Paweł Kucharski - Poradnia Psychologiczna „Spe Salvi” Caritas

31/08/2026

Kim jesteś? Jak postrzegasz siebie? Czy zastanawialiście się nad odpowiedzią na te pytania? Jak siebie widzicie? I dlaczego widzicie siebie właśnie tak, a nie inaczej?

Takie egzystencjalne pytania zadał dr Ben Sobel swojemu klientowi – bossowi Paulowi Vitti. Paul, gangster i prosty człowiek, postrzega siebie wyłącznie poprzez rolę, którą od zawsze pełnił, do której przywarł i której nie wyobraża sobie zmienić: „Jestem Paul Vitti. Boss”.

31/08/2026

Kim jesteś? Jak postrzegasz siebie? Czy zastanawialiście się nad odpowiedzią na te pytania? Jak siebie widzicie? I dlaczego widzicie siebie właśnie tak, a nie inaczej?

Takie egzystencjalne pytania zadał dr Ben Sobel swojemu klientowi – bossowi Paulowi Vitti. Paul, gangster i prosty człowiek, postrzega siebie wyłącznie poprzez rolę, którą od zawsze pełnił, do której przywarł i której nie wyobraża sobie zmienić: „Jestem Paul Vitti. Boss”.

Dr Sobel objaśnia mu wprost: „Nie jesteś bossem, więc kim jesteś?”, zmuszając Paula do myślenia i poszukiwania innych możliwych dróg dla swojego istnienia.

Jak myślicie, co odpowiedział Paul Vitti dr. Bobowi? Pamiętacie, kim chciał zostać w dzieciństwie? Co się stało, że poszedł inną drogą – drogą przestępczej działalności – zostając szefem mafii?

Źródła: Powyższy tekst powstał na motywach filmu „Nawrót depresji gangstera” (2002)

29/08/2026

Kiedy chatbot przestaje być tylko narzędziem?

Jeszcze niedawno chatboty AI kojarzyły się przede wszystkim z pomocą w napisaniu tekstu, znalezieniem informacji czy wykonaniem konkretnego zadania. Coraz częściej jednak ich rola wykracza poza funkcje użytkowe.

Dane z raportu „Psychologia dla społeczeństwa” pokazują, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy z chatbotów AI korzystało 52% badanych. Wśród użytkowników 45% sięga po nie co najmniej kilka razy w tygodniu, a niemal 20% korzysta z nich codziennie lub prawie codziennie.

Najczęściej chatboty wykorzystywane są w celach zawodowych i edukacyjnych (39%), ale znaczącą część stanowi również rozrywka (32%). Co szczególnie interesujące z perspektywy psychologii, coraz częściej pojawiają się także zastosowania związane z relacjami i życiem osobistym.

To prowadzi do ważnego pytania: czy nadal rozmawiamy z narzędziem, czy zaczynamy doświadczać AI jako pewnego rodzaju partnera relacji?

Około 33% użytkowników deklaruje, że podczas rozmowy z chatbotem zdarza im się doświadczać jej podobnie jak kontaktu z drugim człowiekiem. Z kolei 24–27% przyznaje, że czasami przypisuje AI intencje lub cechy osobowości. Chatbot może pomóc uporządkować myśli, dostarczyć informacji czy zachęcić do refleksji. Nie oznacza to jednak, że jest odpowiednikiem psychoterapeutycznej relacji.

Psychoterapia opiera się nie tylko na słowach i przekazywaniu informacji. Istotne są w niej relacja, kontekst, odpowiedzialność, rozumienie historii człowieka oraz możliwość reagowania na to, co dzieje się z nim w czasie rzeczywistym. Technologia może być bardzo użytecznym narzędziem. Warto jednak pamiętać, że narzędzie i relacja to nie to samo.

Na podstawie raportu „Psychologia dla społeczeństwa”, Instytut Psychologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2026.

