Ośrodek Psychoterapii i Psychologii Klinicznej Teresa Gałązka-Bazydło

21/07/2026

Z cyklu: CZYM ZAJMUJE SIĘ PSYCHOANALIZA?
Tekst Zespołu Oddziału Śląskiego PTPP - DO REFLEKSJI
https://www.facebook.com/share/1HKRwWpqgi/

JAK OPISAĆ JESTESTWO czyli CZYM ZAJMUJE SIĘ PSYCHOANALIZA?

Ważnym wkładem Winnicotta w psychoanalizę jest jego koncepcja STANU ISTNIENIA wpisanego w RDZEŃ SELF:

„(…) niekomunikujące się centralne self, na zawsze odporne na zasadę rzeczywistości (odporne na konieczność reagowania na wszystko, co jest zewnętrzne wobec self) i na zawsze milczące. W tym wypadku komunikacja nie jest niewerbalna; jest ona absolutnie osobista jak muzyka sfer. Należy do życia. To z niej właśnie w zdrowym rozwoju wyrasta wszelka komunikacja. (Winnicott, 1963/2018)

Ten stan, doświadczany w rdzeniu self, to nieprzenikniona (całkowicie niepoznawalna) tajemnica będąca źródłem zarówno żywej komunikacji, jak i absolutnego milczenia.
Milczenie w rdzeniu self nie jest z natury werbalne, jednak tym, co czyni ten stan istnienia w rdzeniu naszej istoty niewyobrażalnym, to fakt, że jednocześnie „nie jest niewerbalne”.
Milczenie niebędące ani werbalne ani niewerbalne NIE MIEŚCI się w ludzkim rozumieniu.
„Jest absolutnie osobiste, jak muzyka sfer”.
Metafora muzyki sfer została zaczerpnięta z opracowanej przez żyjącego w V wieku p.n.e Pitagorasa koncepcji muzyki generowanej przez ruch ciał niebieskich, muzyki doskonałe harmonijnej, ale niesłyszalnej dla ludzkiego ucha.
Jak można trafniej opisać niewyobrażalny sekret skrywany przez każdego z nas w rdzeniu istnienia, sekret, który jest „absolutnie osobisty. Należy do życia.” (Ogden, 2020)

Te słowa Donalda Winnicotta i Thomasa H. Ogdena mówią o zjawiskach, które możemy starać się opisywać ale słowa nigdy nie oddadzą ich prawdziwej istoty. Mówią też o paradoksach, których nie da się rozwiązać. Można próbować znaleźć mądre sformułowania, które będą sprawiać mylne wrażenie eliminacji paradoksu ale nie tędy droga. Paradoks trzeba ZAAKCEPTOWAĆ i umieć go w sobie pomieścić. Tak ja ten o milczeniu, które nie jest ani werbalne ani niewerbalne. Paradoksy robią coś takiego z naszym umysłem, że nie sposób przejść wobec nich obojętnie. O to właśnie chodzi, o POBUDZANIE procesu myślenia o wybijanie z utartych ram poznania oraz wychodzenie poza znane ścieżki rozumowania a jednocześnie szukanie/tworzenie ram pojęciowych dla unikalności ludzkiego doświadczenia.

Psychoanaliza od samego początku swego powstania usiłuje zauważyć, zrozumieć i opisać zjawiska, które trudno uchwycić słowami. Dlatego posiłkuje się innymi dziedzinami, takimi jak filozofia, muzyka, sztuka, historia, socjologia i kultura. Być może też dlatego jest z jednej strony tak znienawidzona a z drugiej umiłowana. Bo nie daje prostych odpowiedzi. Zmusza do myślenia. Nie pozwala się zamknąć w skodyfikowane formułki i definicje a do opisu niektóry zjawisk używa niezwykle wyrafinowanych czy abstrakcyjnych określeń. Takich jak lęk kastracyjny, nieświadoma fantazja, identyfikacja projekcyjna, obiekty częściowe, zjawiska przejściowe, funkcja alfa, treści beta, idiom itp. Jeśli wyrwiemy je z kontekstu to mogą brzmieć absurdalnie lub wręcz śmiesznie dlatego stanowią dobrą pożywkę dla osób nie lubiących psychoanalizy lub/i po prostu mających trudność w pojęciu o co tej psychoanalizie chodzi.

Źródła:

*Ogden, T.H. (2022). Budzenie się do życia. W stronę nowej wrażliwości psychoanalitycznej, przekł. D. Golec, Warszawa, Ingenium, s. 34

*Winnicott, D.W. (1963/2018). Komunikowanie I niekomunikowanie jako punkt wyjścia do analizy pewnych przeciwieństw. W: D.W. Winnicott, Procesy dojrzewania i sprzyjające środowisko. Przeł. A. Czownicka, Gdańsk, Imago, s.229-230

* Refik Anadol – immersyjne instalacje cyfrowe
Anadol wykorzystuje dane, sztuczną inteligencję oraz dźwięk do tworzenia monumentalnych projekcji przypominających pulsujący, żywy kosmos.

