Psychoterapia poprzez ciało

21/12/2025

Tadeusz Różewicz

* * *
poezja nie zawsze
przybiera formę
wiersza

po pięćdziesięciu latach
pisania
poezja
może się objawić
poecie
w kształcie drzewa
odlatującego
ptaka
światła

przybiera kształt
ust
gnieździ się w milczeniu

albo żyje w poecie
pozbawiona formy i treści

* * *

Zdjęcie moje

24/09/2025

“Udział w rewolucji nie oznacza wchodzenia na mównicę, lecz przyznanie się do własnego życia”.

J. Hollis, W cieniu Saturna. O leczeniu męskich zranień

„Analityk jungowski James Hillman w obrazoburczej książce "We've Had a Hundred Years of Psychotherapy—and the World's Getting Worse" krytykował niedawno te długo trwającą walkę o świadomość. Jego punkt widzenia jest uprawniony, jednak uważam, że działanie grupowe nie może być skuteczniejsze od sumy wniesionej do niego świadomości indywidualnej (…)

Do zmian w historii dochodzi, gdy kultura staje się zbyt jednostronna. Chociaż kompensacja jest obecna nieświadomości wszystkich obywateli, potrzeba jest osoba obdarzona darem intuicji, a więc taka, która ma łatwy dostęp do obszaru nieświadomego.

Taka osoba wynosi zaniedbywane wartości na poziom świadomy. Przykładem jest artysta, który wciela te wartości w swoich pracach jako pierwszy, niejako wyprzedzając swój czas. Jego praca może spotkać się z kpina, z odrzuceniem, lub co gorsza z obojętnością. Jednak jej nasiona kiełkują w przestrzeni liminalnej innych osób. Prorok doświadcza męki, lecz jego prawda zmienia zbiorowość (…)

Udział w rewolucji nie oznacza wchodzenia na mównicę, lecz przyznanie się do własnego życia”.

J. Hollis, W cieniu Saturna. O leczeniu męskich zranień

fot. Antoni Shkraba Studio

22/09/2025

“Mając możność doświadczania siebie, możemy zacząć rozluźniać uścisk, w którym trzyma nas trauma, i przekształcać jej potężne energie.

Nie konfrontujemy się z nią bezpośrednio, ponieważ mogłaby nas schwytać.

Musimy delikatnie wślizgiwać się w traumę, a potem stopniowo z niej wychodzić.

Każdy, kto spojrzał w oczy mitologicznej Meduz, obracał się w kamień.

Podobnie wpływa na nas trauma. Jeśli skonfrontujemy się z nią właśnie w taki sposób, będzie robiła to, co robiła do tej pory – unieruchamiać nas w lęku.

Zanim Perseusz wyruszył na spotkanie z Meduzą, Atena ostrzegła by nie patrzył jej prosto w oczy. Wziąwszy sobie do serca jej słowa, Perseusz patrzył na obraz odbity w tarczy (...).

Sposobem na pokonanie traumy jest praca z jej odbiciem w naszych instynktownych reakcjach.”

Obudźcie tygrysa. Leczenie traumy - Peter A.Levine Ann Frederick

Zdjęcie: kartka z książki “Historia sztuki bez mężczyzn” Katy Hessel

07/09/2025

"Opisane – i podobne – badania wyjaśniają istotną prawdę: aby się z kimś porozumieć, musimy zbudować z nim więź. Kiedy przyswajamy to, co ktoś mówi, a ta osoba rozumie, co mówimy my, to dzieje się tak dlatego, że nasze mózgi w pewnym stopniu się dopasowały. W tym momencie nasze ciała – puls, mimika, doświadczane emocje, uczucie mrowienia na szyi i ramionach – często również zaczynają się synchronizować. W symultaniczności neuronowej jest coś, co pomaga nam słuchać uważniej i mówić wyraźniej¹³.

Czasami to połączenie pojawia się tylko z jedną osobą. Innym razem zachodzi w grupie lub licznej publiczności. Niezależnie od tego, kiedy to się dzieje, nasze mózgi i ciała upodabniają się do siebie, ponieważ – w języku neuronauki – dochodzi do synchronizacji neuronowej."

Charles Duhigg „Siła komunikacji” (tłum. Małgorzata Guzowska)
fot. Vinur.

21/08/2025

„Zasada psychologiczna mówi, że gdy wewnętrzna sytuacja pozostaje nieuświadomiona, wydarza się na zewnątrz pod postacią przeznaczenia. Oznacza to, że gdy osoba pozostaje niepodzielona i nie uświadamia sobie swego wewnętrznego przeciwieństwa, to świat musi siłą rzeczy odegrać konflikt i być rozdarty na będące w opozycji części.”

Carl Gustav Jung

Zdjęcie moje

21/08/2025

"Dorosły człowiek może doświadczać swoich uczuć jedynie wtedy, gdy dorastał w otoczeniu akceptujących go prawdziwych bądź zastępczych rodziców. Wykorzystywanym w dzieciństwie ludziom brakowało tego, żadne niespodziewane uczucie nie może ich więc zaskoczyć, gdyż dopuszczają jedynie te uczucia, które przepuści spadkobierczyni rodziców - ich wewnętrzna cenzura.

Ceną za tę wewnętrzną kontrolę jest depresja, poczucie wewnętrznej pustki. Prawdziwe Ja nie jest zdolne się przejawić, gdyż pozostało w nieświadomym, a więc nierozwiniętym stanie - zamknięte w wewnętrznym więzieniu. Nieustanne zaś przebywanie w towarzystwie strażników więziennych nie sprzyja prawdziwemu rozwojowi.