24/08/2026

Stosunek Polek i Polaków do pomocy psychologicznej

Wokół pomocy psychologicznej wciąż funkcjonuje wiele stereotypów i przekonań, które mogą zniekształcać jej prawdziwy obraz. Wyniki raportu „Psychologia dla społeczeństwa” pokazują, że potrzeba wsparcia psychologicznego jest znacznie bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać.

64% badanych deklaruje dobrą kondycję psychiczną. Jednocześnie 16% ocenia ją nisko.

Wyniki wskazują również, że jednym z najsilniej obecnych doświadczeń jest tęsknota za bliskością 64% badanych deklaruje jej odczuwanie.

Wśród najczęściej diagnozowanych problemów znalazły się:
• zaburzenia depresyjne – 77%
• zaburzenia lękowe – 55%

Interesujące są również odpowiedzi dotyczące sytuacji, które skłaniają ludzi do rozważenia skorzystania z pomocy psychologicznej. Najczęściej wskazywano:
• myśli samobójcze – 56%
• trudności emocjonalne – 55%
• problemy zdrowotne – 51%
• kryzysy życiowe – 50%

Co ważne, dane te pokazują, że pomoc psychologiczna często pojawia się w świadomości dopiero wtedy, gdy trudności stają się bardzo nasilone. Czy po pomoc psychologiczną trzeba sięgać dopiero wtedy, gdy kryzys osiąga swoje apogeum? Niekoniecznie. Rozmowa ze specjalistą może być sposobem na wcześniejsze rozpoznanie trudności, lepsze zrozumienie własnych potrzeb i zapobieganie ich narastaniu.

Źródło: Raport „Psychologia dla społeczeństwa”, Instytut Psychologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2026. Zespół autorski: Marta Rogoza, Marta Marchlewska, Zuzanna Molenda, Dominika Adamczyk, Aleksandra Furman, Paulina Bagrowska, Natalia Korczak, Aleksandra Budzisz.

14/08/2026

Zarządzani przez wzorce
Nasze życie można postrzegać jako scenariusz, który częściowo zapisuje się w dzieciństwie i może być powtarzany w dorosłości. Wzorce organizują nasze myślenie, odczuwanie i działanie.

Gdy potrzeby dziecka nie są zaspokajane, a jego otoczenie nie daje mu wystarczającego poczucia bezpieczeństwa, pojawia się lęk. W odpowiedzi uruchamiają się mechanizmy ochronne. To, czego nie możemy wyrazić, często kierujemy do wewnątrz. W sytuacji zagrożenia możemy korzystać z różnych strategii przetrwania: walki, ucieczki, zastygnięcia lub obłaskawiania.

Wzorzec walki – reagowanie gniewem, kontrolowaniem, domaganiem się uwagi czy wzbudzaniem poczucia winy. Źródła problemów można wtedy szukać przede wszystkim w drugiej osobie.

Wzorzec ucieczki – unikanie bliskości, ciągła aktywność, perfekcjonizm, nadmierne analizowanie i przekraczanie własnych granic.

Wzorzec zastygnięcia – wycofanie, izolacja i poczucie zagrożenia w kontakcie z innymi. W silnym stresie może pojawić się odłączenie od emocji, ciała lub otoczenia.

Wzorzec obłaskawiania – silne koncentrowanie się na potrzebach innych, zabieganie o ich zadowolenie i poczucie bezpieczeństwa, często kosztem siebie.

Im więcej w naszym życiu stresu, pustki i niezadowolenia, tym łatwiej powtarzamy znane strategie.

Źródło: „Newsweek Psychologia” 3/2026, Magdalena Sękowska, „Zarządzani przez wzorce”, s. 26.

07/08/2026

„Znowu robię to, co robię”

Zdarza się, że ktoś przychodzi na terapię i mówi: „Znowu zrobiłem to samo. Wiedziałem, że tak się skończy”.