DBS

05/07/2026

Bardzo polecamy krótkie doniesienie naukowe o budowaniu więzi między matką a dzieckiem w okresie ciąży, w tym o migracji komórek płodu do organizmu matki🙂

These findings suggest a synergic effect of cellular and morphological changes, with a common biological aim of conferring an adaptive advantage in motherhood, and with the foetus playing a surprisingly active role in modulating the mother's ability to love and care for it.

05/07/2026

Ciąg dalszy hołdu dla Neville Symingtona - tym razem za PTPP

Oczywiście nie zapomnieliśmy o urodzinach, tylko, podobnie jak wielu psychoterapeutów, zaczytaliśmy się w ostatnio bardzo często cytowanej książce Symingtona „Rozmowa, która uzdrawia”. 🤭

🎂 A więc wczoraj, 3 lipca, przypadały urodziny Neville’a Symingtona - brytyjskiego psychoanalityka i jednego z najbardziej oryginalnych myślicieli współczesnej psychoanalizy.

Symington urodził się w Portugalii w brytyjskiej rodzinie. Szkolił się w Instytucie Psychoanalizy w Londynie, pracował w Klinice Tavistock, a następnie wyemigrował do Sydney. Napisał dwanaście książek i liczne prace kliniczne, a w 2013 roku otrzymał Nagrodę Sigourney za wkład w rozwój psychoanalizy.

Droga do napisania „Narcyzmu. Nowej teorii” rozpoczęła się w dość niezwykły sposób. Przez kilka miesięcy Symington poświęcał codziennie dwadzieścia minut na rozmyślanie o narcyzmie. Powstające w ten sposób notatki stały się wykładami, a następnie książką. Jak później mówił, praca nad nią radykalnie zmieniła jego rozumienie psychoanalizy.

Jego myśl zawsze rozwijała się w dialogu z różnymi tradycjami psychoanalitycznymi, między innymi z pracami Melanie Klein, D.W. Winnicotta, Wilfreda Biona i Zygmunta Freuda.

Gotowość do ciągłego myślenia na nowo - również o tym, co wydaje się już znane - jest jednym z najbardziej charakterystycznych rysów twórczości Symingtona.

📖 Neville Symington, „Akt wolności analityka jako czynnik zmiany terapeutycznej” (1983):

„Akt zrozumienia jest zakorzeniony w najbardziej osobistej części, w ego, zaś fałszywe przekonania mieszczą się w superego. W chwili wglądu, wyrażanej poprzez interpretację, analityk i pacjent pozbywają się złudzeń lub fałszywych idei. Tworzy się kontakt osobowy, ego w ego, zastępując złudzenie czy fałszywe przekonanie, które do tej pory zlepiało ze sobą dwie osoby. Owo zlepiające przekonanie to «społeczny klej», trzymający przy sobie wiele społeczności i grup. Jest to zupełnie inny rodzaj bycia razem niż kontakt ego z ego doświadczany w pewnych momentach analizy. Nowy rodzaj kontaktu stanowi rewolucję, nową rzeczywistość, i umożliwia rozwój. Jest to w istocie jedyna prawdziwa rewolucja, jaka może zdarzyć się między ludźmi. Zanim nastąpi taki osobowy rodzaj rozumienia, do superego muszą dotrzeć nowe pojęcia, by mogło ono odzwierciedlić zmiany zachodzące w ego.”

23/06/2026

Dołączamy się do życzeń dla wszystkich ojców🙂

Ojcostwo coraz częściej staje się ważną drogą rozwoju. Zadajemy sobie pytania o bliskość, odpowiedzialność i własne doświadczenia bycia dzieckiem. O to, co chcemy przekazać - a czego nie chcemy powielać. Ojcowie towarzyszą nieprzespanym nocom, pierwszym krokom, trudnym rozmowom i momentom rozstania.

Nie ma jednego sposobu bycia ojcem. Są za to tysiące codziennych chwil, w których buduje się zaufanie, poczucie bezpieczeństwa i więź. To właśnie one najczęściej stają się przestrzenią rozwoju - zarówno dziecka, jak i rodzica.

Ojcostwo ma wiele wymiarów i przybiera różne postaci. Jego ślady odnajdujemy w relacjach, które wprowadzały nas w świat i uczyły odpowiedzialności, troski, granic oraz sposobów bycia z drugim człowiekiem.

W psychoterapii psychoanalitycznej wiemy, że rozwój dziecka wiąże się także z przemianą rodzica. Wraz z dzieckiem rodzi się nie tylko nowa relacja, ale często również nowe pytania o siebie samych, więzi i nasze miejsce w świecie.

