06/04/2026
Na zakończenie przedłużonego weekendu cos dla łakomych deserów intelektualnych 🧐🍰🥧
https://www.facebook.com/share/p/1C67UkrxJu/
■ 𝗖𝘇𝘆 𝗽𝘀𝘆𝗰𝗵𝗼𝗮𝗻𝗮𝗹𝗶𝘇ę 𝗺𝗼𝘇̇𝗻𝗮 𝘁𝗲𝘀𝘁𝗼𝘄𝗮𝗰́ 𝗺𝗮𝘁𝗲𝗺𝗮𝘁𝘆𝗰𝘇𝗻𝗶𝗲? 𝗙𝗼𝗿𝗺𝗮𝗹𝗻𝗮 𝘄𝗲𝗿𝘆𝗳𝗶𝗸𝗮𝗰𝗷𝗮 𝘁𝗲𝗼𝗿𝗶𝗶 𝗢. 𝗙. 𝗞𝗲𝗿𝗻𝗯𝗲𝗿𝗴𝗮
Przedstawiamy bardzo interesujący artykuł O. Zavlisa (2026) pokazujący, że klasyczna psychoanalityczna teoria organizacji osobowości może zostać przełożona na precyzyjny model matematyczny i w takiej formie poddana weryfikacji.
◈ W artykule najpierw sformalizowano teorię Kernberga o trzech poziomach organizacji osobowości (neurotycznej, borderline, psychotycznej) za pomocą 𝗻𝗶𝗲𝗹𝗶𝗻𝗶𝗼𝘄𝗲𝗴𝗼 𝗺𝗼𝗱𝗲𝗹𝘂 𝗹𝗮𝘁𝗲𝗻𝘁 𝗺𝗮𝗻𝗶𝗳𝗼𝗹𝗱.
◈ Następnie przetestowano model na 𝗺𝗶𝗲𝘀𝘇𝗮𝗻𝗲𝗷 𝗽𝗿𝗼́𝗯𝗶𝗲 pacjentów psychiatrycznych, pacjentów będących w psychoterapii oraz osób z populacji ogólnej, wykorzystując STIPO, IPO i PID-5.
◈ Kluczowy wniosek: wyniki dostarczają 𝘂𝗺𝗶𝗮𝗿𝗸𝗼𝘄𝗮𝗻𝗲𝗴𝗼 𝗱𝗼 𝘀𝗶𝗹𝗻𝗲𝗴𝗼 𝘄𝘀𝗽𝗮𝗿𝗰𝗶𝗮 dla ujęcia, w którym patologia osobowości ma charakter 𝗻𝗶𝗲𝗹𝗶𝗻𝗶𝗼𝘄𝗲𝗴𝗼, „𝘀𝗸𝗼𝗸𝗼𝘄𝗲𝗴𝗼" kontinuum ciężkości z progowymi przejściami między poziomami. Model ten lepiej dopasowuje się do 𝗱𝗮𝗻𝘆𝗰𝗵 klinicznych niż popularne modele liniowe, sugerując że patologia osobowości nie jest prostą sumą narastających deficytów. Pojęcie „organizacji osobowości” Kernberga może lepiej opisywać przejawy patologii osobowości niż współczesne, uproszczone modele dymensjonalne.
◈ W tym ujęciu 𝗳𝘂𝗻𝗸𝗰𝗷𝗼𝗻𝗼𝘄𝗮𝗻𝗶𝗲 𝗼𝘀𝗼𝗯𝗼𝘄𝗼ś𝗰𝗶 może być raczej „układem współrzędnych" organizującym sposób funkcjonowania, a nie odrębną przyczyną zaburzeń — jest to idea bliska koncepcji organizacji Kernberga, ale także np. pozycji M. Klein, które są podłożem dla różnych symptomów psychopatologicznych.
◈ Ograniczenia: Artykuł to 𝗻𝗶𝗲𝗿𝗲𝗰𝗲𝗻𝘇𝗼𝘄𝗮𝗻𝗮 𝗽𝘂𝗯𝗹𝗶𝗸𝗮𝗰𝗷𝗮 opublikowana jako preprint; żeby uprawomocnić wnioski, powinna zostać poddana dyskusji środowiska (recenzji, publikacji).
Niewątpliwie to badanie pokazuje bardzo oryginalny dowód na to, że 𝗽𝘀𝘆𝗰𝗵𝗼𝗮𝗻𝗮𝗹𝗶𝘁𝘆𝗰𝘇𝗻𝗲 𝘁𝗲𝗼𝗿𝗶𝗲 można formalizować i testować empirycznie. Czekamy na ciąg dalszy!
Źródło: Zavlis, O. (2026). Formalising and Testing Kernberg's Theory of Personality Organisation. Nierecenzowany manuskrypt. University College London. /link do pełnego tekstu w komentarzu/