09/10/2022
Kilka słów o wstydzie, który masz w sobie od dzieciństwa.
Wstyd to emocja, której poświęcamy niewiele uwagi. Zatrzymaj się dziś z Nami nad tą emocją.
Zapraszamy ;)
W dzieciństwie rodzice/opiekunowie wzbudzają w Tobie poczucie wstydu. Wstyd jest potrzebny, aby funkcjonować w społeczeństwie. Wywiera pozytywny wpływ na Twój rozwój w dzieciństwie. Pod warunkiem, że rodzice wzbudzali go w sytuacjach, kiedy Twoje zachowanie naruszało normy społeczne, w sytuacjach adekwatnych. To uczucie pomagało Ci zahamować niektóre wrogie, agresywne, być może bezmyślne czy egocentryczne zachowania.
Co jeśli uczucie wstydu zostało wpojone Ci w innych sytuacjach? Czy wiesz czym jest toksyczny wstyd?
Być może, jako dziecko, słyszałeś słowa:
„jesteś beznadziejny”,
„nie nadajesz się do niczego”,
„nic z Ciebie nie wyrośnie”,
„inne dzieci są grzeczne, posłuszne, a Ty…. wstydź się” etc.
Słysząc te słowa jako mały człowieczek, zacząłeś nabierać poczucia, że nie jesteś taki jak powinieneś być, że coś z Tobą nie w porządku, że jesteś gorszy od innych. Uczucie wstydu było wykorzystywane przez Twoich rodziców/opiekunów/bliskich w sposób, który odbierał Ci poczucie ważności, godności.
Budzenie w Tobie poczucia winy, poczucia wstydu nieadekwatnego do sytuacji może być z Tobą do dzdzisiaj. Przypomnij sobie sytuacje, w których czujesz wstyd. Zdarza Ci sie wstydzić "za innych"?
Często rodzice/opiekunowie, blokują za pomocą zawstydzania, naturalną potrzebę ekspresji emocji u dziecka. Czy mogłeś w dzieciństwie wyrazić smutek, złość, radość, strach? Czy rodzice Ci na to pozwalali? Czy zdarzało się, że mówili, że np. tak nie wypada?
Być może poprowadziło Cię to do unikania wyrażania emocji, wypierania tego, co czujesz. Podobnie mogło się zadziać z Twoimi dziecięcymi potrzebami: bliskości, akceptacji, kontaktu, przytulenia, ciekawości świata, poznawania swoje i innych ciała, edukacji seksualnej. I tutaj też hamulcem do wyrażania tych potrzeb mógł stać się toksyczny wstyd, który otrzymałeś od dorosłych obok Ciebie.
Posłuchajmy wypowiedzi rodziców, którzy wykorzystują wstyd w sposób toksyczny:
Co tak się przytulasz dzisiaj? Jesteś już za duży na takie mizianie.
Czego się trzęsiesz, jakby naprawdę to było straszne.
To nie są informacje, które powinny Cię ciekawić.
Ciągle zadajesz te same głupie pytania, po co?
Nie można patrzeć i podglądać innych ludzi, bo Cię Bozia ukarze.
Zastanów się dzisiaj – czy jako dziecko ktoś wzbudzał w Tobie nieadekwatne poczucie wstydu?
Czy jako dorosły człowiek wzbudzasz w ludziach/sobie poczucie toksycznego wstydu?
Na koniec posłuchaj:
Kiedy dziecko jest krytykowane, uczy się osądzać.
Kiedy dziecko jest prześladowane, uczy się walczyć.
Kiedy dziecko jest wyśmiewane, uczy się nieśmiałości.
Kiedy dziecko jest zawstydzane, uczy się poczucia winy.
Kiedy dziecko jest rozumiane, uczy się cierpliwości.
Kiedy dziecko jest szanowane, uczy się cenić samego siebie.
Kiedy dziecko jest traktowane sprawiedliwie, uczy się, jak być sprawiedliwym.
Kiedy dziecko może żyć w bezpieczeństwie, uczy się lubić samego siebie.
Kiedy dziecko jest przyjmowane przyjaźnie, uczy się znajdowania w świecie miłości.
(z pedagogicznej mądrości Wschodu, za: Karpowicz, 2007).
Notka na podstawie opowieści Pawła Karpowicza z książki „Terapia wewnętrznego dziecka”, 2007).
(fobia, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, adaptacyjne, dyscocjacyjne, PTSD etc.) to grupa różnych zaburzeń. Pojawia się lęk, który powoduje wiele różnorakich