PTPP Sekcja Psychoterapii Dzieci i Młodzieży

24/09/2026

Z żalem i wdzięcznością żegnamy...

🖤Z przykrością żegnamy członkinię honorową naszego Towarzystwa, dr Anastazję Nakov. Dzielimy się słowami wdzięczności i pożegnania od naszych koleżanek Agnieszki Humięckiej i Kamili Rozbiewskiej-Skrobun.

„Dzisiaj rano w Strasburgu zmarła Dr Anastazja Nakov. W 87 rocznicę śmierci Freuda. Pani Doktor miała 89 lat.
Justyna Dąbrowska w książce "Nie ma się czego bać. Rozmowy z Mistrzami", w rozdziale poświęconym Dr Anastazji Nakov, napisała krótką notkę:

"Doktor medycyny, psychiatra dzieci i młodzieży, psychoanalityk dorosłych, dzieci, młodzieży i rodzin. Urodziła się w 1937 roku w Warszawie. Tuż przed wybuchem wojny wyjechały z matką do Bułgarii, ojczyzny jej ojca. Od 1957 roku mieszka we Francji. Wiceprezeska Francuskiej Federacji Psychoterapii Psychoanalitycznej Dzieci i Młodzieży. Przez trzydzieści lat ordynator kliniki dzieci i młodzieży w Metz. Założycielka i członkini komitetu redakcyjnego "Journal de la psychanalyse de l'enfant". Autorka licznych publikacji w dziedzinie psychoanalizy i sztuki. Ma czworo dzieci i dziesięcioro wnuków. Interesuje się sztuką, a szczególnie muzyką. Gra na fortepianie."

Rozmowa zapisana w tej książce nosi tytuł: "Życie szybko przebiega, ale wolno idzie." Została przeprowadzona w 2015 roku, gdy Doktor miała 78 lat. Tytuł świetnie oddaje niezwykłą umiejętność Pani Doktor do rozumienia i ujmowania w zwięzły, obrazowy sposób oczywistych paradoksów i sprzeczności życia.
Doktor Nakov przez wiele lat reprezentowała Francję w strukturach EFPP, miała ogromne zasługi dla rozwoju myślenia psychoanalitycznego w Polsce, szczególnie w obszarze pracy z dziećmi, młodzieżą oraz rodzinami. Od 1981 roku szkoliła polskich psychoterapeutów psychoanalitycznych, a jesienią 2021 roku została członkiem honorowym PTPP.
Jej odwaga, niespożyta energia i głębokie zainteresowanie ludźmi i ich najbardziej intymnymi przeżyciami wywierały ogromny wpływ na tych, którzy spotkali ją na swej drodze. Doktor bywała nieustępliwa, kontrowersyjna, ostra. Nie wahała się wypowiadać swojego zdania.

Uważała, że najważniejsze jest, aby zaskoczyć pacjenta, zadziwić samym sobą, zaciekawić. Nieustannie powtarzała, że musimy "otwierać furtki", nie usypiać, nie "głaskać piórkiem", ale ciągle się dziwić i pytać.

W rozmowie z Justyną Dąbrowską, zapytana o to, jak sobie radzi z przemijaniem, odpowiedziała: "Tak jak wszyscy inni. Mój problem polega raczej na tym, że czuję się bardzo młodo. I czasami robię rzeczy, które nie są na mój wiek. Żyję z myślą, że jeszcze jestem młoda, że jeszcze wiele mogę. Żyję intensywnie dniem dzisiejszym. Nie planuję."

Młodzieńczość, żywotność, energia życiowa, a jednocześnie głęboka empatia dla cierpienia i przenikliwość w rozumieniu skomplikowanych ludzkich losów - to chyba najlepiej oddaje sylwetkę Pani Doktor. Jak mało kto potrafiła pomieścić, przyjąć sprzeczności i paradoksy życia.
Trudno znaleźć słowa, które są odpowiednie w chwili pożegnania. Wszystkie są albo zbyt patetyczne, albo zbyt oficjalne, albo zbyt osobiste...

Dobrze, że jest ta książka, ten wywiad, że można sięgnąć do wspomnienia spisanego przed laty, "usłyszeć" głos Doktor na kartach książki. Zamyślić się i zbliżyć raz jeszcze. Pożegnać się z Panią Doktor, wsłuchując się w Jej wspomnienia, Jej opowieść o życiu, które "tak szybko przebiegło".
"Jestem stuprocentowa Polka, stuprocentowa Bułgarka i stuprocentowa Francuzka. Trzysta procent mam. Dom mam w pięknym miejscu w Metzu nad Mozelą, naprzeciwko gotyckiej katedry, która stoi na wzgórzu przed moimi oknami. (...) Widok na stare miasto i na katedrę jest przepiękny - wciąż się zmienia, wraz z chmurami, ze słońcem, z porami roku."

