15/05/2026
GLIKACJA- CZYM JEST I JAK WPŁYWA NA NASZĄ SKÓRĘ
Glikacja to fizjologiczna, nieenzymatyczna reakcja zachodząca pomiędzy cukrami redukującymi (glukoza, fruktoza czy galaktoza) a białkami (kolagen oraz inne białka macierzy zewnątrzkomórkowej), lipidami oraz kwasami nukleinowymi. Jej efektem jest tworzenie się zaawansowanych produktów glikacji (AGEs, advanced glycation end products).
Wewnątrzustrojowa synteza nie jest jedynym źródłem AGEs w organizmie. Glikacja może ulegać nasileniu pod wpływem czynników endogennych i egzogennych. Egzogenne zaawansowane produkty glikacji (AGEs) są dostarczane wraz z pożywieniem. Udowodniono również, że dym tytoniowy i brak ruchu indukuje i istotnie nasila glikację. Podobnie działa promieniowanie UV i stres oksydacyjny. Czynnikami endogennymi stymulującymi ten proces są hiperglikemia, insulinooporność, cukrzyca, niewydolności nerek, infekcje, choroby o podłożu zapalnym, podwyższony kortyzol ( hormon stresu).
Wraz z wiekiem dochodzi do kumulowania zaawansowanych produktów glikacji (AGEs). Ma to bezpośredni wpływ na przyspieszenie starzenia się zarówno skóry, jak i całego organizmu.
Pod wpływem działania zaawansowanych produktów glikacji (AGEs) dochodzi do niekorzystnych zmian zarówno w obrębie naskórka jak i skóry właściwej.
Nadmierna glikacja zaburza pracę keratynocytów, fibroblastów. melanocytów., naczyń krwionośnych. Ma także stymulujący wpływ na komórki układu odpornościowego skóry ( komórki Langerhansa ). Wskutek działania na receptory dla AGE znajdujące się na powierzchni tych komórek, indukowany jest stan zapalny. Rośnie liczba cytokin prozapalnych i stres oksydacyjny. Może to prowadzić do wzmożonej reaktywności komórek układu immunologicznego w obrębie skóry oraz skłonności do powstawania i zaostrzania miejscowych stanów zapalnych (m.in. atopowego zapalenia skóry, trądziku pospolitego czy łuszczycy)
Zmiany strukturalne dotyczą kolagenu („scukrzenie kolagenu”), elastyny, mieliny, krystaliny, proteoglikanów.
W kontekście zdrowia skóry glikacja prowadzi do:
- zaburzeń bariery skórnej,
- zmniejszenia proliferacji komórkowej,
- niedotlenienia tkanek,
- upośledzenie zaopatrywania komórek w niezbędne substancje odżywcze,
- utraty elastyczności i jędrności,
- powstawania głębokich zmarszczek,
- osłabienia zdolności do regeneracji komórek skóry,
- zwiększonej podatności na uszkodzenia i stany zapalne,
- utraty właściwego nawilżenia skóry,
- powstawanie zmian naczyniowych (tzw. pajączków).
- powstawania przebarwień
Jak ograniczyć proces glikacji i spowolnić starzenie się organizmu i skóry?
Glikacja jest naturalnym procesem i całkowite jej wyeliminowanie nie jest możliwe.
Proces jest nieodwracalny, ale można zdecydowanie spowolnić jego przebieg i zminimalizować jego negatywne skutki w organizmie i w skórze.
Kluczem do zminimalizowania negatywnych skutków glikacji jest profilaktyka poprzez zdrowe nawyki żywieniowe, aktywność fizyczną i ogólną dbałość o zdrowy styl życia, odpowiednią suplementację i odpowiednie nawyki pielęgnacyjne skóry.
Niezbędne są modyfikacje żywieniowe, czyli m.in. dieta o niskim indeksie glikemicznym, stałe godziny posiłków, ograniczenie spożywania cukrów prostych na rzecz węglowodanów złożonych, pięć porcji warzyw dziennie. Gotowanie zamiast smażenia i grillowania. Suplementacja antyoksydantów. Prawidłowe nawadnianie organizmu. Aktywność fizyczna. Ochrona przed promieniowaniem UV.
Równie ważna jest właściwa pielęgnacja skóry. Stosuj kosmetyki zawierające antyoksydanty i zapewnij swojej skórze optymalne nawilżenie.
Warto sięgać po kremy, maseczki zawierające składniki aktywne, jak bakuchiol, karnozyna, proceramidy, niacynamid, retinaldehyd czy kwas hialuronowy kwasy AHA, BHA, witamina C, E
Aby jeszcze bardziej wzmocnić procesy obronne skóry, warto regularnie stosować zabiegi z zakresu medycyny estetycznej:
- mezoterapię igłową lub mikroigłowa, które pozwalają na wprowadzenie składników aktywnych o działaniu antyoksydacyjnym do głębokich warstw skóry,
- peelingi medyczne i mikrodermabrazję — dzięki usunięciu warstwy martwego naskórka skóra lepiej chłonie substancje zawarte w kosmetykach,
- zabiegi z użyciem stymulatorów tkankowych, czyli substancji pobudzających procesy regeneracyjne skóry,
- zabiegi antyoksydacyjne,
- zabiegi nawilżające skórę z kwasem hialuronowym, polinukleotydami