Ten powtarzalny cykl w psychologii nazywamy schematem. Dzięki schematom świat staje się bardziej przewidywalny.

Szwajcarski psycholog Jean Piaget wskazywał, że kiedy docierają do nas nowe informacje, zwykle próbujemy włączyć je do istniejących kategorii. Z kolei teoria przywiązania Johna Bowlby'ego mówi, że już od wczesnych lat budujemy w sobie obrazy tego, jacy jesteśmy my i jacy są inni. Można powiedzieć, że schemat działa jak mapa. Nie jest rzeczywistością, ale pomaga się w niej poruszać. Podpowiada, czego się spodziewać, ułatwia przewidywanie konsekwencji i przyspiesza podejmowanie decyzji.

Schemat staje się problematyczny wtedy, gdy przestaje być jednym z możliwych sposobów reagowania, a staje się jedynym. Gdy nie poddaje się korekcie i zaczyna zwiększać cierpienie. To, co kiedyś chroniło, dziś może szkodzić. Paradoksalnie celem takich schematów jest ochrona przed czymś jeszcze trudniejszym – na przykład przed wstydem lub odrzuceniem.

Pomocne bywają trzy proste pytania, które porządkują doświadczenie:
• Czy ten wzorzec nadal daje się aktualizować?
• Na ile koszt jego utrzymywania jest proporcjonalny do tego, co mi daje?
• Czy prowadzi mnie do zachowań, które budują relacje i poczucie sprawczości?

Źródło: Newsweek Psychologia 3/2026, Igor Rotberg, „Znowu robię to samo”, s. 32.

31/07/2026

„Mity dotyczące małżeństwa”

„Małżeństwo powinno dawać pełnię szczęścia”
„Im więcej czasu spędzacie razem i im więcej robicie wspólnie, tym lepszy jest związek”
„W związku zawsze trzeba mówić sobie całą prawdę”
„W dobrym małżeństwie nie ma kłótni”
„Dobry partner zawsze rezygnuje z własnych potrzeb dla drugiej osoby”
„Udane życie seksualne gwarantuje udane małżeństwo”
„Prawdziwie kochający się partnerzy rozumieją się bez słów”
„Nie należy chwalić partnera, bo się rozpuści”
„Partnera trzeba sobie wychować”
„Dobre małżeństwo się nie zmienia”
„Istnieje jeden właściwy sposób bycia żoną i mężem”
„Dziecko uratuje małżeństwo”
„Dla dobra dzieci nie należy się rozwodzić – bez względu na wszystko”
„Rozwód oznacza porażkę partnerów, a wspólnie spędzone lata były stracone”

Który z tych mitów, Twoim zdaniem, jest najbardziej szkodliwy?

Źródło: Szymon Chrząstowski, „Nie tylko schemat. Praktyka systemowej terapii rodzin”, Wydawnictwo Paradygmat, Warszawa 2014.

17/07/2026

O kryzysie psychicznym mężczyzn

Dane są dramatyczne. Spośród około 13 samobójstw odnotowywanych każdego dnia w Polsce aż 11 dotyczy mężczyzn. Mężczyźni stanowią blisko 85% wszystkich osób, które odbierają sobie życie (na podstawie danych Komendy Głównej Policji z 17.01.2025 r.).

Eksperci wskazują, że wielu mężczyzn jest wychowywana w przekonaniu, że okazywanie słabości jest oznaką porażki. Częściej maskują smutek, nie mówią o swoich trudnościach. Niekiedy próbują radzić sobie z cierpieniem poprzez nadużywanie alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. Dlatego znacznie rzadziej niż kobiety zgłaszają się do psychologa czy psychiatry.

Wokół samobójstw funkcjonują dwa szczególnie niebezpieczne mity, które utrudniają udzielenie pomocy.