Pani Doktor, dziękujemy.
Kamila Rozbiewska - Skrobun
Agnieszka Humięcka

Fot. Mikołaj Grynberg za Laboratorium Psychoedukacji

22/09/2026

📣Zapraszamy na wykład otwarty online Sekcji Psychoterapii Par i Rodzin PTPP który odbędzie się w poniedziałek 28 września 2026 r. o godzinie 20:00 na platformie Zoom.

Wykład wygłoszą Aleksandra Włodarczyk i Maria Wolak-Chmiel, a jego tytuł to:

"Turbulencje na drodze do stawania się rodziną. Praca terapeutyczna z rodziną
z bliźniętami w okresie poniemowlęcym"

▪️Aleksandra Włodarczyk▪️ jest magistrą psychologii, psychoterapeutką dzieci, młodzieży
i dorosłych oraz absolwentką szkolenia psychoterapeutycznego w Instytucie Analizy
Grupowej „Rasztów”. Pracuje psychoanalitycznie z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi, a także z
rodzinami i parami. Ukończyła szkolenia z zakresu zdrowia psychicznego niemowląt i
małych dzieci, a także mentalizacji w ramach programu Lighthouse MBT Parenting
Programme. Uczestniczyła w seminarium psychoanalitycznym z obserwacji niemowląt
prowadzonym przez Orę Dresner z British Psychoanalytic Association.
Doświadczenie kliniczne zdobywała m.in. w placówkach leczenia uzależnień, Ośrodku
Rehabilitacji i Terapii Psychiatrycznej dla osób z Podwójną Diagnozą oraz w
Środowiskowym Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży. Jest współautorką
programu Centrum Małego Dziecka EZRA. Obecnie pracuje w Specjalistycznej Poradni
Rodzinnej na Bemowie oraz współprowadzi Ośrodek Psychoterapii DOBRA WIĘŹ
▪️Maria Wolak – Chmiel▪️ jest magistrą psychologii, psychoterapeutką dzieci, młodzieży i
dorosłych oraz certyfikowaną analityczką grupową. Odbyła czteroletnie szkolenie
psychoterapeutyczne w zakresie Analizy Grupowej w Instytucie Analizy Grupowej
„Rasztów” oraz szereg szkoleń z zakresu zdrowia psychicznego i pracy terapeutycznej z
niemowlętami, dziećmi i młodzieżą, a także szkolenie z mentalizacji w ramach programu
Lighthouse MBT Parenting Programme. Uczestniczyła w analitycznym seminarium z
obserwacji niemowląt. Pracuje indywidualnie i grupowo z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi, a
także z rodzicami niemowląt i rodzinami.
Doświadczenie kliniczne zdobywała m.in. w Klinice Uniwersytetu Jagiellońskiego w
Krakowie, Środowiskowym Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży w
Szpitalu Wolskim oraz Ośrodku Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie. Jest
współzałożycielką Fundacji Inna Perspektywa oraz Ośrodka Psychoterapii DOBRA WIĘŹ.
👉O wykładzie
Rozmaite doświadczenia przeżywane na przestrzeni rozwoju zarówno pary dorosłych, jak i
dziecka mają fundamentalne znaczenie w stawaniu się rodziną. Pisząc to wystąpienie, w
oparciu o pracę kliniczną z rodziną, która się do nas zgłosiła, zadawałyśmy sobie pytanie “jak
powstaje rodzina?”. W trakcie procesu pisania zrodziło się kolejne pytanie “co sprawia, że
kilka osób zaczyna funkcjonować jako rodzinna całość?”
Gabbard i Ogden proponują interesującą, genealogiczną koncepcję procesu tworzenia się
rodziny, którą inspirowałyśmy się w trakcie pisania tego wystąpienia. W naszym artykule
chcemy przeanalizować kolejne etapy i zwrócić uwagę na trudności i komplikacje, które
mogą pojawiać się na tej drodze. Według Gabbarda i Ogdena, dwoje młodych ludzi tworzy
przestrzeń psychiczną dla pary, a para tworzy przestrzeń psychiczną, w której może pojawić
się dziecko (dosłownie i metaforycznie). Następnie młoda rodzina spotyka się ze starszą
generacją rodzinną i w ten sposób tworzy nową konfigurację psychiczną.
Z perspektywy czasu zauważyłyśmy, że proces terapeutyczny w pewien sposób
odzwierciedlał proces rozwojowy samej rodziny. Wspólnie z rodziną „dojrzewałyśmy”,
towarzysząc kolejnym etapom jej rozwoju i próbując śledzić przemiany zachodzące pomiędzy
matką i niemowlęciem, a także pomiędzy dwojgiem dorosłych, którzy tworzą parę. Kolejno
pojawiła się potrzeba połączenia młodej i starej rodziny (babki, dziadka, matki, ojca i dzieci).
ℹ️Dla członków i kandydatów PTPP wstęp wolny, bez zapisywania się. Link do wykładu
będzie umieszczony kilka dni przed wykładem w Strefie członków na stronie
PTPP https://serwis.ptpp.pl/logowanie.. Ze względu na poufność materiału klinicznego
treść wykładu nie będzie udostępniania do pobrania.
Osoby spoza PTPP mogą zapisywać się na wykład do 28 września 2026 roku. Rejestracji
oraz płatności można dokonać poprzez formularz zgłoszeniowy dostępny w linku w komentarzu.
💰Koszt udziału w wykładzie dla osób spoza PTPP wynosi 80 zł.
Osoby, które dokonały zapisu i opłaciły wykład otrzymają e-mail z potwierdzeniem rejestracji
oraz linkiem do wykładu na platformie Zoom. Ze względu na poufność materiału
klinicznego treść wykładu nie będzie udostępniania do pobrania.
W razie nieotrzymania linku do wykładu bezpośrednio po dokonaniu opłaty należy
niezwłocznie powiadomić o tym PTPP e-mailem na adres [email protected].

