Active-Fizjo Lab

11/10/2026

Płaskostopie to opis kształtu. O tym, czy stopa wymaga leczenia, decyduje to, jak pracuje.

Prosty sprawdzian to wspięcie na palce. W stopie elastycznej łuk odbudowuje się w trakcie wspięcia, a pięta ustawia się lekko do środka. Za ten ruch w dużej mierze odpowiada mięsień piszczelowy tylny. Jego ścięgno biegnie za kostką przyśrodkową i przyczepia się pod łukiem. Gdy pięta nie skręca do środka, łuk nie wraca, a powtórzenia na jednej nodze szybko się kończą, sprawdzamy to ścięgno dokładniej.

U dorosłych stopa, która spłaszcza się z czasem, najczęściej ma związek z przeciążeniem ścięgna piszczelowego tylnego. Dlatego ból i obrzęk po wewnętrznej stronie kostki traktujemy poważniej niż sam niski łuk.

Leczenie zaczyna się od ćwiczeń, które stopniowo obciążają ścięgno i mięśnie stopy. Wkładka bywa dodatkiem na czas odciążenia. O tym, jak zmienia pracę mięśni, mówiliśmy w poprzedniej rolce o wkładkach.

Źródło:
Kohls-Gatzoulis J. i wsp. Tibialis posterior dysfunction: a common and treatable cause of adult acquired flatfoot. BMJ 2004;329(7478):1328–1333. https://doi.org/10.1136/bmj.329.7478.1328
🦴 Model 3D kości: Z-Anatomy / BodyParts3D © DBCLS, CC BY-SA 4.0 (zmodyfikowano)

04/10/2026

nie wyłącza mięśni. Przestawia im zadania.

Podparcie przesuwa część nacisku spod pięty i przodostopia pod łuk. Zmienia się punkt, w którym podłoże odpycha stopę, a razem z nim dźwignie działające na staw skokowy i stawy stopy. Inna dźwignia to inne zadanie dla mięśni, które nad tymi stawami panują.

W praktyce: piszczelowy tylny, który bez podparcia mocno hamuje opadanie łuku, przy wkładce może pracować słabiej. Strzałkowy długi, który stabilizuje stopę od strony bocznej i przy odbiciu dociska pierwszą kość śródstopia do podłoża, potrafi wtedy pracować mocniej. Praca nie znika. Przenosi się.

I nie kończy się na stopie. Inne ustawienie pięty i łuku może zmienić rotację piszczeli, a z nią rozkład napięć wyżej, w okolicy kolana i biodra. Reorganizuje się cały łańcuch, nie jeden mięsień.

Wkładki w nagraniu:
Ortopodologii

Źródła:
Murley G.S. i wsp. Do foot orthoses change lower limb muscle activity in flat-arched feet towards a pattern observed in normal-arched feet? Clinical Biomechanics 2010;25(7):728–736. https://doi.org/10.1016/j.clinbiomech.2010.05.001
Hikawa K. i wsp. Effects of a 9-weeks arch support intervention on foot morphology in young soccer players: a crossover study. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation 2022;14:193. https://doi.org/10.1186/s13102-022-00590-3
🦴 Model 3D kości: Z-Anatomy / BodyParts3D © DBCLS, CC BY-SA 4.0 (zmodyfikowano)

29/09/2026

29/09/2026

Po urazie, przed powrotem do sportu, pada zwykle jedno pytanie: jak wysoko skaczesz?

Brzmi rozsądnie. Tylko że wysokość to wynik, a nie droga do niego.

SLCMJ to skok na jednej nodze z zamachem, wykonany na platformie, która mierzy siłę tysiąc razy na sekundę. Z jednego skoku powstaje krzywa: odciążenie, hamowanie, wybicie, lot, lądowanie. Każda faza mówi coś innego.

Hamowanie pokazuje, jak mięśnie przyjmują ciężar ciała. Wybicie – ile powstaje mocy, czyli siły pomnożonej przez prędkość. Lądowanie – ile noga musi przyjąć w ułamku sekundy. W tym skoku: 6 × masa ciała. W badaniach lądowanie na jednej nodze to zwykle 3,5–4 ×.

Po rekonstrukcji ACL najbardziej uporczywa różnica między nogami siedzi zwykle w odbiciu. Sama wysokość nie powie, skąd się bierze.

Różnica między nogami poniżej 10% to orientacyjny próg. Jedno z kilku kryteriów, nie przepustka.

Jedna liczba to za mało. Liczy się krzywa.

