23/04/2026
Dnia 14 kwietnia 2026 zostało podpisane nowe rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii. Na stronie Ministerstwo Edukacji Narodowej czytamy:
„Główne zmiany wprowadzane nowym rozporządzeniem:
1. Wzmocnienie roli zespołu orzekającego. Zespół orzekający poradni rozstrzyga czy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego w oparciu o informacje zawarte w dokumentacji dołączonej do wniosku i wyniki diagnozy dokonanej w poradni. Wskazano, że dokumentacja medyczna ma charakter pomocniczy, a nie decydujący w procesie rozpatrywania wniosku.
2. Skład zespołu:
- lekarz wchodzi w skład zespołu wyłącznie wtedy, gdy do wniosku dołączona jest dokumentacja medyczna - poprzednio lekarz był stałym członkiem zespołu;
- rozszerzono krąg osób, które mogą wziąć udział - za zgodą rodziców lub pełnoletniego ucznia - w posiedzeniu zespołu z głosem doradczym o: asystenta międzykulturowego, osobę władającą językiem kraju pochodzenia dziecka, tłumacza języka migowego i osobę wykonującą zawód medyczny w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień;
- wprowadzono możliwość udziału zdalnego w posiedzeniu zespołu osoby wykonującej zawód medyczny (przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa).
3. Wydawanie orzeczeń i opinii – procedura wnioskowa:
- wnioski mogą być składane papierowo lub elektronicznie;
- w przypadku wniosku elektronicznego stosuje się nowe przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych ;
- uwierzytelnienie dokumentów dołączanych do wniosku - elektroniczne kopie dokumentów należy uwierzytelnić jednym z trzech sposobów: kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym zgodnie z ustawą o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
4. Dookreślenie wymaganej dokumentacji dołączanej do wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii, w tym:
- oświadczenia i zgody na udział osób w posiedzeniu zespołu, statusu prawnego wnioskodawcy, zgody na przesłanie orzeczenia do przedszkola lub szkoły i doręczenia elektroniczne. Wniosek będą podpisywać oboje rodzice. Jeśli wniosek podpisze tylko jeden rodzic będzie musiał złożyć oświadczenie, wyjaśniające brak podpisu drugiego rodzica. Ograniczy to sytuacje, gdy jeden z rodziców pomimo, że nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, jest pomijany w uzgodnieniu złożenia wniosku;
- zaświadczenie o stanie zdrowia będzie musiało być dołączone do wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność wydane przez lekarza specjalistę odpowiedniego do rodzaju niepełnosprawności , albo lekarza w trakcie specjalizacji, ale tylko w ramach świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych lub w jednostce prowadzącej szkolenie specjalizacyjne.
5. Obowiązek przekazywania opinii o funkcjonowaniu ucznia. Przedszkola, szkoły i placówki będą zobowiązane do przekazywania informacji o funkcjonowaniu ucznia. Opinie te będą uwzględniane w trakcie diagnozy w poradniach.
6. Określenie standardów procesu diagnostycznego. Określono wymóg przeprowadzania oceny funkcjonowania dziecka oraz szczegółowe standardy do oceny potrzeb dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku i słuchu oraz należących do mniejszości narodowych i etnicznych, społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz dzieci i uczniów, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki.
7. Obowiązek stosowania narzędzi opartych na dowodach naukowych, dostosowanych do rozwoju dziecka lub ucznia, używane przez osoby odpowiednio przygotowane.
8. Od 1 września 2026 r. orzeczenia i opinie dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z autyzmem, w tym zespołem Aspergera, będą wydawane przez poradnie właściwe terenowo. Nadal mogą funkcjonować poradnie specjalistyczne, które do tej pory wydawały orzeczenia i opinie dla ww. dzieci i uczniów, przy czym organ prowadzący te poradnie określi teren ich działalności.
9. Przekazywanie orzeczeń do jednostek systemu oświaty – orzeczenia będą przekazywane do przedszkoli, szkół i placówek, do których uczęszcza dziecko lub uczeń. Rodzice, składając wniosek o wydanie orzeczenia, będą wyrażali na to zgodę. Brak zgody będzie skutkował pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
10. Wydłużenie terminu na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia – zgodnie z nowymi przepisami, kurator oświaty będzie miał 21 dni na rozpatrzenie odwołania od orzeczenia, a nie 14 dni, jak było dotychczas.
11. Uproszczenie wzorów orzeczeń i opinii. Orzeczenia będą musiały być podpisane przez wszystkich członków zespołu (wymóg KPA).
12. Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów, które będą obowiązywać od 1 września 2026 r. dotyczących:
- obowiązkowego wydawania orzeczeń i opinii dla wszystkich dzieci z niepełnosprawnościami przez właściwe terenowo poradnie,
- przeprowadzania oceny funkcjonowania ucznia przez przedszkole, szkołę lub placówkę oraz procesu diagnostycznego poprzedzającego wydanie orzeczenia poradni".