21/09/2026

🎉 Miło jest nam zapowiedzieć, że będziemy współorganizatorem VI Międzynarodowych warsztatów z obserwacji niemowląt, które odbędą się w Warszawie w kwietniu 2027 r.

🤱 Warsztaty toczyć się będą wokół psychoanalitycznej obserwacji niemowląt, która stanowi istotny element szkolenia psychoterapeutów, psychoanalityków oraz klinicystów z pokrewnych dziedzin.

🚼 Jej przydatność w pracy klinicznej jest uznana na całym świecie, gdyż pozwala klinicystom konceptualizować niewerbalne i ukryte procesy interakcyjne.
🚼 Zwiększa zdolność klinicystów do percepcji i emocjonalnej otwartości, a także rozwija umiejętność wytrzymywania trudnych emocji bez ich odreagowywania w działaniu.
🚼 W trakcie szkolenia obserwatorzy rozwijają „empatyczną otwartość”, nieświadomie angażując się w pierwotne stany umysłu podczas śledzenia rozwoju emocjonalnego niemowlęcia w kontekście jego rodziny.

📅Wkrótce więcej szczegółów.

20/09/2026

Polecamy zapisy na wykład otwarty w ramach spotkań z psychoanalizą dzieci i młodzieży Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne który się odbędzie na żywo i on line 23.09.2026 o 20:15.

Można się zapisać do końca dnia!

⏳ Zapisy tylko do końca dnia!

Jak dołączyć na wykład prof. Michael Güntera?

🎟️ Opłata za udział w wykładzie:
80 zł, na konto PTPa nr:
47 1020 4900 0000 8102 3022 8580
z dopiskiem: „Wykład Michaela Guntera”
oraz imieniem i nazwiskiem uczestnika.

‼️Prosimy nie wpłacać opłaty za udział po upływie terminu zgłoszeń, czyli 20.09.2026.

📥 Po uiszczeniu opłaty prosimy o zgłoszenie mailowe, nie później niż 20.09.2026., na adres [email protected] w celu otrzymania linku do połączenia na wykład.

📧 Dane do faktur proszę przesłać na adres: [email protected]

🆓 Dla członków i kandydatów Polskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego udział w wykładzie jest bezpłatny.

20/09/2026

Wczoraj wysłuchaliśmy wykładu pana Paula Denis dotyczącego okresu latencji. Okres ten leży w zainteresowaniach naszego prelegenta od lat siedemdziesiątych. Podzielił sie z z nami ciekawymi refleksjami dotyczącymi przepływu libido u dzieci w wieku wczesnoszkolnym, u których zakłóceniu wydaje się ulegać jego dynamika w związku ze stosowanymi mechanizmami obronnymi.