27/09/2026

Stanie na jednej nodze przez 20 sekund wydaje się banalne. Do momentu, gdy zamkniesz oczy.

Wzrok maskuje większość problemów ze stabilnością stawu skokowego. Kiedy go zabraknie, całą pracę przejmują receptory w torebce stawowej, więzadłach i stopie, czyli dokładnie te struktury, które cierpią po skręceniu. Dlatego ten test robi się boso, na twardym podłożu, z rękami na biodrach i zamkniętymi oczami.

Liczy się nie to, czy wytrzymasz 20 sekund, tylko ile razy ciało musi się ratować:
– ręce schodzą z bioder,
– uniesione udo ucieka ponad 30 stopni,
– pięta albo palce stopy odrywają się od podłoża,
– druga noga dotyka podłogi.

Zero błędów to 2 punkty, od jednego do trzech to 1 punkt, powyżej trzech zero. W diagnostyce po skręceniu stawu skokowego granicą, poniżej której mówi się o dobrej kontroli, są mniej niż 3 błędy. Ta próba jest jednym z elementów protokołu oceny gotowości do powrotu do sportu po skręceniu, obok skoków i testów zasięgu.

Kiedy warto to sprawdzić: po skręceniu stawu skokowego, gdy kostka „ucieka” na nierównym terenie, przed powrotem do biegania i sportu. Wersja domowa pokazuje kierunek. Pełna ocena stabilności to pomiar na platformach: wielkość i tempo wychwiań, różnice między stronami, reakcja na zaburzenie.

Obiektywna fizjoterapia.

Źródła: Picot i wsp., Sports Health 2023 (protokół Ankle-GO); Docherty i wsp., Journal of Athletic Training 2006 (Balance Error Scoring System).

24/09/2026

„Nie schylę się do podłogi”. To zdanie prawie nic nie mówi o tym, co trzeba leczyć.

Sięgnięcie dłońmi nisko to wynik końcowy. Składają się na niego zakres zgięcia bioder, ruchomość odcinka lędźwiowego, zgięcie kolan i zgięcie grzbietowe w stawach skokowych. Ten sam wynik można osiągnąć na kilka sposobów, a każdy z nich obciąża co innego.

Stąd ta liczba: 4400 ruchów dolnej części pleców w ciągu doby, z czego pełne zgięcie lędźwi tylko około 50 razy. Codzienne schylanie to więc głównie setki powtórzeń w połowie zakresu, a nie kilka ruchów skrajnych. Dlatego bardziej niż pojedynczy pomiar interesuje nas to, jak praca rozkłada się między stawami.

Co to znaczy w praktyce:

– gdy brakuje zakresu w biodrach, więcej zgięcia bierze na siebie kręgosłup;
– gdy kręgosłup jest sztywny, pracy przybywa biodrom;
– gdy ograniczone jest zgięcie grzbietowe w stawie skokowym, w przysiadzie tułów pochyla się mocniej do przodu.

Na filmie te trzy sytuacje wyglądają niemal identycznie. Różnią się tym, co trzeba zmienić, żeby przestały przeciążać.

Dlatego w badaniu nie sprawdzamy wyłącznie tego, jak daleko sięgasz, tylko skąd bierze się ten ruch i czego brakuje. Terapia i ćwiczenia wynikają dopiero z tej odpowiedzi.

Rozumiemy ruch.

Źródła: Rohlmann i wsp., European Spine Journal 2014; Esola i wsp., Spine 1996; Ballard i wsp., Frontiers in Sports and Active Living 2020; Zawadka i wsp., Journal of Manipulative and Physiological Therapeutics 2025.
Kości: Z-Anatomy / BodyParts3D © DBCLS, CC BY-SA 4.0 (zmodyfikowano). Postać: MakeHuman / MPFB (CC0).

22/09/2026

Noga w gipsie lub po operacji? Czyli skupiamy się tylko na tym, co w tej nodze można bezpiecznie ćwiczyć: na stawach, których nie obejmuje gips, i na zakresie, na jaki pozwala gojenie. A jednak nie tylko.

Unieruchomiony mięsień nie czeka. W randomizowanym badaniu, w którym uczestnicy przez 4 tygodnie mieli rękę w gipsie, siła mięśni zamkniętych w gipsie spadła o ponad 20%. W grupie, która w tym czasie trenowała drugą rękę — o około 2%. I nie traciły one masy.

Dlaczego? Mięsień to silnik. Układ nerwowy to kierowca, który decyduje, ile mocy z tego silnika wyciągnąć: ile włókien włączyć, jak szybko i w jakiej kolejności. Trening jednej nogi wzmacnia jej silnik, ale przy okazji szkoli kierowcę. A kierowca jest jeden — dla obu stron ciała.

