30/04/2026
24 kwietnia w Ministerstwie Zdrowia odbyło się kolejne, długo przez nas wyczekiwane posiedzenie Zespołu ds. bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet. To było bardzo dobre i ważne spotkanie.
Rozmawiałyśmy o procedurze postępowania z osobą, która doświadczyła przemocy seksualnej. To potrzebny dokument, który porządkuje działania systemu ochrony zdrowia w sytuacjach wymagających szczególnej uważności, wiedzy i szacunku dla osoby doświadczającej przestępstwa seksualnego.
Doceniamy wielomiesięczną pracę interdyscyplinarnego zespołu ekspertek i ekspertów, której efektem są materiały jasno wyznaczające standard opieki. To pokazuje, jak ważna jest współpraca różnych środowisk, która łączy doświadczenie kliniczne z perspektywą organizacji społecznych oraz realnymi potrzebami osób, które doświadczyły przemocy. Taki kierunek prac jest niezbędny, aby tworzyć rozwiązania, które naprawdę działają!
Szczególnie ważne jest dla nas, że dokument podkreśla, że osoba, która doświadczyła przemocy seksualnej, ma być traktowana podmiotowo, z szacunkiem, bez oceniania i bez odbierania sprawczości. Decyzje dotyczące dalszych działań powinny należeć do niej, po przekazaniu pełnych informacji o prawach i możliwościach wsparcia.
Procedura jasno określa także warunki, w jakich ta pomoc powinna być udzielana. Bardzo ważne jest zapewnienie bezpieczeństwa, prywatności i poufności. Rozmowy i badania powinny odbywać się w odosobnionych, bezpiecznych przestrzeniach. Ma prawo do obecności bliskiej, wskazanej przez siebie osoby wspierającej. Jednocześnie system musi gwarantować jej pełne bezpieczeństwo, w tym bezwzględne odizolowanie od osoby podejrzewanej o stosowanie przemocy.
Ważny jest również sposób komunikacji. Personel medyczny ma obowiązek działać z pełnym poszanowaniem praw człowieka, bez jakichkolwiek komentarzy dyskryminujących czy ocen moralnych. Konieczne jest aktywne, uważne wysłuchanie osoby oraz jasne zakomunikowanie, że wierzymy jej i stoimy po jej stronie, a odpowiedzialność za przemoc zawsze ponosi sprawca.
To dokument, który mamy nadzieję realnie zmieni doświadczenie osób trafiających do systemu ochrony zdrowia, z doświadczenia wtórnej krzywdy na doświadczenie wsparcia.
Gratulujemy wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie tych materiałów.
To bardzo ważny krok. Teraz potrzebny jest kolejny krok, a właściwie wiele kroków! Czyli wdrożenie tych procedur i wprowadzenie dalszych zmian systemowych. Niezbędne jest stworzenie spójnego, ogólnopolskiego systemu wsparcia dla osób doświadczających przemocy seksualnej, lepsza koordynacja między ochroną zdrowia, wymiarem sprawiedliwości i pomocą społeczną oraz doprecyzowanie przepisów dotyczących m.in. tajemnicy zawodowej.
Bardzo czekamy również na kolejny ważny krok, czyli wprowadzenie Standardu organizacyjnego dotyczącego postępowania w przypadku przemocy seksualnej w randze rozporządzenia Ministra Zdrowia. To konieczne, aby zapewnić kobietom w całej Polsce równy dostęp do bezpiecznej i wysokiej jakości opieki.
Ministerstwo Zdrowia Polskie Towarzystwo Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego, Fundacja Feminoteka F E D E R A Fundacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny i Rafał Zadykowicz
_____________
Działania sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Unia Europejska ani organ przyznający nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
Program Równych Praw Fundacja Batorego Federacja Funduszy Lokalnych w Polsce