Mechanizmem dobrze organizującym energię psychiczną, elastycznym jest wyparcie pragnień, a co za tym idzie twórcze ich opracowywanie bez nadmiernego obciążania aparatu psychicznego. Niektóre dzieci, według prelegenta, nie wiążą jednak energii życiowej w pragnienie, które mogłoby szukać takiego czy innego zaspokojenia w relacji z obiektem, a doświadczają napięcia przekraczającego ich zdolność do poradzenia sobie z nim. To -słowami naszego wykładowcy - tak zwane dzieci "wiercipięty"-niestabilne, pobudzone, nadpobudliwe, opisywane jako dzieci z zespołem ADHD. Z napięciem i pobudzeniem radzą sobie poprzez stłumienie, które nie daje pomocnej regulacji. Pan Paul Denis przywoływał winiety dzieci z gabinetu, które nie mogą dokończyć rysunku, bazgrzą, drą kartkę, przerywają swoją zabawę, nic im nie przychodzi do głowy, ruszają się w gabinecie- odreagowują, nie znajdują sensu w swoim zachowaniu.

Ciekawą myśl, jaką przedstawił pan Paul Denis, było dążenie, aby dziecko, pacjent odczuł przyjemność z kontaktu na sesji przy jednoczesnym staraniu ze strony terapeuty, aby monitorować pobudzenie dziecka. Staraniem ma być otoczone funkcjonowanie psychiczne dziecka, aby fantazje były na jego usługach, a możliwość zabawy pozwalała przekształcać pragnienia w dozwolone i satysfakcjonujące formy realizacji. Terapeuta w pracy z pacjentem nadmiernie korzystającym ze stłumienia, powinien wspierać wyparcie niż dążyć interpretacjami do jego zniesienia. "Użyczając" swoich możliwości myślenia poprzez przekładanie zachowania dziecka na reprezentacje pośredniczące, pomaga mu "obsadzić własne funkcjonowanie psychiczne i rozwinąć płynącą z niego przyjemność".

Referat nawiązujący do myśli freudowskiej był bogaty w odniesienia do rozwoju seksualności dziecięcej w okresie poedypalnym i zagrożeń płynących z zacierania granic pokoleniowych, czy braku powściągliwości ze strony rodziców, jak również wagi ich uważnej obecności przy korzystaniu przez dzieci ze stymulujących obiektów np.: smartphonów.

Podczas dyskusji prelengent dopytany przez uczestników objaśnil jak pracuje w trakcie procesu konsultacyjnego z dzieckiem i rodzicami. Wyjawił też swoje poglądy dotyczące opieki żłobkowej.
Dziękujemy za tak bogaty materiał i ciekawą dyskusję!

13/09/2026

12 września odbyło się spotkanie członków Sekcji DiM.
Gościliśmy w Poznaniu w siedzibie Fundacji PSP Poznań- za co bardzo dziękujemy.

Nasza koleżanka, Beata Dawczak przedstawiła referat, w którym opisała swoją pracę psychoterapeutyczną z dziećmi i młodzieżą. Ta poruszająca praca wzbudziła wśród nas wiele myśli i refleksji oraz otworzyła przestrzeń do dzielenia się pracą kliniczną członków sekcji.

Przedstawianie referatów z naszej pracy klinicznej pozwala nam poznawać siebie nawzajem i swoje myślenie-budować połączenia. Liczymy na kolejne spotkanie w takim duchu.

Po przerwie, we wspólnej rozmowie zarysowały się dalsze plany wydarzeń w ramach Sekcji DiM, o czym będziemy informować na bieżąco. Spotkanie zakończyłyśmy w restauracji ciesząc się swoim towarzystwem oraz rozmową przy pysznych daniach. Dziękujemy obecnym za udział.

Do zobaczenia niebawem!

11/09/2026

Gorąco zachecamy do zapisów na wykład pana Paula Denis , który odbędzie się już za tydzień w piątek 18.09 na zoom!

