28/09/2026
🦷 Zęby stałe a mowa – czy ich pojawienie się ma znaczenie dla realizacji głosek? 👄
Wymiana zębów mlecznych na stałe to naturalny etap rozwoju dziecka. Z perspektywy logopedy warto jednak pamiętać, że zęby są jednym z elementów układu artykulacyjnego i ich położenie, wielkość oraz wzajemne ustawienie mogą wpływać na sposób realizacji niektórych głosek.
🔎 Dlaczego zęby są ważne w mowie?
Podczas artykulacji język, wargi i żuchwa wykonują bardzo precyzyjne ruchy, a zęby stanowią dla nich swoisty „punkt odniesienia”.
Szczególne znaczenie mają m.in. przy realizacji głosek:
👉 s, z, c, dz
👉 sz, ż, cz, dż
👉 t, d, n, l
👉 a pośrednio także przy prawidłowym torze przepływu powietrza podczas mówienia.
🦷 Co może się dziać podczas wymiany uzębienia?
Kiedy dziecko traci jedynki, pojawiają się przerwy, a następnie wyrzynają się zęby stałe, warunki w jamie ustnej dynamicznie się zmieniają. Przez pewien czas artykulacja może być mniej precyzyjna.
Możemy wtedy usłyszeć np.:
• seplenienie międzyzębowe,
• uciekanie języka między zęby,
• zmianę miejsca artykulacji głosek,
• „mokre” lub zbyt szerokie brzmienie niektórych głosek,
• trudność w utrzymaniu prawidłowego toru powietrza.
⚠️ Ale uwaga!
Nie każda nieprawidłowa realizacja głoski wynika z uzębienia. Na sposób mówienia wpływają również m.in. pozycja spoczynkowa języka, napięcie mięśni, sposób oddychania, budowa jamy ustnej, zgryz oraz wypracowane wcześniej wzorce artykulacyjne.
Dlatego jeśli dziecko jest właśnie w trakcie wymiany zębów, a pojawiają się trudności z wymową, warto spojrzeć na temat szerzej. 👀
💬 Logopeda może ocenić, czy zmiana artykulacji jest przejściowa i związana z aktualnym etapem wymiany uzębienia, czy też wymaga terapii.
A jeśli dziecko jest już po wymianie zębów, a głoski nadal nie brzmią prawidłowo — tym bardziej warto sprawdzić, co dokładnie dzieje się w jego aparacie artykulacyjnym.
🩷 W TheraPINKa patrzymy na wymowę nie tylko przez pryzmat „powiedz R” czy „powiedz SZ”. Sprawdzamy, jak pracują język, wargi, żuchwa i cały aparat artykulacyjny, aby znaleźć przyczynę trudności, a nie tylko ćwiczyć samą głoskę.
🦄 Bo prawidłowa wymowa zaczyna się dużo wcześniej niż od powtarzania słówek przed lustrem.