29/07/2026
W 2010 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała wirusowe zapalenia wątroby (WZW) za jedno z największych zagrożeń epidemiologicznych XXI wieku, ustanawiając 28 lipca Światowym Dniem Wirusowego Zapalenia Wątroby (World Hepatitis Day).
Obecnie zidentyfikowano sześć wirusów, które mogą spowodować ostre zapalenie wątroby:
▪︎ typu A (HAV) - przenoszony drogą pokarmową i najczęściej występuje w krajach o złych warunkach sanitarnych. Czynnikiem ryzyka jest spożywanie skażonej żywności lub wody. Objawy zwykle obejmują gorączkę, ból brzucha, nudności, wymioty, żółtaczkę i zmęczenie.
▪︎ typu B (HBV) - przenoszony drogą krwi, stosunku płciowego lub z matki na dziecko podczas porodu. HBV może prowadzić do przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby, co zwiększa ryzyko marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego. Objawy HBV mogą być łagodne lub brakować ich w ogóle, co czyni go trudnym do zdiagnozowania bez badań laboratoryjnych.
▪︎ typu C (HCV) - przenosi się głównie przez kontakt z zakażoną krwią, często w wyniku współdzielenia igieł do zastrzyków. Jest to główny wirusowy czynnik ryzyka dla raka wątrobowokomórkowego i przewlekłej choroby wątroby. Infekcja HCV może przebiegać bezobjawowo przez wiele lat, co w konsekwencji prowadzi do rozwoju wielu ciężkich powikłań.
▪︎ typu D (HDV) - występuje tylko u osób zainfekowanych już wirusem HBV.
▪︎ typu E (HEV) - podobnie jak HAV, wirus HEV jest przenoszony drogą pokarmową. Infekcje HEV są szczególnie niebezpieczne dla kobiet w ciąży, ponieważ mogą prowadzić do poważnych komplikacji dla płodu.
▪︎ typu G (HGV) - podobnie jak HBV i HCV przenosi się poprzez kontakt z zakażoną krwią lub jej składnikami oraz podczas wspólnego używania np. igieł.
W Polsce najczęściej występują zakażenia HAV, HBV i HCV, a zakażenia HEV i HDV są rzadkie.
Wirusowe zapalenia wątroby nadal stanowią ogromne wyzwanie dla zdrowia publicznego. Z powodu zapaleń wątroby oraz powikłań zakażenia – marskości wątroby lub nowotworu – co roku umiera około 1,4 mln osób na świecie. Niestety o swojej chorobie wie mniej niż 5% zakażonych, dlatego jednym z pierwszych kroków, jakie warto podjąć, jest diagnostyka osób z grup ryzyka.