"Czy okres utajenia przestał istnieć?"
To pytanie stawia Paul Denis w tekście, który zaprezentuje podczas wykładu 18 września. Zwraca on uwagę na coraz liczniejszą grupę dzieci niestabilnych, pobudzonych, opisywanych dziś jako mające ADHD – dzieci, które nie wpisują się w klasyczny, freudowski obraz "wieku rozumu". Oto jak sam autor opisuje ten problem:
"Okres utajenia, trwający mniej więcej od 6. roku życia do pokwitania, stanowi pierwszy etap równowagi w funkcjonowaniu psychicznym – niezbędny, by dalszy rozwój, prowadzący ku adolescencji, mógł przebiegać konstruktywnie. Autorzy, dla których dzieci w tym wieku były osobnym przedmiotem zainteresowania— Anna Freud, Winnicott, Colette Chiland — są w większości zgodni: dziecko, które na tym etapie życia nie jest wyraźnie „zdrowe", to dziecko, o które należy się martwić. Tradycyjnie od 6.–7. roku życia dziecko uchodzi za podatne na wychowanie, „rozsądne" — mówi się potocznie, że „stało się rozumne"[1]. Coraz częściej spotyka się jednak dzieci, które w ten obraz się nie wpisują, i to do tego stopnia, że można się zastanawiać, czy okres utajenia nie jest swego rodzaju fikcją. Takich dzieci — w Genewie nazywa się je ładnie „bougillons", czyli „wiercipięty” — jest coraz więcej: niestabilnych, pobudzonych, nadpobudliwych, opisywanych dziś jako mające „zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi" (ADHD). Dzieci te są niekiedy bardzo trudne do zniesienia zarówno w rodzinie, jak i w szkole. To, jak często się je dziś spotyka, każe wątpić w ogólną wartość Freudowskiego opisu okresu utajenia.
Czyżby coś się zmieniło? Czy okres utajenia przestał istnieć?"

Czy to oznacza kryzys klasycznej teorii okresu utajenia, czy raczej zmianę w sposobie, w jaki dziś rozumiemy i diagnozujemy dzieci? Paul Denis spróbuje odpowiedzieć na to pytanie.

📖 Tytuł wykładu: „Okres latencji: represja, tłumienie i ich kliniczne implikacje dla pracy klinicznej z dziećmi"

🗓️ Data: 18 września 2026 r. (piątek)
🕗 Godzina: 20:00–21:30
💻 Platforma: Zoom

Więcej informacji pod linkiem w komentarzu (przekierowanie do wydarzenia) 👇

Serdecznie zapraszamy!

21/08/2026

Szanowni Państwo,
Przypominamy i serdecznie zapraszamy na spotkanie Członków Sekcji PDiM, które odbędzie się w sobotę, 12 września 2026 w Poznaniu, przy ul. Franciszka Morawskiego 12/2
w godzinach: 10.30-15.30.

Nasza koleżanka, Beata Dawczak przedstawi swoją pracę psychoterapeutyczną z dziećmi i młodzieżą.

Beata Dawczak- certyfikowana psychoterapeutka psychoanalityczna dzieci i młodzieży.
Pracuje w Poznaniu z dziećmi, młodzieżą i młodymi dorosłymi w gabinecie prywatnym oraz poradni zdrowia psychicznego.

Zarząd Sekcji PDiM

17/08/2026

🍁Po wakacjach wracamy do wykładów otwartych.

Już dziś zapraszamy na wykład pana Paula Denis:
"Okres latencji: represja, tłumienie i ich kliniczne implikacje dla pracy klinicznej z dziećmi".

O prelegencie:

Paul Denis jest psychiatrą i psychoanalitykiem, członkiem Paryskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego.
Był rezydentem paryskich szpitali, odbywał staż u Serge’a Leboviciego
i współpracował z René i Denise Diatkine w dziedzinie psychiatrii dziecięcej
i psychoanalizy. Przez 20 lat zasiadał w radzie redakcyjnej Psychiatria Dziecięca i kierował Francuskim Czasopismem Psychoanalizy oraz René Diatkine Colloquium, coroczną konferencją Paryskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego.
Współredaguje, wraz z Catherine Ducarre, serię „Wspólna nić” w Wydawnictwie Uniwersyteckim Francji, gdzie stworzył serię „Psychoanalitycy współcześni”, składającą się z 40 tomów, każdy poświęcony jednemu autorowi.
Opublikował liczne artykuły i kilka książek. W tym: „Z epoki głupoty, okres utajenia”, „Uchwyt i satysfakcja, dwa składniki popędu” – książkę, która, opierając się na sformułowaniach Freuda, rozwija dynamiczną koncepcję pojęcia popędu – „Wybrzeża i prądy przeciwprzeniesienia”, „O uniesieniu”, „Edyp lekarz”, „Fobie”
i „Narcyzm”.