31/08/2026
„Kolonoskopia wyszła prawidłowo, więc to nie może być endometrioza jelita”.
Niekoniecznie.
To jeden z tych przykładów, które bardzo dobrze pokazują, dlaczego diagnostyka endometriozy bywa tak wymagająca.
Kolonoskopia pozwala obejrzeć jelito od środka, przede wszystkim jego błonę śluzową. I w wielu chorobach właśnie tam znajdują się zmiany, których lekarz szuka.
Ale endometrioza jelita może zachowywać się inaczej.
Zmiany endometrialne najczęściej naciekają ścianę jelita od zewnątrz do wewnątrz. Mogą zajmować warstwę mięśniową i tkanki położone głębiej, podczas gdy błona śluzowa pozostaje niezmieniona.
Czyli miejsce, które oglądamy podczas kolonoskopii, może wyglądać prawidłowo, mimo że problem znajduje się głębiej w ścianie jelita.
To również tłumaczy, dlaczego biopsja pobrana podczas endoskopii może nie wykazać endometriozy. Fragment tkanki pobiera się przecież z miejsca dostępnego od strony światła jelita, a zmiana może znajdować się znacznie głębiej.
Prawidłowy wynik kolonoskopii nie jest więc równoznaczny z wykluczeniem endometriozy jelita.
I tu dochodzimy do czegoś znacznie ważniejszego niż sama kolonoskopia.
W diagnostyce każdej choroby warto pytać nie tylko „Czy badanie wyszło prawidłowo?” ale też „Co właściwie to badanie potrafi ocenić i czego nie jest w stanie zobaczyć?”
Bo każde badanie ma określone możliwości.
W endometriozie szczególnie dobrze to widać. Innych informacji dostarcza badanie kliniczne, innych odpowiednio wykonane USG, innych MRI, a jeszcze innych ocena histopatologiczna materiału pobranego podczas operacji.
Nie chodzi więc o wykonywanie możliwie największej liczby badań.
Chodzi o dobranie właściwego badania do pytania diagnostycznego, na które chcemy odpowiedzieć.
I właśnie dlatego jeden prawidłowy wynik nie zawsze kończy diagnostykę, jeśli objawy i pozostałe informacje nadal wskazują, że warto szukać dalej.
Endometrioza jest chorobą bardzo zróżnicowaną. Może występować w różnych lokalizacjach, zajmować różne warstwy tkanek i dawać obrazy, które nie zawsze są oczywiste.
Dlatego diagnostyka przypomina czasem składanie puzzli.
Nie wystarczy spojrzeć na jeden element.
Trzeba zobaczyć, jak pasuje do całego obrazu.
📚 Źródło:
Shrestha A.N., Ghimire R., Shakya L. (2026), Endometriosis: Under the Lens – Criteria, Pitfalls and Mimics. DOI: 10.5772/intechopen.1016370