19/10/2023
Kryzysy są nieodłącznym elementem życia każdego człowieka. Najogólniej można podzielić je na dwie grupy - kryzysy rozwojowe oraz sytuacyjne.
Kryzysy rozwojowe są spodziewane w toku życia każdego z nas. Przykładem mogą być rozpoczęcie nauki w szkole/przedszkolu, zakończenie szkoły, opuszczenie domu rodzinnego (sytuacja kryzysowa zarówno dla dziecka jak i dla rodziców), zawarcie małżeństwa, narodziny dziecka, odejście na emeryturę itp. Każde z tego typu wydarzeń rodzi napięcie i inne trudne emocje a także związane jest z koniecznością adaptacji do wyzwań i wypracowania nowych konstruktywnych sposobów radzenia sobie, funkcjonowania. Pozytywne przejście przez kolejne kryzysy rozwojowe daje szanse na dojrzałe funkcjonowanie w różnych obszarach życia.
Kryzysy sytuacyjne (traumatyczne) są związane z wystąpieniem nagłych, często silnie urazowych wydarzeń, które mogą powodować utratę poczucia bezpieczeństwa, zagrożenie dla zdrowia i życia. Przykładem mogą tu być śmierć bliskiego, uczestniczenie w wypadku, poważne zachorowanie własne lub bliskiej osoby. Reakcją są silne emocje, takie jak lęk, poczucie utraty kontroli, dezorientacja, smutek a także dezorganizacja zachowania czy nasilenie objawów psychosomatycznych.
Kryzys jest sytuacją trudną dla osoby, która go przeżywa ale i dla jej otoczenia. Większość kryzysów nie wymaga specjalistycznej pomocy, człowiek jest w stanie poradzić sobie z nimi we własnym zakresie i korzystając z dostępnego wsparcia bliskich. Jeśli sytuacja kryzysowa powoduje bardzo silne emocje, długotrwałą destabilizację i poczucie niemożności poradzenia sobie - warto sięgnąć po profesjonalną pomoc oferowaną w centrach interwencji kryzysowej, telefonicznych liniach wsparcia czy prywatnych gabinetach psychologicznych.
Anna Scelina-Szczypka
psycholog, psychoterapeuta
Psychoterapia Kielce. Stowarzyszenie PoRozumienie w Kielcach. Poznaj największe stowarzyszenie psychoterapeutów w Kielcach.