Pierwszy brzmi: „Kto o tym mówi, ten tego nie zrobi.” Badania pokazują, że jest odwrotnie, około 80% osób, które odebrały sobie życie, wcześniej w różny sposób sygnalizowało swoje cierpienie lub mówiło o myślach samobójczych.

Drugi mit to: „Lepiej o tym nie rozmawiać, bo można kogoś zachęcić do samobójstwa.” Badania pokazują, że jest odwrotnie. Rozmowa o bólu psychicznym i myślach samobójczych nie zwiększa ryzyka samobójstwa. Wręcz przeciwnie, uważne wysłuchanie drugiej osoby, okazanie jej zrozumienia i stworzenie bezpiecznej przestrzeni do rozmowy może mieć działanie terapeutyczne oraz zmniejszać ryzyko podjęcia próby samobójczej.

15/07/2026

Działając w porozumieniu z Poradnią Psychologiczną „Spe Salvi” Caritas siedz. Plac Matki Teresy z Kalkuty 5/19 w Szczecinie zachęcamy do korzystania z rodzinnego poradnictwa psychoterapeutycznego.

Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacji i jest bezpłatne. Można się na nie umówić dzwoniąc pod nr: 517 957 185 lub 798 231 762

mgr Paweł Kucharski: jestem psychoterapeutą w trakcie szkolenia w nurcie systemowym. Pracuję z dziećmi i młodzieżą (od 7 do 18 roku życia) oraz dorosłymi.

Jestem pedagogiem i psychoterapeutą w trakcie szkolenia. Od wielu lat towarzyszę dzieciom, młodzieży i dorosłym w radzeniu sobie z kryzysami, trudnościami emocjonalnymi oraz wyzwaniami codziennego życia. Doświadczenie zdobywałem w placówkach oświatowych, opiekuńczych i terapeutycznych, pracując również z osobami z niepełnosprawnościami oraz dziećmi w spektrum autyzmu. W swojej pracy stawiam na empatię, autentyczną relację i indywidualne podejście do każdej osoby

„ ..najważniejsze nie jest to, czym jest dziecko, ale czym być może i czym być powinno ..” J. Korczak.

Działając w porozumieniu z Poradnią Psychologiczną „Spe Salvi” Caritas siedz. Plac Matki Teresy z Kalkuty 5/19 (II piętro) w Szczecinie zachęcamy do korzystania z rodzinnego poradnictwa psychoterapeutycznego.

10/07/2026

Eksperyment Calhouna (Universe 25) Część 2

„Wyniki eksperymentu pokazały, że populacja myszy, która nie musiała walczyć o przetrwanie, stopniowo traciła zdolność do prawidłowego funkcjonowania społecznego. Zamiast współpracy i budowania relacji coraz częściej obserwowano wycofanie, agresję lub koncentrację wyłącznie na zaspokajaniu własnych potrzeb.”

„John B. Calhoun uważał, że zjawiska zaobserwowane w eksperymencie mogą stanowić analogię do niektórych procesów zachodzących we współczesnych społeczeństwach. Według niego, gdy zanikają podstawowe wyzwania i maleje potrzeba współpracy, może wzrastać społeczna obojętność, izolacja oraz bierność.”

„Eksperyment Calhouna bywa traktowany jako przestroga. Żyjemy w czasach bezprecedensowego dobrobytu. Naszym problemem częściej jest nadmiar niż niedobór. Coraz więcej spraw możemy załatwić bez wychodzenia z domu: pracować, robić zakupy, opłacać rachunki czy zamawiać jedzenie. Kontakty z innymi ludźmi coraz częściej zastępują media społecznościowe, a samotność staje się zjawiskiem powszechnym. Nie oznacza to, że ludzkość podzieli los myszy z eksperymentu, ale warto zastanowić się, jak współczesny styl życia wpływa na nasze relacje, poczucie wspólnoty i zdrowie psychiczne.”

Źródła: National Geographic Historia (Polska), Artur Białek, „Czy ludzkość czeka los »mysiej utopii«?” (2024).