To efekt krzyżowy (cross-education). Metaanalizy badań z treningiem jednej kończyny pokazują, że siła tej nietrenowanej rośnie średnio o około 12%, a w nogach o około 16%.

A po operacji? U pacjentów po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego (ACL) dołożenie treningu zdrowej nogi do standardowej rehabilitacji poprawia siłę mięśnia czworogłowego po stronie operowanej w pierwszych 8–12 tygodniach. Nie każde badanie to potwierdza, a wpływ na samą funkcję kolana jest mniej pewny. Dlatego to uzupełnienie pracy z operowaną nogą, nie jej zamiennik.

Zdrowa noga nie musi czekać na chorą. Może dla niej pracować.

Obiektywna fizjoterapia.

🦴 Model 3D: Z-Anatomy / BodyParts3D © DBCLS, CC BY-SA 4.0 (zmodyfikowano)

13/09/2026

Rozejście mięśnia prostego brzucha zwykle sprowadza się do pytania o wygląd. Czy brzuch wraca do formy sprzed ciąży.

Tylko że kresa biała, czyli pasmo tkanki łącznej biegnące pośrodku brzucha, nie jest dziurą do zaszycia. To szew, który spina dwie połowy tułowia i przenosi przez nie obciążenia. Liczy się jego napięcie, nie sama szerokość szczeliny.

Dlatego samo napinanie mięśnia prostego niewiele zmienia. Za stabilność odpowiada głębszy układ: mięsień poprzeczny brzucha, przepona, dno miednicy i mięśnie wielodzielne. Pracują razem, regulując ciśnienie w jamie brzusznej przy każdym kroku, podniesieniu dziecka i kaszlnięciu.

Po rozejściu ten układ przestaje działać w porę. Pojawia się mniejsza kontrola i gorsze przenoszenie sił przez tułów.

Na reformerze obciążenie reguluje się sprężynami, a ćwiczenie uczy organizm stabilizacji w ruchu całego ciała. Efektem bywa lepszy wygląd brzucha. Celem jest odzyskanie kontroli.

23/06/2026

Po endoprotezie kolana wiele osób zadaje sobie podobne pytania. Czy ból jeszcze jest normalny. Skąd bierze się sztywność. Dlaczego kolano klika albo stuka. Czy drętwienie przy bliźnie minie. I kiedy wróci większa pewność w chodzeniu.

Takie objawy często mają swoje wyjaśnienie i nie zawsze oznaczają, że dzieje się coś niepokojącego. Jednocześnie warto wiedzieć, z czego wynikają i czego na danym etapie potrzebuje operowana noga.

W rehabilitacji po endoprotezie nie liczy się tylko sam czas od zabiegu. Dużo ważniejsze jest to, jak wraca ruch, siła, kontrola obciążenia i zaufanie do nogi w codziennych sytuacjach.

Właśnie dlatego pokazujemy ten temat tak konkretnie. Bez zgadywania. Z perspektywy objawów, które pacjenci naprawdę odczuwają na co dzień, i etapów pracy, które pomagają odzyskiwać sprawność krok po kroku.

Jeśli jesteś po endoprotezie kolana i masz wątpliwości, warto to po prostu sprawdzić.

Active Fizjo
Nadolice Małe

21/06/2026

Jedno ćwiczenie może być świetnym rozwiązaniem u jednej osoby i bardzo słabym wyborem u drugiej.

W przypadku bólu Achillesa kluczowe nie jest samo ćwiczenie, ale **kontekst**:

czy problem dotyczy bardziej samego ścięgna, czy miejsca jego przyczepu do kości piętowej?

To zmienia wszystko.

Dlatego leczenie Achillesa nie powinno polegać na losowym dokładaniu wspięć, rozciągania albo ćwiczeń ze schodka.

Najpierw trzeba ustalić, co dokładnie prowokuje objawy, jaki zakres ruchu jest tolerowany i od jakiego obciążenia można bezpiecznie zacząć.

Dobre ćwiczenie to nie to, które „jest na Achillesa”.

Dobre ćwiczenie to takie, które pasuje do konkretnego etapu problemu.

W Active-Fizjo pracujemy właśnie w ten sposób: diagnoza, dobór obciążenia, progresja i regularne sprawdzanie efektów.

Bo w rehabilitacji ścięgna nie chodzi o to, żeby robić więcej.

Chodzi o to, żeby robić właściwe rzeczy we właściwym momencie.