Dopiero po wyzwoleniu Ja zaczyna się uzewnętrzniać, rosnąć i twórczo rozwijać. Tam, gdzie wcześniej odnaleźć można było jedynie przerażającą pustkę lub równie przerażające fantazje o własnej wspaniałości, nieoczekiwanie otwiera się bogactwo autentycznego życia.

Nie jest to powrót do domu, gdyż ten dom nigdy przedtem nie istniał. Dorosły sam buduje sobie dom".

Alice Miller
📖Dramat udanego dziecka.

14/08/2025

noc wlewa się jak ciemna woda
żyjemy między wspomnieniem i zapominaniem
czy umiemy sprostać swojemu losowi
poznaliśmy śmierć bez umierania
i widywaliśmy światło w ciemności

miejsca i obrazy czekały na zaistnienie
wabiąc wizją doskonałości
zrób co zamierzałeś
bo nigdy nie będziesz gotowy
wezwij dobre duchy
żeby ci sprzyjały

Julia Hartwig
Siła i słodycz
(z tomu "Zapisane")

04/08/2025

🧡 Emocje mają swoje miejsce w ciele 🧡

W badaniu opublikowanym w Proceedings of the National Academy of Sciences ponad 700 osób z Finlandii, Szwecji i Tajwanu zostało poproszonych o zaznaczenie na sylwetce człowieka, gdzie w ciele czują pobudzenie lub osłabienie w trakcie przeżywania różnych emocji – takich jak złość, lęk, radość, smutek, wstręt, miłość, wstyd czy zazdrość.

Okazało się, że różne emocje wiążą się z wyraźnie różnymi wzorcami doznań cielesnych – i że te wzorce są zadziwiająco spójne między osobami, niezależnie od kręgu kulturowego.

„Zidentyfikowane przez nas mapy emocji były zaskakująco zgodne nie tylko między uczestnikami, ale także między różnymi grupami kulturowymi. (…) Te wyniki pokazują, że somatosensoryczne odczucia w ciele odgrywają kluczową rolę w emocjonalnym doświadczeniu, a różne emocje są z nimi związane w sposób wyraźnie różnicowalny.”
(Nummenmaa i in., 2014)

Radość najczęściej odczuwana była jako rozświetlenie całego ciała, złość – jako intensywne pobudzenie w okolicach rąk i klatki piersiowej, smutek – jako wyraźne osłabienie nóg i ramion, a strach – jako napięcie w górnej części tułowia.

Autorzy mówią wprost: emocje można odróżniać na podstawie ich cielesnego „podpisu”. Ciało nie tylko reaguje – ono współtworzy przeżycie emocjonalne

Emotions are often felt in the body, and somatosensory feedback has been proposed to trigger conscious emotional experiences. Here we reveal maps o...

01/08/2025

„Nie przez przypadek cała nasza uczuciowa historia powtarza się w sferze seksualnej.

Ciało to przecież najbardziej podstawowe narzędzie komunikacji.

Jak powiedział Roland Barthes: to, co język ukrywa, ciało wypowiada - ciało jest jak uparte dziecko, język zaś to bardzo cywilizowany dorosły.

Ciało jest naszym ojczystym językiem, to ono łączy nas ze światem na długo, zanim potrafimy wymówić pierwsze słowa.

Od momentu przyjścia na świat, miłość, którą dorosły darzy dziecko przekazywana jest zmysłowo- ośmielam się stwierdzić, że także erotycznie. Pierwsza świadomość otaczającego nas środowiska oraz najwcześniejsze relacje z opiekunami odbierane są poprzez ciało.

Ciało jest niczym bank pamięci o zmysłowych przyjemnościach skóry.

Jakże często słyszę u siebie w gabinecie osoby proszące się nawzajem „przytul mnie!”. Kojąca właściwość przytulenia w wieku czterdziestu lat nie jest ani trochę mniejsza niż wtedy, gdy mamy po lat pięć.

Ciało jest także magazynem przykrości, frustracji i cierpienia, jakie znosiliśmy.

Nasze ciała pamiętają to, co umysły postanowiły zapomnieć zarówno jasne, jak i mroczne momenty. Być może dlatego właśnie najgłębsze lęki i uporczywe tęsknoty - ogrom niezaspokojonych potrzeb, lęk przed opuszczeniem, lęk przed byciem pochłoniętym, pragnienie omnipotencji - dają o sobie znać w trakcie intymnego seksu.

Zbliżenie seksualne to akt hojności i skupienia na sobie, dawania i brania. Potrzebujemy umieć wejść w erotyczną przestrzeń drugiego człowieka bez obawy, że zostaniemy połknięci, bez strachu przed zatraceniem. Jednocześnie musimy umieć zajrzeć w nas samych, poddać się egocentryzmowi w obecności drugiej osoby, ufając, że gdy wrócimy, ta osoba nadal tam będzie i nie poczuje się odrzucona naszą chwilową nieobecnością. Musimy umieć łączyć się bez obawy przed unicestwieniem, ponieważ potrzebujemy doświadczać osobności bez lęku przed opuszczeniem.”

Esther Perel „Inteligencja erotyczna. Jak utrzymać bliskość w relacji”

Zdjęcie Zanele Muholi: dark lioness