Thomas H. Ogden pisał:

„Zarówno sztuka bycia analitykiem, jak i sztuka bycia ojcem są dla mnie nierozerwalnie związane ze sztuką pisania. Mówiąc inaczej, nauka pisania jest integralną częścią moich starań, by stać się lepszym ojcem niż mój ojciec dla mnie i lepszym analitykiem niż moi analitycy dla mnie. Traktuję te trzy rzeczy - bycie lepszym pisarzem, lepszym ojcem i lepszym analitykiem - jako wzajemnie się przenikające. Fakt, że mój ojciec był dla mnie lepszym ojcem niż jego ojciec dla niego, i to, że ja staję się lepszym ojcem niż on, wydaje mi się istotnym elementem postępu ludzkości.”*

To poruszająca myśl o ojcostwie. O tym, że bycie ojcem nie jest statusem, lecz procesem nieustannego stawania się.

Z okazji Dnia Ojca życzymy odwagi do bycia w tej relacji naprawdę - z jej bliskością, niepewnością i zmianą. Do pozostawania obecnym, nawet wtedy, gdy nie ma prostych odpowiedzi.

Czy nie właśnie tam tworzy się ojcostwo?

*Thomas H. Ogden, „Why I Write”, ROOM 48(2), 2025.

21/06/2026

W dniach 19-21.06.2026 uczestniczymy w Konferencji Analizy Więzi Prenatalnej w Würzburgu w Niemczech. Tym razem mamy 12-osobową reprezentację z Polski. Miejsce klimatyczne, pełne przestrzeni do namysłu nad pracą z traumą prenatalną i międzypokoleniową. Kiedy dziecko jest gotowe, ma odwagę powiedzieć Życiu TAK, bez względu na okoliczności. Jest również gotowe, aby wykonać kolejny krok w nieznane. Bardzo cenne są nowe przestrzenie do rozumienia i czucia stanów z zapłodnienia pozaustrojowego. Nasłuchujemy jak ważne jest bycie, jak ważna jest relacja bez presji, przyspieszania, przyjęcie ,,języka" dziecka, jego opowieści jeszcze pozawerbalnej, aby nazwać doświadczenia prenatalne. Jesteśmy świadkami dialogu z dzieckiem, które ma swoją podmiotowość. Odkrywamy nowe przestrzenie dla prawdziwego self. TAK dla życia, czyli tak na - takim jakie ono jest.

13/06/2026

W dniach 12-14.06.2026 r. uczestniczymy w Konferencji COWAP (Komisja IPA ds. Kobiet i Psychoanalizy) w Heidelbergu na temat: Reprodukcja wspomagana: współczesne perspektywy ( Assisted Reproduction- Contempora Psychoanalytic Perspectives). Oto kilka myśli z wystąpień prelegentów:
,,Rodzicielstwo jest przez wielu postrzegane jako szczególna wyjątkowa wartość...Z badań WHO z 2023 r. jedna na sześć osób na świecie boryka się z problemem bezpłodności. ...W gabinecie terapeutycznym coraz częściej pojawiają się kwestie związane z wspomaganymi metodami rozrodu. Nieudane zabiegi i poronienia wymagają trudnego procesu przeżywania żałoby. Dawstwo gamet lub adopcja zarodków wiąże się z koniecznością pogodzenia się z obecnością innej osoby i wszystkimi fantazjami, jakie się z tym wiążą. Życie współczesnych pacjentów wymaga głębokiej refleksji i empatii." Ożywiona dyskusja toczyła się wokół świadomych i nieświadomych motywów dawców, zmian w zakresie tradycyjnego pojęcia pokrewieństwa, tożsamości, generatywności.
Nasza Koleżanka Anna Gąsiorowska - Krawczyk🙂 prowadziła dzisiaj Panel na temat: ,,Rozmowy z dorosłymi poczętymi dzięki dawcom". Dyskutowano na temat odkrywania sekretu poczęcia, znaczenia nieznanej trzeciej osoby i poszukiwaniem jej, strachem przed ,,nieznajomym" w strukturze rodzinnej. Mogliśmy wysłuchać scenariusza dialogu osób poczętych z dawstwa i zmagających się z wachlarzem różnorodnych emocji. Było inspirująco poznawczo, analitycznie, emocjonalnie. Ponadto w czasie konferencji pojawiło się wiele aspektów związanych ze sceną pierwotną, konfiguracją edypalną, dawcą jako obiektem złożonym, budzącym wdzięczność jak i poczucie zagrożenia. Wiele kwestii etycznych i klinicznych. Szczególną wagę poświęcono implikacjom klinicznym, w tym dynamice przeniesienia i przeciwprzeniesienia oraz wewnętrznej pozycji analityka.
Niespodzianką było również uczestnictwo znanej również w Polsce Joan Raphael-Leff🙂
Psychoterapii i Psychologii Klinicznej Teresa Gałązka-Bazydło