03/06/2026
„Połamane serce" i „nieobecny umysł" — to, jak podkreśla Lidia Kulikowska, nie jest metafora literacka. To opis kliniczny. Rzeczywistość, którą w ISTDP obserwujemy na żywo: w przeniesieniu, w ciele, w mikroruchach obronnych, w nagłym wzroście lęku, w zaciśniętym oddechu, w somatyzacji, w zjawiskach dysocjacyjnych. Rzeczywistość, która ma imię — trauma przywiązaniowa — i która w ujęciu Davanloo nie jest historią słabości. Jest świadectwem siły uczuć, których nie było komu pomieścić.
Właśnie z tej klinicznej rzeczywistości wyrasta wystąpienie Lidii Kulikowskiej na XI Psychoterapeutycznej Konferencji Szkoleniowej Sentio — „Połamane serca, nieobecne umysły. Trauma przywiązaniowa w koncepcji dr. Habiba Davanloo."
David Malan pisał: „Freud odkrył nieświadomość; Davanloo odkrył, jak terapeutycznie z nią pracować." Lidia podejmuje to zdanie jako punkt wyjścia i poprowadzi nas przez rdzeń myślenia klinicznego w ISTDP: czym jest trauma przywiązaniowa, jak wczesne urazy więzi organizują nieświadomość, dlaczego objawy — niezależnie od tego, czy przyjmują postać depresji, somatyzacji, zaburzeń osobowości czy lęku — mają to samo nieświadome źródło, i na czym polega leczenie rozumiane jako możliwość przeżycia, zintegrowania i opłakania tego, co zostało rozbite i wyparte.
Dopiero wtedy — jak mówi sama Lidia — połamane serce odzyskuje zdolność kochania, a nieobecny umysł może powrócić do pełnej obecności w relacji z drugim człowiekiem.
W centrum tego myślenia stoją trzy pojęcia - filary klinicznej pracy w ISTDP: nieświadome przymierze terapeutyczne jako siła zdolna przeciwstawić się destrukcji superego i otworzyć drogę do zalegających uczuć; nieświadome złożone uczucia przeniesieniowe, wielowarstwowe, ambiwalentne, obejmujące miłość, żal, wściekłość i winę z powodu wściekłości; oraz nieświadomy opór - w tym jego wymiar charakterologiczny i opór wynikający z poczucia winy.
Lidia pokaże również, dlaczego ISTDP stanowi klasyczny przykład podejścia transdiagnostycznego: te same zasady kliniczne - analiza oporu, mobilizacja emocji, praca z lękiem - stosowane są u pacjentów z różnymi rozpoznaniami, bo źródło objawów jest zawsze to samo.
„Terapeuta jest jak słońce. Może ogrzewać taflę lodu, pod którą skute są złożone uczucia pacjenta. Pacjent może jednak, za pomocą obron, nieświadomie blokować dopływ tych promieni. Potrzebna jest równocześnie ta wewnętrzna siła odśrodkowa pacjenta, która przebije pancerz chłodu, korzystając z ciepła towarzyszącego terapeuty z zewnątrz."
—
Lidia Kulikowska jest psychologiem i psychoterapeutką. Jej droga kształcenia należy do najdłuższych i najbardziej wielotorowych w polskim środowisku ISTDP. Pięcioletnie studia magisterskie na Wydziale Psychologii SWPS, studia podyplomowe z Diagnozy Psychologicznej, studia z Seksuologii Klinicznej a następnie czteroletnie Studium Psychoterapii Psychodynamicznej Indywidualnej i Grupowej przy Laboratorium Psychoedukacji w Warszawie.
To drugie wykształcenie, psychodynamiczne, nie jest tłem dla ISTDP. Jest jego dopełnieniem: pozwala jej rozumieć procesy nieświadome w sposób, który ISTDP osadza w precyzyjnych ramach diagnostycznych i interwencyjnych.
Czteroletnia szkoła ISTDP, a następnie trzyletni kurs nauczycielsko-superwizorski pod kierunkiem Jona Fredericksona.
Doświadczenie kliniczne zdobywała tam, gdzie praca z pacjentem jest najtrudniejsza: na Oddziale Nerwic Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, na Oddziale Nerwic Wojskowej Akademii Technicznej, w XIII Oddziale Dziennym Mazowieckiego Specjalistycznego Centrum Zdrowia im. prof. Jana Mazurkiewicza w Tworkach. To środowisko psychiatryczne uformowało jej rozumienie głębokiej patologii i kruchości pacjenta co widać to w każdym jej szkoleniu: mówi o traumie przywiązaniowej, mechanizmach obronnych i cyklach cierpienia w sposób zakorzeniony w kontakcie z realnym, cierpiącym pacjentem.
Jest jedną z założycielek PTP ISTDP - Polskiego Towarzystwa Psychoterapii ISTDP, powołanego po to, by nadać polskiej praktyce i kształceniu w tym podejściu instytucjonalne ramy.
Bierze udział w pracach komisji edukacyjnej IEDTA, Międzynarodowego Stowarzyszenia Psychoterapii Psychodynamicznej opartej na Doświadczaniu. Jest tłumaczką polskiej wersji ćwiczeń Jona Fredericksona „Doskonalenie interwencji terapeutycznej w pracy z wysokooporującymi pacjentami", dokumentu, po który polscy psychoterapeuci sięgają na różnych etapach drogi z ISTDP.
Swoją pracę superwizuje u Zofii Milskiej-Wrzosińskiej, Jona Fredericksona i dr. Allana Abbassa.
W Sentiotece ISTDP jest autorką wielu szkoleń online: z zakresu interwencji terapeutycznych, praktycznego zastosowania presji oraz zanurzania w poczuciu winy, łączących precyzję struktury z kliniczną gęstością, do których psychoterapeuci wracają wielokrotnie, odkrywając za każdym razem kolejną warstwę.
—
Jej wystąpienie „Połamane serca, nieobecne umysły" jest częścią programu XI Konferencji Psychoterapeutycznej Sentio.
Do 31 maja bilet na konferencję kosztuje 899 zł. 👇
https://polskiinstytutistdp.pl/xi-psychoterapeutyczna-konferencja-kliniczna-istdp/