowe i związane ze stylem życia. Nie da się ich sprowadzić do jednego doświadczenia ani jednego okresu w życiu.
Link do publikacji: https://acsjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/cncr.70271