21/07/2026
7 lipca br. zapadł wyrok ws. oraniczeń w użytkowaniu kominków na mazowszu, wprowadzonego w planie działań krótkoterminowych zawartym w Programie Ochrony Powietrza dla Mazowsza (dalej: POP).
Co branża zduńska, 'kominkowa' i 'drzewna' publikowała po ogłoszeniu tego wyroku Najwyższego Sądu Administracyjnego?
Nagłówki w mediach brzmiały mniej-więcej tak:
"Kominek jednak legalny!", "NSA utrzymał wyrok ws. Mazowieckiego Programu Ochrony Powietrza!", "Koniec zakazu używania kominków!".
A jak to właściwie wygląda?
Najwyższy Sąd Administracyjny uasadnił, że POP dla województwa mazowieckiego, wprowadzając zakaz korzystania z instalacji do spalania biomasy (w pewnych sytuacjach) NIE OBJĄŁ ZAKAZU KORZYSTANIA Z INSTALACJI OPARTYCH NA SPALANIU WĘGLA.
Co to znaczy?
A to, że zapis w tym dokumencie jest błędny nie ze względu na zakazanie eksploatacji kominków, ale nie uwzględnia np. pieców wolnostojących ("koza", piece kaflowe) przystosowanych do spalania węgla.
Skutkuje to tym, że zapis ten powinien być od początku zakazem szerszym, czyli zakazującym nie tylko użytkowania kominków na drewno, ale wszystkich miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe.
Sąd wskazał, że zastosowanie ma tu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności), art. 32 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa) oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP (obowiązek ochrony prawa własności).
PODSUMOWUJĄC:
Z wyroku wynika, że dla zgodności m.in. z Konstytucją RP zapisy POP dla mazowsza należy zaostrzyć tzn. rozszerzyć katalog urządzeń, dla których będzie obowiązywać czasowy zakaz użytkowania. Sejmik Województwa Mazowieckiego zaktualizował zapisy POP już w listopadzie 2023 roku, nie czekając na wyrok NSA. Tym samym, sprawa ta dotyczyła już nieistniejącego dokumentu.
Uprzedzając komentarze o zgodności z Konstytucją RP takich zakazów, zacytuję fragment uzasadnienia wyroku:
„Należy zgodzić się ze stanowiskiem Organu, zajętym w odpowiedzi na skargę, iż co do zasady ingerencja przez program ochrony powietrza i plan działań krótkoterminowych w sposób wykonywania prawa własności nieruchomości położonych na obszarze działania tych planów, polegająca na reglamentowaniu dopuszczalności użytkowania w dni smogowe wybranych rodzajów instalacji grzewczych, podyktowana wymogami ochrony jakości powietrza a tym samym ochrony zdrowia i życia ludzi, mieści się w zakresie ustawowego upoważnienia do uchwalania tych planów, zamieszczonego w przepisach p.o.ś., znajdującego z kolei umocowanie w art.31 ust.3 i art.64 ust.3 Konstytucji RP.“